монопол ҳокимият шароитида нарх белгилаш тамойиллари

PPTX 319.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1740989946.pptx ìñ ð = 1 p 1 q ac p = 1 1 1 1 1 p p r = ´ = 2 1 2 1 2 1 p p p r r + = ´ + = 3 2 1 3 p p p r + + = mr p mr r r p p p p 1 1 2 2 1 1 2 1 2 = = - = + - = ; ; mr r r p p p p p p 3 3 2 1 2 3 1 2 3 = - = + + - - = ( ) u q òc q p q p - × + × = 2 2 1 1 p ( ) ( ) 0 0 2 2 2 2 2 1 1 1 1 1 ï ï î ï ï í ì = d d - d × …

лайди, яъни . бу нархга тўғри келадиган ишлаб чиқариш ҳажми га тенг. бўлиши табиий монополистларга (узоқ муддатли рақобатлашган бозордаги фирмалар каби) нормал фойда олиш имконини беради. нархда ишлаб чиқарилган маҳсулот миқдори оптимал ҳажмдан кичик бўлса ҳам истеъмолчилар монополист нархи тартибга солинмаганга қараганда кўпроқ маҳсулот сотиб олиш имкониятига эга бўлади. ўртача харажат даражасида ўрнатиладиган нархни «адолатли фойда олишни таъминлайдиган нарх» деб атайдилар. ақшда «адолатли» нархни таъминланишини жуда кўп федерал комиссиялар кузатиб боради. 2. истеъмолчи ортиқчалигини эгаллаш монопол ёки бозор ҳокимиятига эга бўлган фирмалар раҳбарлари олдида турадиган асосий масалалардан бири - бу қандай қилиб монопол ҳокимиятдан самарали фойдаланишдир. улар олдида нархларни қандай белгилаш, қанча ишлаб чиқариш омиллари жалб қилиш керак, узоқ ва қисқа муддатли оралиқларда ишлаб чиқариш ҳажмини қанча қилиб белгилаш каби масалаларни ечиш туради. рақобатлашган бозордаги фирмаларни бошқаришга қараганда монопол ҳокимиятига эга бўлган фирмаларни бошқариш қийинроқ. рақобатлашган бозорда нарх берилгани учун фирма раҳбарлари ўз эътиборларини кўпроқ харажатларни камайтиришга ва сотиш билан …

ишлайди, лекин фирма раҳбарлари фойдани янада ошириш тўғрисида ўйлай бошлайди. истеъмолчи ортиқчалиги соҳасида кўриш мумкинки (nm оралиқда) баъзи бир истеъмолчилар товарни pm нархдан юқори нархда (p1) ҳам сотиб олиши мумкин. лекин, нарх pm дан юқори қилиб қўйилса, сотиш ҳажми камаяди, бир қатор истеъмолчилар йўқотилади ва олинадиган фойда камаяди. p n pmax mc m pm e pe d qm q mr d qe p1 q1 нарх монопол бўлганда ҳам истеъмолчиларнинг бир қисми товарни сотиб олаолмайди, лекин улар нарх дан кичик (аммо чекли харажатдан юқори бўлган) бўлган ҳолда товарни сотиб оладилар. бундай харидорлар me соҳага қарашли бўлиб, уларнинг ортиқчалиги dme соҳа юзасига тенг. фирма нархни туширса, у me оралиққа қарашли харидорларга ҳам товарни сотиши мумкин. бироқ, бу ҳолда унинг даромади ва шу билан бирга фойдаси ҳам камайиб кетади. фирма nm оралиққа қарашли истеъмолчилар ортиқчалигини (pmmn юзага тенг ортиқчаликни) ва me оралиқдаги истеъмолчилар ортиқчалигини (dme юзага тенг ортиқчаликни) қўлга киритиш учун ҳар хил …

келиб чиқиб, у сотиб оладиган ҳар бир товарга максимал нарх белгилашдир. ушбу максимал нархни харидорнинг резерв нархи деб қаралади. ҳар бир харидор учун резерв нарх белгилашга истеъмолчиларнинг даромадига кўра нархларни идеал диверсификациялаш дейилади. идеал диверсификациялашда фирма даромади қандай бўлишини кўриб чиқамиз. у маҳсулот нархини ҳар бир харидор учун у тўлаши мумкин бўлган максимал даражада қилиб белгилайди ва натижада чекли даромад чизиғи фирма фойдасини максималлаштирадиган ишлаб чиқариш ҳажми билан боғлиқ бўлмай қолади. ҳар бир бирлик қўшимча маҳсулотни сотишдан тушадиган қўшимча фойда товарга тўланадиган нархга боғлиқ функция бўлиб, чекли даромад чизиғи талаб чизиғи билан устма-уст тушади (d=mr). масалан, агар ҳар бир харидор биттадан маҳсулот сотиб олса, биринчи ишлаб чиқарилган товардан олинадиган даромад га, иккита товардан тушадиган даромад га, учта товардан га тенг. ҳар бир товар учун алоҳида нарх белгилангани учун умумий даромад ҳар бир сотилган товарлар нархларининг йиғиндиси билан аниқланади. чекли даромадни қуйидагича топамиз: 7 демак, ҳар бир қўшимча сотилган товарнинг чекли …

дир. шунга қарамасдан, харидорлар камроқ бўлганда, реал ҳаётда нарх дифференциациясидан фойдаланувчи фирмалар ҳам йўқ эмас. масалан, газга, электроэнергияга аҳоли ва корхоналар тўлайдиган нархлар, ҳайвонот боғига, музейга кириш чипталарининг ёш болаларга, катта ёшдагиларга ва гуруҳларга ҳар хил нархларда бўлиши. бундай ҳолларда нархни дифферециацияловчи фирма истеъмолчи ортиқчалигининг бир қисмини ўзлаштиради. яна бир мисол тариқасида пойафзал сотувчи фирмани кўриб чиқайлик. сотувчи ҳар бир пойафзал сотилишидан 20 фоиз фойда олади дейлик. сотувчи баъзи бир харидорларга товарни ўз нархида сотса, бошқа бирига сотганда ўз улушининг бир қисмидан воз кечади, нима учун деганда, фойда олмагандан кўра ҳар бир пойафзалдан 10 фоиздан (20 фоиз ўрнига) фойда олиш унинг учун афзалроқ. агар нархлар дифференциацияси харидорлар сонини ошишига олиб келса, бундан сотувчилар ҳам, харидорлар ҳам манфаат кўради. демак, умумий фаровонлик ошади. 4. истеъмол ҳажмига кўра нархлар диверсификацияси баъзи бир товарларга бўлган талаб у товарни ишлаб чиқариш ва сотиш ошган сари камайиб боради. бундай товарга мобил телефон хизмати мисол бўла …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "монопол ҳокимият шароитида нарх белгилаш тамойиллари"

1740989946.pptx ìñ ð = 1 p 1 q ac p = 1 1 1 1 1 p p r = ´ = 2 1 2 1 2 1 p p p r r + = ´ + = 3 2 1 3 p p p r + + = mr p mr r r p p p p 1 1 2 2 1 1 2 1 2 = = - = + - = ; ; mr r r p p p p p p 3 3 2 1 2 3 1 2 3 = - = + + - - = ( ) u q òc q p q p - × + × = 2 2 1 1 …

PPTX format, 319.3 KB. To download "монопол ҳокимият шароитида нарх белгилаш тамойиллари", click the Telegram button on the left.

Tags: монопол ҳокимият шароитида нарх… PPTX Free download Telegram