statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari

DOCX 13 pages 67.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

statistik ma’lumotlarni taqdim etish usullari mavzu: statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari. reja: 1. statistik jadvallar. 2. jadval turlari va tuzish qoidalari. 3. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari 5. chiziqli va yassi diagrammalar kirish. statistik ma’lumotlarni shunday taqdim etish kerakki, ulardan foydalanish qulay bo‘lsin, ularni o‘qish va tushunish oson bo‘lsin. ularni taqdim etishning eng kamida 3 ta usuli mavjud: - matnda so‘z bilan bayon etish, - jadval shaklida ifodalash; - grafiklar orqali tasvirlash. ma’lumotlarni so‘z bilan matnda bayon etish ko‘rinishda yaxshi yo‘lga o‘xshab tuyulsa ham, ammo subyektning mahoratiga, ma’lumotlarni talqin qilishdagi o‘ziga xoslikka bog‘liq. bundan tashqari, bu holda ularni har taraflama tushunish, bog‘lanishlarini payqash birmuncha og‘irlashadi. statistik jadvallar. jadval statistik ma’lumotlarni yaqqol, ixcham va umumlashtirib taqdim etish usulidir statistik axborotlarni jadvalda ifodalash so‘z bilan bayon etishga qaraganda o‘rganilayotgan voqealarni ravshan va jozibali qilib tasvirlaydi. statistikadagi jadvallar logarifmlik, karra va boshqa jadvallardan …

2 / 13

46 0,45 0,4 87,0 manba: o‘zbekiston respublikasining ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishining asosiy ko‘rsatkichlari. statistik to‘plamlar : 1995 y. 22 - bet, 1998 y. 55-57-betlar, 2000y. 9 va 59-betlar. demak, o‘zbekiston aholisi, uning mehnatga qobiliyatli va iqtisodiy faol qismi yil sayin ko‘payib bormoqda. ammo umumiy aholi o‘sish sur’atiga nisbatan mehnatga qobiliyatli kishilar soni tezroq ko‘paymoqda va unga nisbatan iqtisodiy faol aholi soni esa biroz sekin ortmoqda. natijada aholining mehnatga layoqatlik darajasi o‘sishi bilan bir qatorda iqtisodiy faollik darajasi biroz pasayish tendensiyasiga ega. jadvallar yotiq va tik to‘g‘ri chiziqlar kesilmalaridan tuzilgan geometrik shakl bo‘lib, qator va ustunlardan tarkib topadi. ularda o‘rganilayotgan obyektlar va ularning ko‘rsatkichlari joylashtiriladi. har bir qator va ustun o‘z nomiga, jadval esa umumiy sarlavhalarga ega bo‘lib, bular jadvalning asosiy unsurlari hisoblanadi. agarda jadval qatorlari va ustunlari o‘z nomlariga hamda umumiy sarlavhaga ega bo‘lib, sonlar bilan to‘ldirilmagan bo‘lsa, u jadval maketi deb ataladi. har bir jadval qisqa, aniq va tushunarli, …

3 / 13

al deganda o‘rganilayotgan obyektlarni bir belgi asosida guruhlash natijalarini ifodalaydigan jadval nazarda tutiladi. iqtisodiy izlanishlarda statistik jadvallarning har xil turlari qo‘llaniladi. eganing tuzilishiga qarab statistik jadvallar uch turga bo‘linadi: oddiy, gruppaviy va kombinatsion. oddiy jadval deb o‘rganilayotgan obyektlar va ularning ko‘rsatkichlari birma-bir ro‘yxat ko‘rinishida yozilgan jadvalga aytiladi. oddiy statistik jadvalning egasida o‘rganilayotgan obyektlarning nomlari yoki ma’lumotlar tegishli davrlar yozilgan bo‘ladi. jadval 4.1 bunga misol bo‘la oladi. bu jadvalda yillar berilgan ustunlar ega bo‘lib, ko‘rsatkichlar keltirilgan qatorlar kesimdir. jadvalning ega qismida o‘rganilayotgan obyektning muhim bir belgisi bo‘yicha gruppalash amalga oshirilgan bo‘lsa, bunday jadval gruppaviy jadval deyiladi (5.5 jadvalga qaralsin). ayrim paytlarda voqea va hodisalarni bir belgisi bo‘yicha guruhlaganda ularni to‘liq o‘rganishning iloji bo‘lmaydi. bunday paytda voqea va hodisalar ikki va undan ortiq belgisi asosida guruhlarga ajratilib o‘rganiladi. buning uchun, avval o‘rganilayotgan hodisa to‘plami bir belgisi bo‘yicha, keyin har qaysi guruh boshqa belgi bo‘yicha kichik guruhchalarga ajratiladi. bunday guruhlash natijalari asosida kombinatsion …

4 / 13

va kesimlar mazmunini ifodalashi lozim, uni qisqartirib yozish mumkin emas. unda o‘rganilayotgan obyektning nomi, ma’lumotlar tegishli vaqt oralig‘i hamda joyi ko‘rsatilishi lozim. 3. jadvalda bir-biri bilan bog‘liq ko‘rsatkichlar birin-ketin, soddadan murakkabga o‘tib borish tartibida joylashtirilishi lozim. 4. jadvaldagi ma’lumotlar mazmunini anglash oson bo‘lishi uchun ularni bir xil aniqlik darajasi bilan butunlashtirib, ifodalash lozim. kombinatsion jadval – bu ega qismida obyektlarni ikkita va undan ortiq belgilari asosida guruhlash natijalarini aks ettiradigan jadvaldir 5. shartli alomatlarga e’tibor berish kerak. zarur bo‘lganda ayrim ko‘rsatkichlar yoniga yulduzcha yoki raqamlar qo‘yilib, ularni qaerdan yoki qanday hisoblab olinganligi ilova tarzida berilishi kerak. 6. hodisa sodir bo‘lganligi to‘g‘risida ma’lumotlar bo‘lmasa, jadvalda shu ko‘rsatkich o‘rniga “ma’lumot yo‘q” yoki nuqtalar (...) qo‘yiladi, agarda hodisa umuman sodir bo‘lmagan bo‘lsa, tire (-) belgisi bilan ifodalanadi. jadvallarni tuzish texnikasi yaxshi egallansa, ularni o‘qish va tushunish ishi ancha osonlashadi. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati grafik – bu statistik ma’lumotlarni ta’sirchan …

5 / 13

gan yutuqlarimizni ommalashtirishda muhim qurol vazifasini o‘taydi. shunday qilib, statistik ma’lumotlarni grafiklarda tasvirlash natijasida ularni soddalashtirish, ayonlashtirish, umumlashtirish, yakunlashtirish va pirovardida tasavvurimizni boyitish kabi muhim fazilatlarga ega bo‘lamiz. bu usul turli hodisalarni taqqoslashda, ularni dinamikasi va o‘zaro bog‘lanishlarini tahlil qilishda,rejalarni, davlat buyurtmalarini bajarish ustidan nazoratni amalga oshirishda, o‘rganilayotgan murakkab to‘plamlarning tuzilishini tekshirishda, ayrim voqealarning yoyilish ko‘lamini tasvirlashda qo‘llanadi. 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari grafiklar tuzilish shakli va qanday jarayonlarni tasvirlashi jihatidan har xil turlarga, tasnifiy guruhlarga bo‘linadi. quyida ularning turlari tasvirlangan. statistik grafik turlari diagrammalar statistik xaritalar taqqoslash diagramma-lari tuuilma diagramma-lari dinamika diagramma-lari kartodiag-rammalar markaz-grammalar bog’lanish diagramma-lari kartogrammalar chiziqli diagrammalar ustun yoki tasmasimon diagrammalar poligonlar va gistogrammalar shartnoma (reja) bajarilishini tekshirish diagrammalari spiral shaklli diagrammalar sektorli diagrammalar to’rt burchak yoki kvadratli diagrammalar doirali diagrammalar tasvirli diagrammalar 1-tarh. statistik grafik turlari. diagramma deganda statistik ma’lumotlarni geometrik shakllar yordamida tasvirlash tushuniladi. agar ma’lumotlar shartli belgilarni geografik kartalarga tushirish yo‘li bilan tasvirlansa, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari"

statistik ma’lumotlarni taqdim etish usullari mavzu: statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari. reja: 1. statistik jadvallar. 2. jadval turlari va tuzish qoidalari. 3. grafiklar haqida tushuncha, statistikada ularning roli va ahamiyati 4. grafiklarning turlari va asosiy elementlari 5. chiziqli va yassi diagrammalar kirish. statistik ma’lumotlarni shunday taqdim etish kerakki, ulardan foydalanish qulay bo‘lsin, ularni o‘qish va tushunish oson bo‘lsin. ularni taqdim etishning eng kamida 3 ta usuli mavjud: - matnda so‘z bilan bayon etish, - jadval shaklida ifodalash; - grafiklar orqali tasvirlash. ma’lumotlarni so‘z bilan matnda bayon etish ko‘rinishda yaxshi yo‘lga o‘xshab tuyulsa ham, ammo subyektning mahoratiga, ma’lumotlarni talqin qilishdagi o‘ziga xoslikka bog‘liq. bundan ta...

This file contains 13 pages in DOCX format (67.4 KB). To download "statistik grafiklarning turlari va asosiy elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik grafiklarning turlari… DOCX 13 pages Free download Telegram