nafosat falsafasi tarixining asosiy bosqichlari

PPT 26 pages 176.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 176.5 KB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

powerpoint presentation nafosat falsafasi tarixining asosiy bosqichlari reja: 1. ko'hna sharq qadimgi dunyo estetika ilmining beshigi sifatida (somir, bobilon, misr, «avesto», hindiston, xitoy). 2. qadimgi dunyoning mumtoz estetikasi (yunoniston, rumo) 3. o'rta asrlar sharq estetikasi (forobiy, ibn sino, imom g'azzoliy, van' vey, tan syantszu, lyu yuy, dzen ta'limoti) 4. yangi davr estetikasi (byork, kant, gegel, shiller, shelling, shopenhauer, nitsshe, vl. solovyov, tolstoy, furqat, anbar otin, fitrat, cho'lpon, froyd, sartr) ko'hna sharq qadimgi dunyo estetika ilmining beshigi sifatida somir: muhrlar, rasmlar, releflardagi tasvirlar, tosh o'ymakorligi, haykaltaroshlik, badiiy adabiyot, sayyor aktyorlar truppasi bobilon: diniy-falsafiy dostonlar muhim ahamiyatga ega. ulardagi asosiy g'oya hayot va mamot o'rtasidagi kurashdan iborat. misr: sopol idishlar, me'morlik, haykaltaroshlik, so'z san'ati, qissalar, ertaklar, teatr tomoshalari avesto: «got»lardagi go'zallik haqidagi tasavvur ilohiy nuqtai-nazardan adllikka, mezoniylikka, mutanosiblikka, ya'ni uyg'unlik tushunchasining ilk ibtidoiy ko'rinishlariga borib taqaladi. so'zni muqaddaslashtirish, fikr-so'z-a'mol uchligi, tabiatga muhabbat, atrof-muhit go'zalligiga e'tibor hindiston: rigveda (she'riy matn)da so'z, nur nafosati …

2 / 26

) axloq va go'zallikning uzviy aloqasini ko'rsatadi: uning ideali ma'nan va jisman go'zal inson. u insonni san'atning asosiy obekti sifatida olib qaraydi. san'at taqlid orqali hayotni in'ikos ettirishdir. aflotun (milodgacha 427-347 yy.) g'oyalar muammosini o'rtaga tashlaydi: asl go'zallik his etilguvchi narsalar dunyosida bo'lmaydi, u g'oyalar olamiga taalluqli. san'atkor o'ziga xos nusxa ko'chiruvchi. san'at bilish quroli bo'la olmaydi, aksincha, u aldamchi ro'yo, asl olamning mohiyatiga etib borish yo'lidagi to'siqdir. san'at axloqqa nisbatan betaraf turadi, hatto axloqning buzilishiga ham sabab bo'lishi mumkin. san'at tomoshabinni ma'naviy yuksaklikka emas, balki ruhiy kasallikka olib keladi. ideal davlatdan san'atning o'rin olishi shart emas. ilhom ikki xil bo'ladi: 1. tartibga soluvchi: bu odamlarni yaxshilaydi. 2. lazzat beruvchi: bu odamlarni yomonlashtiradi. san'atning asl manbai bilimda emas, ilhomda. arastu (milodgacha 384-322 yy.)gacha go'zallik va ezgulik aynanlashtirilar edi: u farqlaydi. san'at asari tabiat asari singari shakl va materiya (modda) birligidan iborat. san'at tabiatga taqlid qiladi va ana shu taqlid natijasida …

3 / 26

l: unda bor narsa yo'q narsaning mezoni bilan o'lchanadi, ya'ni mavjud narsaga yoki hodisaga o'sha paytda mavjud bo'lmagan narsa yoki voqelik talablari bilan yondoshiladi. islom dinida axloqiy ideal muhammad (s.a.v.)dir. qonunlar: so'z san'atida (avliyolar hayotiga bag'ishlangan qissalar, dostonlarda) va me'morchilikda yaqqol ko'zga tashlanadi. abu nasr al farobiy (873-950) ezgulik bilan go'zallikni ma'lum ma'noda aynanlashtiradi. san'at taqlidiylik hususiyatiga ega. 1. she'riy nutq - mutloq yolg'on. 2. sofistik nutq - asosan yolg'on. 3. hitobiy nutq - bir xilda ham yolg'on, ham rost. 4. dialektik nutq - asosan rost. 5. isbotiy (apodiktik) nutq - mutlaq rost. she'riyatni tasviriy san'at bilan qiyoslaydi va har ikkala san'at turi ham mohiyatan bir xil asosga - taqlidga borib taqalishini aytadi. «musiqa haqidagi katta kitob» asarida musiqiy bilimni ijro san'ati bilan bog'liq bo'lgan musiqiy amaliyotga va musiqaning «sof o'zini», ijrochilikka bog'lanmagan holda o'rganadigan nazariyaga ajratadi. ibn sino (980-1037) musiqadan olinadigan lazzat musiqiy uyg'unlikning makonda yoyilishidan, pardalarning navbatma-navbat kelishidandir. …

4 / 26

ng o'sha paytdagi ruhiy holatiga to'g'ri kelavermaydi. she'r esa, qalb holatining in'ikosi. 2. oyatlar ilk marta eshitayotgan kishi yuragida kuchli iz qoldiradi, keyingi tinglashlar jarayonida bu iz xiralashib, yo'qolib boradi.she'r esa doimiy originalligi, yangilanib turishi bilan kuchli ta'sirga ega. 3. oyatlarga isbatan she'rning ohangi rang-barang. 4. she'r vaznga ega. 5. she'rni musiqa asboblari jo'rligida qo'shiq qilib aytish mumkin. 6. maddoh (deklomator) tinglovchiga yoqmagan bayt o'rniga boshqasini o'qishi mumkin, oyatlarga esa bu tariqa munosabatda bo'lish mumkin emas. 7. she'r yaratish insonga xos, shuning uchun u she'rdan lazzatlanadi. oyatlar xudoning kalomi, uni inson yarata olmaydi. manfaatsiz go'zallik qalb sezgisi vositasida his etiladigan go'zallik bo'lib, u muhabbat tushunchasi bilan bog'liq holda tadqiq etiladi. go'zallik - go'zallikni anglab etgan odam uchungina muhabbat obektidir. go'zallikni anglab etishning o'zi yoqimli, o'z-o'zicha muhabbat obekti bo'lishi mumkin. faqat o'z kamolotining barcha qirralariga to'liq ega bo'lgan narsagina oliy darajadagi go'zallikdir. tug'ma nafosat tuyg'usining mavjudligi haqidagi g'oyani go'daklar va hayvonlarning …

5 / 26

ladi. 3-daraja - shen-pen: san'atkor osmon va er oralig'idagi barcha mavjdlikning tabiatini anglab etadi. 4-daraja - i-pen: san'atkor daho sifatida o'zini ko'rsatadi. chand mazhabiga ko'ra aql bilan mulohaza yuritishdan ko'ra bir lahzalik nogahoniy nurafshonlikni, ratsional o'rganishdan ko'ra mushohada va meditatsiyani ma'qul ko'radi. fikrni so'z bilan ifodalash mumkin emas, butun haqiqat esa ana shu haqiqat lahzasini o'zida mujassamlashgan. so'zdan ko'ra sukunat, chizmadan ko'ra oq bo'shliq, rang-baranglikdan ko'ra qora tush muhim. van vey (699|701 - 759|761) ijod jarayonini ziyolanishga, nurlanishga o'xshatadi va san'atning vazifasini insonni poklash, forig'lash, qutqarishdan iborat deb biladi. tan syantszu (1550-1616) har bir adabiy asarda to'rt unsur muhim: i (g'oya, mazmun). tsyuy (qiziqtirish, o'ziga tortish). shen' (ilohiylik, ilhom). se (rang, go'zallik). mana shu to'rt hodisa tayyor bo'lganda latif so'zlar va chiroyli tovushlar topish mumkin. lyu yuy (1611-1679) teatr forig'lantiradi: kulgi kishidagi har qanday niqobni ochib tashlaydi. yumorning asosiy qimmati hazilning tabiiyligi va erkinligida. shu hususiyatlar hazilni latofat va nazokat …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafosat falsafasi tarixining asosiy bosqichlari"

powerpoint presentation nafosat falsafasi tarixining asosiy bosqichlari reja: 1. ko'hna sharq qadimgi dunyo estetika ilmining beshigi sifatida (somir, bobilon, misr, «avesto», hindiston, xitoy). 2. qadimgi dunyoning mumtoz estetikasi (yunoniston, rumo) 3. o'rta asrlar sharq estetikasi (forobiy, ibn sino, imom g'azzoliy, van' vey, tan syantszu, lyu yuy, dzen ta'limoti) 4. yangi davr estetikasi (byork, kant, gegel, shiller, shelling, shopenhauer, nitsshe, vl. solovyov, tolstoy, furqat, anbar otin, fitrat, cho'lpon, froyd, sartr) ko'hna sharq qadimgi dunyo estetika ilmining beshigi sifatida somir: muhrlar, rasmlar, releflardagi tasvirlar, tosh o'ymakorligi, haykaltaroshlik, badiiy adabiyot, sayyor aktyorlar truppasi bobilon: diniy-falsafiy dostonlar muhim ahamiyatga ega. ulardagi asosiy g'oya...

This file contains 26 pages in PPT format (176.5 KB). To download "nafosat falsafasi tarixining asosiy bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nafosat falsafasi tarixining as… PPT 26 pages Free download Telegram