1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot

DOC 13 pages 67.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.5 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o'rganilayotgan davr boʻyicha arxiv fondlari katalogini tuzish (masalan: mavzu: 1916-yil milliy-ozodlik harakati. toshkent shahri misolida). reja: 1. 1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot – tarixiy jarayonlarning qisqacha tahlili. 2. toshkent shahri ijtimoiy-siyosiy hayoti (xx asr boshlarida) – harakatga ta’sir qiluvchi omillar. 3. arxiv fondlari tushunchasi va turlari – davlat arxivlari, maxsus fondlar, shaxsiy fondlar. 4. toshkent shahri bo‘yicha mavjud asosiy arxiv manbalari – o‘zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivi, viloyat arxivlari, ilmiy muassasalar. 5. 1916-yil harakati bo‘yicha hujjatlarning tasnifi – hukumat qarorlari, mahalliy idora yozishmalari, qo‘zg‘olonchilar haqida ma’lumotlar. 6. shaxsiy fondlar va xotira hujjatlari – o‘sha davr ziyolilari, guvohlarning shaxsiy yozuvlari. 7. matbuot va statistik hujjatlar – gazetalar, statistik ma’lumotlar, rasmiy hisobotlar. 8. arxiv fondlari katalogini tuzish metodikasi – mavzuga oid hujjatlarni saralash, tizimlashtirish va kataloglashtirish tartibi. 1. 1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot – tarixiy jarayonlarning qisqacha tahlili. 1916-yilda turkiston o‘lkasida yuz bergan milliy-ozodlik harakati rossiya imperiyasi siyosatiga qarshi xalqning …

2 / 13

ari va chor ma’muriyatiga qarshi chiqishdi. ularning talablaridan asosiylari: majburiy mehnatga jalb etmaslik, yer-suv masalalarini adolatli hal qilish, milliy huquqlarni himoya qilish edi. ayniqsa, toshkent, andijon, jizzax, namangan va boshqa hududlarda xalqning faol chiqishlari kuzatildi. toshkent shahri bu davrda siyosiy markazlardan biri sifatida alohida o‘rin tutgan: bu yerda xalqning norozilik yig‘inlari, norasmiy uyushmalar hamda ziyolilar faoliyati sezilarli darajada faollashdi. chor hukumati harakatni shafqatsizlik bilan bostirdi: minglab odamlar o‘ldirildi, qamoqqa tashlandi yoki surgun qilindi. ammo 1916-yilgi qo‘zg‘olon milliy ozodlik kurashining yirik bosqichlaridan biri sifatida tarixda qoldi. 2. toshkent shahri ijtimoiy-siyosiy hayoti (xx asr boshlarida) – harakatga ta’sir qiluvchi omillar. xx asr boshlariga kelib toshkent shahri turkiston o‘lkasining eng yirik siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazlaridan biri sifatida shakllangan edi. 1865-yilda toshkentning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi bilan shahar hayotida keskin o‘zgarishlar yuz berdi. toshkent 1867-yilda tashkil etilgan turkiston general-gubernatorligining markaziga aylantirildi. bu holat uni butun o‘lkaning siyosiy boshqaruv markazi darajasiga ko‘tardi. shahar …

3 / 13

rlashtirdi. ayniqsa, yerlarning katta qismi rus ko‘chmanchilariga berilishi tufayli mahalliy aholining iqtisodiy manbalari qisqarib bordi. yangi shahar esa o‘ziga xos “koloniya” qiyofasiga ega edi. bu yerda rus maktablari, cherkovlar, kazarmalar, temir yo‘l stansiyalari, zavod va fabrikalar qurildi. rossiyadan kelgan savdogar va sanoatchilar bu yerdan katta foyda ko‘rishdi. shunday qilib, toshkent aholisi o‘zaro tabaqalanib bordi: bir tomonda imtiyozli rus aholisi, ikkinchi tomonda esa siyosiy va iqtisodiy jihatdan kamsitilgan mahalliy xalq. siyosiy hayot toshkent shahri siyosiy boshqaruv markazi bo‘lib, chor hukumati siyosatini o‘lka bo‘ylab tarqatish vazifasini bajardi. general-gubernatorning qarorgohi aynan toshkentda joylashgan edi. bu yerda barcha muhim farmonlar, qonunlar va ma’muriy topshiriqlar chiqarilar, keyin ular viloyatlarga yuborilardi. shu sababli, toshkentda doimo ko‘plab amaldorlar, harbiylar va politsiya kuchlari joylashgan edi. xx asr boshlariga kelib shaharda turli siyosiy oqimlar ham paydo bo‘la boshladi. jadidchilik harakati vakillari toshkentda faoliyat yuritib, yangi usul maktablarini ochish, matbuotni rivojlantirish, milliy ongni uyg‘otishga harakat qildilar. ularning faoliyati mahalliy xalq …

4 / 13

daniy makon ko‘p hollarda bir-biridan ajralib turgan bo‘lsa-da, ayrim hollarda ular o‘zaro ta’sirga ham kirishgan. 3. arxiv fondlari tushunchasi va turlari – davlat arxivlari, maxsus fondlar, shaxsiy fondlar. arxiv fondlari tarixiy manbashunoslikning asosiy poydevorlaridan biri hisoblanadi. “fond” atamasi arxivshunoslikda bir muassasa, tashkilot, idora yoki shaxs faoliyatiga oid hujjatlar majmuasini ifodalaydi. demak, arxiv fondi – bu muayyan davrda bir subyekt tomonidan yaratilgan va saqlab qolingan yozma manbalar, hujjatlar, materiallarning tartibga solingan majmuasidir. arxiv fondlari davlatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotini, shuningdek, xalqning turmush tarzini o‘rganishda beqiyos ahamiyatga ega. ayniqsa, 1916-yilgi milliy-ozodlik harakati kabi voqealarni tadqiq etishda arxiv hujjatlari ilmiy izlanishlarning asosiy manbasi sifatida xizmat qiladi. chunki ko‘plab rasmiy farmonlar, qarorlar, xatlar, xotiralar, shaxsiy kundaliklar, matbuot materiallari faqat arxivlarda saqlanib qolgan. arxiv fondlarining asosiy turlari davlat arxiv fondlari bu fondlarda asosan rasmiy hujjatlar, qonunlar, farmonlar, qarorlar, statistik ma’lumotlar, ma’muriy idoralar faoliyatiga oid materiallar jamlangan bo‘ladi. masalan, o‘zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivida turkiston …

5 / 13

ki ular haqida yozgan jadidlar, tarixchilar, ziyolilarning shaxsiy hujjatlari ham alohida ilmiy ahamiyatga ega. bunday fondlar milliy ong, xalq kayfiyati va shaxsiy kuzatuvlarni o‘rganishda muhimdir. matbuot fondlari gazetalar, jurnallar va boshqa nashrlar arxiv fondlari tarkibida alohida o‘rin tutadi. masalan, toshkentda chiqqan “turkiston viloyatining gazeti”, “sadoi turkiston”, “shuroyi islom” kabi nashrlarda 1916-yilgi harakatlar haqida turli materiallar chop etilgan. bu matbuot hujjatlari o‘z davrining siyosiy va ijtimoiy qarashlarini yoritadi. foto, fonodokument va videofondlar xix asr oxiri – xx asr boshlarida paydo bo‘lgan foto va ovoz yozuvlari ham arxiv hujjatlarining muhim turi hisoblanadi. toshkent shahri hayotini aks ettiruvchi suratlar, harbiylarning rasmiy fotosuratlari, yig‘inlar tasvirlari yoki esdalik lavhalari ham milliy-ozodlik harakati tarixini yanada haqqoniy ko‘rsatadi. arxiv fondlarining ahamiyati arxiv fondlarini o‘rganish nafaqat tarixiy voqealarni tiklash, balki ularning sabablari, oqibatlari va jarayonini ilmiy tahlil qilish imkonini beradi. 1916-yilgi milliy-ozodlik harakatini toshkent shahri misolida o‘rganishda quyidagilar alohida ahamiyatga ega: general-gubernatorlik qarorlari va farmonlari; toshkent shahar dumasi …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot"

o'rganilayotgan davr boʻyicha arxiv fondlari katalogini tuzish (masalan: mavzu: 1916-yil milliy-ozodlik harakati. toshkent shahri misolida). reja: 1. 1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot – tarixiy jarayonlarning qisqacha tahlili. 2. toshkent shahri ijtimoiy-siyosiy hayoti (xx asr boshlarida) – harakatga ta’sir qiluvchi omillar. 3. arxiv fondlari tushunchasi va turlari – davlat arxivlari, maxsus fondlar, shaxsiy fondlar. 4. toshkent shahri bo‘yicha mavjud asosiy arxiv manbalari – o‘zbekiston respublikasi markaziy davlat arxivi, viloyat arxivlari, ilmiy muassasalar. 5. 1916-yil harakati bo‘yicha hujjatlarning tasnifi – hukumat qarorlari, mahalliy idora yozishmalari, qo‘zg‘olonchilar haqida ma’lumotlar. 6. shaxsiy fondlar va xotira hujjatlari – o‘sha davr ziyolilari, guvohl...

This file contains 13 pages in DOC format (67.5 KB). To download "1916-yil milliy-ozodlik harakati haqida umumiy ma’lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: 1916-yil milliy-ozodlik harakat… DOC 13 pages Free download Telegram