yosh fiziologiyasi va gigienasi

PPTX 21 pages 3.3 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

slayd 1 1. ma’ruza. kirish. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muxit. 1. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. yosh fiziologiyasi va gigiyenasi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va tekshirish usullari. 3. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. 4. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. 5. yoshlik davrlari va yoshga oid o’zgarishlari haqida tushuncha. 6. irsiy kasalliklar va ularning turlari. reja: fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va hayvonlarni yaxlit organizmida va uning hujayralari, to’qimalari, organlar tizimi va organlari hamda ularning tuzilish birliklarini tashkil qiluvchi qismlarida bajarilayotgan funksiyalar bo’yicha qonunlarni ochib beradi. funksiya – bu organizmning, uning organlari va to’qimalarida tinimsiz ravishda, tashqi muhitning o’zgaruvchan sharoitiga faol holda moslashishida va ularning o’zlari ham tashqi muhitga jiddiy ta’sir ko’rsatishi natijasida yuz beradigan moddalar almashinuvining o’zgarish natijasidir. yoshga oid fiziologiya va o’smirlar gigiyenasi …

2 / 21

iladigan ishlarning bu sohasida o’sib kelayotgan avlodning turli ishlar bilan shug’ullanishida (bolalar muassasalarida o’qish, jismoniy ish bajarish, jismoniy tarbiya) gigiyenik tadbirlarni qo’llash va natijalarini aniqlash ko’zda tutiladi. bunda bolalarning sog’ligini saqlagan holda ish faoliyatini oshirish hamda charchashning oldini olish tadbirlarini ko’rish asosiy masala hisoblanadi. bu esa o’z navbatida yasli, bog’cha va maktab yoshidagi bolalarga muvofiq keladigan kun tartibining to’g’ri tuzilishiga xizmat qiladi; tashqi muhit gigiyenasi. rejalashtirilgan ishning bu qismida bolalar va o’smirlar muassasalarini loyihalash va qurishda bir qator gigiyenik tadbirlarni joriy yetish, jumladan ularni aholi yashaydigan joylarga qurish, xonalarni yetarli darajada yoritish, toza havo va issiqlik, ichimlik suv bilan, bolalar uchun mo’ljallangan jihozlar bilan ta’minlash ko’zda tutiladi; yosh fiziologiyasi va gigiyenasi fanining tekshirish usullari. bolaning tug’ilishidan boshlab to voyaga yetguniga qadar uning organlari, organlar tizimlari ,to’qimalari va hujayralari funksiyalarini to’rli biologik va fiziologik usullar yordamidi o’rganib, muhim xususiyatlari qayd qilinib olingan ma’lumotlar to’planadi va ular taxlil qilinadi: 1. laboratoriya tadqiqot …

3 / 21

fzal o’lchamini aniqlashda va boshqa kerakli buyumlar bilan ta’minlashda foydalaniladi. bu usullar yordamida profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish uchun zarur ma’lumotlar olinadi. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. ma’lumki, yer yuzidagi insonlarning hayot faoliyati eramizdan avval yashab, ijod etgan gippokrat, aristotel, galen va vezaliy kabi olimlar tomonidan o’rganila boshlagan. gippokrat (miloddan avvalgi 460-375 yillarda) tashqi muhit omillari (iqlim, tuproq, suv)ni insonlarning jismoniy va ruhiy shakllanishiga ta’siri to’g’risida fikr yuritgan. u odamning xulq-atvori, his-tuyg’usi turlicha bo’lishini o’rganib, temperament (mijoz) haqida asar yozgan va odamlarni to’rt xil mijozga bo’lgan. galen (miloddan avvalgi 134-211) maymunlarda tajribalar o’tkazib anatomiya va fiziologiyaning rivojlanishiga katta hissa qo’shgan. markaziy osiyo xalqlarining tibbiyotga oid yozilgan ma’lumotlari ix-x asrlarga (bizning eramizgacha) tegishli. bunday ma’lumotlar eron va markaziy osiyo xalqlarining ilohiy kitobi bo’lgan «avesto»da hamda loydan yasalgan jadvalda o’z ifodasini topgan. avesto markaziy osiyo xalqlari tibbiyotiga oid yozilgan birinchi tibbiy asar bo’lib hisoblanadi. o’rta asrlar davomida sharq mamlakatlarida, shu jumladan …

4 / 21

si va fiziologiyasi» nomli kitobi bosilib chiqdi. 1968-yili a.markosyanning «bolalar va o’smirlarning morfologik va fiziologik xususiyatlari» a.g. xripkovaning 1975-yilda «yosh fiziologiyasi», 1978-yilda esa «bolalar anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyenasi» nomli kitoblari chop etildi. erisman (1842-1915) ko’plab o’quv qo’llanmalarini yaratdi, barcha gigiyenik talablarga javob bera oladigan sinf xonalarining modeli, o’quvchilarning bo’yiga mos jihozlarning turlarini, o’quvchilarni partada to’g’ri o’tirish yo’llarini ishlab chiqdi. n.r.gundobin sog’lom o’sib kelayotgan avlodni tarbiyalashda gigiyena muhim rol o’ynaydi deb o’qitgan va uni pediatriyaning ajralmas bir qismi deb hisoblagan. u yoshlik davrlari tizimini tuzgan. v.m. bonch-bruyevich, i.a. semashko, v.i. molchanov, p.n. speranskiylar bolalar va o’smirlar gigiyenasi sohasiga katta hissa qo’shganlar. 1918-yilda toshkentda tashkil topishi o'zbekistonda fiziologiya va gigiyena fanlarining rivojlanishiga asos bo'ldi. fiziologiyaga oid dastlabki ilmiy tadqiqot izlanishlar professor ye.u. polyakov va i.p. mixaylovskiylar tomonidan olib borilgan. keyinchahk, professorlar a.s. shatalina, n.v. danilov va a.i. izraillar olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari bilan fiziologiya fanining rivojiga katta hissa qo'shganlar. ulaming rahbarhgida …

5 / 21

mova, x.sh. hayriddinov, k.r. rahimov, ye.m .mahmudov, u.z. qodirov, d.j. sharipova, r.a.ahmedovlar shular jumlasidandir. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. bolalarni to'g'ri tarbiyalash uchun ular organizmining o'sishi va rivojlanishi kabi asosiy xususiyatlarini bilish zarur, ó'sish va rivojlanish barcha tirik organizmlar kabi odam organizmiga xos xususiyatdir. organizmning har tomonlama o'sishi va rivojlanishi uning paydo bo'lgan vaqtidan boshlanadi. bu ikki jarayon murakkab hisoblanib, bir butun va bir-biriga bog'langandir. o'sish deganda tana hujayralarining ko'payishi natijasida tirik organizm o'lchamlarining ortishi, ya’ni bo'yning cho'zilishi, og'irlikning ortishi tushuniladi. rivojlanish jarayoni a’zolar va ularning tizimlari faoliyatini funksional differensiyalanishi va takomillanishida namoyon bo’ladi. masalan, markaziy asab tizimining reflektor faohyatini ichki kortikal aloqalarni, yurak-tomir, ovqat hazm qilish, tayanch-harakatlanishi va boshqa tizmlarning murakkablashuvi va rivojlanishi hisobiga takomillashuvida bilinadi. o‘sish va rivojlanish tirik materiyaning umumiy biologik xususiyatlari hisoblanadi, uzluksiz ilgarilovchi jarayon ko'rinishida bo’ladi. u yoki bu fiziologik tizimlarning tuzilishida yoki faoliyatida yoshga oid xususiyaüarning mavjudligi, bola organizmini alohida yoshga oid davrida to’laqonli …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh fiziologiyasi va gigienasi"

slayd 1 1. ma’ruza. kirish. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. organizm va muxit. 1. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. yosh fiziologiyasi va gigiyenasi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi va tekshirish usullari. 3. yosh fiziologiyasi va gigienasi fanining rivojlanish tarixi. 4. o’sish va rivojlanishning umumiy qonuniyatlari. 5. yoshlik davrlari va yoshga oid o’zgarishlari haqida tushuncha. 6. irsiy kasalliklar va ularning turlari. reja: fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va hayvonlarni yaxlit organizmida va uning hujayralari, to’qimalari, organlar tizimi va organlari hamda ularning tuzilish birli...

This file contains 21 pages in PPTX format (3.3 MB). To download "yosh fiziologiyasi va gigienasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh fiziologiyasi va gigienasi PPTX 21 pages Free download Telegram