ijtimoiy-pedagogik muammolar

DOC 23 pages 171.0 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 171.0 KB

File type DOC

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

maktabgacha yoshdagi bolalar bilan tashkil etiladigan ijtimoiy pedagogik muammolar. reja: 1. kichik yoshdagi bolalar uchun mashg`ulotlar ishlanmasi 2.go‘daklik davrida ijtimoiy moslashuvning o ‘ziga xosliklari. 3.maktabgacha ta'lim muassasalarda olib boriladigan ijtimoiy-pedagogik muammolar. tayanch tushunchalar: bolaning rivojlanishi qanday bo’ladi, u qanday shakllanadi va unga ta’sir etuvchi omillar nimadan iborat degan muammo juda qadim zamonlardan beri psixolog va pedagoglarning diqqatini jalb etib kelmoqda. bolalarni taraqqiy etishini tushuntirib berishga uringan eng keksa nazariya “bola katta yoshli kishining kichik nusxasi” degan so’z bilan ta’riflanadi. bu nazariya tarafdorlari bola sifat e’tibori bilan katta yoshli kishidan hech bir farq qilmaydi. bola bo’yi, shuningdek tasavvurlari, xotirasi, diqqati, tafakkuri va boshqa jarayonlaridan anchayin kichkina bo’lgan katta yoshli kishilardir deb ko’rsatishga urinadir. lekin bola psixikasining sifat jihatidan o’ziga xosligini tushuntirib bera olmaydilar va taraqqiyotning asosiy sabablarini yoritib bera olmaydilar. xviiasrdan boshlab filosofik va psixologik yo’nalishlarda bolaning taraqqiyoti haqida kurash boradi: psixologik yo’nalish tarafdorlari psixik taraqqiyot butunlay muhitga va turmush tajribasiga …

2 / 23

gi jismoniy o’zgarishlardan tashqari uning ruhiyatida ham bir qancha psixik o’zgarishlar sodir bo’ladi, ayolning ruhiy holati tug’ilajak farzandning psixik rivojlanishiga, jismoniy rivojlanishiga ta’sir qiladi. homilador ayol psixik holatiga qarab farzand rivojlanib boradi. shuning uchun farzand har jihatdan sog’lom o’sishi uchun ota –onaning sog’ligi va atrof muhitning sofligi, oila tinchligi katta ahamiyatga ega. buyuk bobomiz amir temur ham ayollari homilador bo’lsalar, ularni tog’li, xavosi musaffo joylarga olib borib turarkanlar. ayolni turli jiddiylik xolatlaridan saqlash va manzarali tabiati go’zal joylarga ko’proq sayr qilishni ta’minlash, tinch sokin bo’lishni ta’minlash kerak. bu tavsiyalar avvalo homilador ayollarni o’zlariga tegishlidir, chunki eng mas’ul shaxs ayolning, onaning o’zidir. shunday qilib, bunday tadbirlar vositasi ila bola dunyoga keldi deylik, endi ota –ona zimmasida bu go’dakni har jihatdan sog’lom qilib voyaga yetkazishdek ulkan vazifa turibdi, chunki yangi tug’ilajak chaqaloq ham jismoniy, ham psixik jihatdan juda zaif bo’ladi. chaqaloqning barcha hayotiy funksiyalari ovqatlanish, nafas olish, nafas chiqarish, xavoning o’zgarishiga, moddalar …

3 / 23

urli yoshda turlicha xarakter kasb etadi. agar bog’chagacha va bog’cha yoshi davridagi bolalarning yetakchi faoliyati o’yin bo’lsa, maktab yoshidagi bolalar faoliyati o’qish, o’rganishdan iboratdir. o’yin yoki o’qish, o’rganish, mehnat yoki ijtimoiy faoliyat turlari orasida keskin chegara bo’lishi mumkin emas. maktab yoshi davrida o’yin ham saqlanadi, u hatto katta yoshli kishilar hayotida ham u muhim ahamiyat kasb etadi. mehnat faoliyatiga esa biz bolalarni juda yoshligidan jalb qilamiz. lekin har bir faoliyat turi ham o’z mazmuni bilan bolaning ham jismoniy, ham psixologik tomondan rivojlanishi imkonini beradi. bola psixikasining taraqqiy etishda o’yinning roli beqiyosdir. biz bolaning psixik taraqqiyotini o’yinsiz tasavvur qilishimiz qiyin. chunki, o’yin orqali bola faqat jismoniy tomondan emas, balki psixologik tomondan ham rivojlanadi. o’yin orqali bola olamni, undagi narsa hodisalarni, ularga xos xususiyatlarni o’rganibgina qolmay, balki nutq so’zlashga, mustaqil fikrlashga xayol qilishga, ijod qilishga, muomala madaniyatiga o’rganadi. rus pedagogi a.s. makarenko “bola o’yinda qanday bo’lsa, o’sib ulg’aygach ishda ham ko’pincha, ko’p …

4 / 23

agi bolalar faol faoliyatining psixik taraqqiyot uchun ahamiyati shundaki, bolalarning turli sifat va fazilatlari o’yin jarayonida faqat namoyon bo’libgina qolmasdan, bunda sifat va fazilatlar mustahkamlanadi, o’zlashtiriladi. shuning uchun psixologiya nuqtai nazardan oqilona ya’ni to’g’ri tashkil qilingan o’yin bola shaxsini har tomonlama o’stiradi va shuning bilan birga bolaning butun psixik jarayonlarida –sezish, idrok, diqqat, xotira, tafakkur, xayol va irodani ildam rivojlanishiga yordam beradi. o’yin o’z mohiyati jihatidan katta kishilarning hatti –harakatlari va xulq-atvorlariga faol taqlid qilishdan iborat bo’lishi tufayli bolalarda ma’naviy sifatlarning mustahkamlanishi uchun va odob – axloq qoidalarini bilib olishlari uchun keng imkoniyatlar beradi. bola o’yin jarayonida tabiblik yoki muallimlik rolini bajarayotgan bo’lsa, shu kasbga tegishli barcha sifatlarni namoyon qilishga intiladi. ular o’yinga juda berilib ketsalar, bajarayotgan rollariga xos sifatlar shunchalik samimiy, ijodiy tarzda namoyon bo’ladi. bolalar uchun o’yin mazmunining hech bir chegarasi yo’q. bolalar kattalar hayotini hamma tomonlarini o’z o’yinlarida aks ettira oladilar. o’yinning ahamiyati bola shaxsining o’sib kamolotga …

5 / 23

tqni lug’at boyligi, tovushlarni to’g’ri talaffuz qilish, grammatik tomondan to’g’ri so’zlashlikka o’rgatish, bog’lanishli nutqni shakllantirishdan iborat, elementar mavhum tushunchalarga ega bo’lish, jismoniy tarbiya, tasviriy san’at qirqib yopishtirish, rasm, loy yoki plastilindan turli buyumlar yasash, qurilishi materiallar bilan ishlash, muzika va boshqa mazmundagi mashg’ulotlar bolani aqliy jihatdan maktab ta’limini egallashga tayyorlash imkonini beradi. keyinchalik bolaning hayotiga alohida faoliyat turi kirib keladi. bu faoliyatni shunday turiki uning bevosita maqsadi yangi-yangi informatsiyalar, harakatlar va ish-harakatlari shakllarini o’zgartirishdan iboratdir. sub’ektning o’z maqsadi o’rganishdan iborat bo’lgan mana shunday maxsus faoliyat ta’lim jarayonidir. ta’lim maktabda yetakchi faoliyat bo’lib u quyidagi tarkibiy qismlarni o’z ichiga oladi: a) ma’lum bir faoliyat turini muvafaqqiyat bilan tashkil qilish uchun olamning zarur xususiyatlari haqidagi ma’lumotlarni o’zlashtirish (bu jarayonning mahsuloti bilimdir); b) mana shu faoliyat turlarini yuzaga keltiradigan usul turli harakatlarni o’zlashtirishi (bu jarayonning mahsuloti ko’nikmadir); v) ko’zlangan maqsad va berilgan masala shartiga mos ravishda to’g’ri yo’l va harakatni tanlash hamda nazorat …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy-pedagogik muammolar"

maktabgacha yoshdagi bolalar bilan tashkil etiladigan ijtimoiy pedagogik muammolar. reja: 1. kichik yoshdagi bolalar uchun mashg`ulotlar ishlanmasi 2.go‘daklik davrida ijtimoiy moslashuvning o ‘ziga xosliklari. 3.maktabgacha ta'lim muassasalarda olib boriladigan ijtimoiy-pedagogik muammolar. tayanch tushunchalar: bolaning rivojlanishi qanday bo’ladi, u qanday shakllanadi va unga ta’sir etuvchi omillar nimadan iborat degan muammo juda qadim zamonlardan beri psixolog va pedagoglarning diqqatini jalb etib kelmoqda. bolalarni taraqqiy etishini tushuntirib berishga uringan eng keksa nazariya “bola katta yoshli kishining kichik nusxasi” degan so’z bilan ta’riflanadi. bu nazariya tarafdorlari bola sifat e’tibori bilan katta yoshli kishidan hech bir farq qilmaydi. bola bo’yi, shuningdek tasavvurla...

This file contains 23 pages in DOC format (171.0 KB). To download "ijtimoiy-pedagogik muammolar", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy-pedagogik muammolar DOC 23 pages Free download Telegram