mavzu: fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalarni qo'llash

DOC 31 pages 110.0 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 110.0 KB

File type DOC

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 mavzu: fonetika va grafika asoslarini o’rganishda pedagogik texnologiyalarni qo’llash. mundarija kirish…………………………………………………………………………3 i – bob. fonetika asoslarini o’rganishda pedagogika texnologiyalarni qo’llanilishi…………………………………5 1.1. fonetika bo’limiga kirish………………………………………12 1.2. tovushlar va harflarning xususiyatlari bilan tanishish…………15 ii – bob. grafika asoslarini o’rganishda pedagogik texnologiyalarni qo’llanilishi…………………………………21 2.1. unli va undosh tovushlarning xususiytalari bilan tanishish…………………………………………………..25 2.2. jarangli va jarangsiz undosh tovushlar ularning yozuvda ifodalanishi 2.3. bo’g’in ustida ishlash…………………………………………28 xulosa……………………………………………………………………….29 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………30 kirish mavzuning dolzarbligi. kichik yoshdagi o’quvchilarning og’zaki va yozma nutqni egallashlarida fonetikadan olgan bilimlarining ahamiyati katta: a)mfonetik bilimga asoslangan holda 1-sinf o’quvchilari savod o’rganish davrida o’qishni va yozishni bilib oladilar; b) fonetik bilim so’zni to’g’ri talaffuz qilish (tovushlarni to’g’ri talaffuz qilish, urg’uli bo’g’inni ajratish,orfoepik me’yorga rioya …

2 / 31

n muhimdir; hozir va hozur, atlas va atlas so’zlari ma’nosidagi farq faqat urg’u orqali ajratiladi. so’zning tovush tomonini tasavvur qilish so’zlarni talaffuzda farqlash, ayrim so’zlarni to’g’ri talaffuz qilish va qo’llash zarur. o’qituvchi boshlang’ich sinflarda o’qitiladigan barcha fanlarga oid darslarda so’zni aniq va to’g’ri talaffuz qilish ustida doimiy ishlab boradi,shu maqsadda ko’pincha so’zni tovush tomonidan tahlil qilishdan foydalanadi. maktab dasturiga muvofiq , boshlang’ich sinf o’quvchilari fonetik-grafik ko’nikmlar tizimini hosil qiladilar: tovushlar va harflar , unli va undosh tovushlar ,jufti bor jarangli va jarangsiz undoshla, jufti yo’q jarangli va jufti yo’q jarangsiz undoshlar; so’zni bo’g’inlarga bo’lish, urg’uli bo’g’inni ajratish ko’nikmalariga ega bo’ladilar. bolalar maktabga kelgunga qadar ham nutqning tovush qurilishini amaliy o’zlashtiradilar, ammo ular maxsus o’qigunlariga qadar so’zni bo’g’inlarga bo’lishni , so’zdagi tovushlarni izchil talaffuz qilishni bilmaydilar. 1-sinf o’quvchilarida so’zni to’g’ri talaffuz qilish, bo’g’inlarga bo’lish, undagi har bir tovushni tartib bilan aniq aytish ko’nikmasini shakllantirish ustida maqsadga muvofiq ishlash, o’z navbatida, analiz,sintez, …

3 / 31

h hisoblanadi. ushbu maqsaddan kelib chiqib quyidagi vazifalar belgilandi: · tovushlar va harflar,unli va undosh tovushlarning xususiyatlari bilan tanishtirish · 1-sinflarda tovushni talaffuz qilganda , ovoz yoki shovqinni eshitilganda nutq a’zolarining vaziyatini kuzatish ko’nikmasini o’stirib borish lozim · bolalarda tovushh haqida to’g’ri ilmiy tasavvur amaliy mashqlar yordamida hosil qilish kurs ishining hajmi va tuzilishi. i – bob. fonetika asoslarini o’rganishda pedagogika texnologiyalarni qo’llanilishi 1.1. fonetika bo’limiga kirish fonetika (yunoncha: phonetikos-tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli,ovozli) 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil bo’lish usullarini va akustik xususiyatlarini; bo’g’in,nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini o’rganuvshi bo’limi. shu bilan birga,ayrim tilshunoslar fonetika doirasiga tovush birliklarining yozuvdagi ifodalari (grafika) va ma’noli birliklarining yozilish qoidalari ( imlo)ni ham qo’shib, uning o’rganish obyektini yanada kengaytiradilar( rus olimi l.v. shcherba).o’zbek tilshunosligida fonetika doirasida asosan ,nutq tovushlari (ularning artikulyatsion,akustik,perseptiv (psixofonetik) va funksional tomonlari) va ohang ( bo’g’in, sintagma,urg’u va boshqalar) o’rganiladi. nutqning tovush tomoni segment (lotincha: segment- qirqim, parcha, bo’lak) va …

4 / 31

affuz qilish, urg’uli bo’g’inni ajratish, orfoepik me’yorga rioya qilish) asosini tashkil etadi; v) fonetik bilim morfologik va so’z yasalishiga oid bilimlar bilan birga o’quvchilarda qator imloviy malakalar (jarangsiz va jarangli undoshlarning yozilishi) shakllantirish uchun zamin bo’ladi; g) fonetik bilim gapni ohangiga ko’ra to’g’ri aytish, logik urg’u va gap qurilishidagi to’xtamlarga rioya qilish uchun zarur; d) so’zning tovush tomonini bilish uning ma’nosini tushunish va nutqda ongli qo’llash uchun muhimdir; hózir va hozúr, átlas va atlás so’zlari maьnosidagi farq faqat urg’u orqali ajratiladi. so’zning tovush tomonini tasavvur qilish so’zlarni talaffuzda farqlash, ayrim so’zlarni to’g’ri talaffuz qilish va qo’llash uchun zarur. o’qituvchi boshlang’ich sinflarda o’qitiladigan barcha fanlarga oid darslarda so’zni aniq va to’g’ri talaffuz qilish ustida doimiy ishlab boradi, shu maqsadda ko’pincha so’zni tovush tomondan tahlil qilishdan foydalanadi. maktab dasturiga muvofiq, boshlang’ich sinf o’quvchilari fonetik-grafik ko’nikmalar tizimini hosil qiladilar: tovushlar va harflar, unli va undosh tovushlar, jufti bor jarangli va jarangsiz undoshlar, jufti …

5 / 31

, chunki o’quvchilar o’qish va yozish jarayonini shu sinfda egallaydilar. bu bilimlar keyingi sinflarda mustahkamlanadi, takomillashtiriladi. tovush murakkab tushuncha bo’lgani uchun boshlang’ich sinflarda unga ta’rif berilmaydi. shunga qaramay, bolalarda tovush haqida to’g’ri ilmiy tasavvur amaliy mashqlar yordamida hosil qilinadi. bunda yetakchi usul so’zdagi tovushlarniig talaffuzi hamda so’zning leksik ma’nosi so’zdagi tovushlarning tarkibiga bog’liqligi ustida kuzatish hisoblanadi. masalan, aka, uka, opa, ona, ota, kul, gul, qora, qara kabi bir unli yoki bir undosh bilan farqlanadigan so’zlar har xil lug’aviy ma’noni ifodalaydi. so’zning tovush tarkibi ustida ishlash savod o’rgatish davridanoq boshlanadi. bolalar bu davrda talaffuz qilingan yoki eshitilgan so’z tovushlardan tuzilishini bilib oladilar. ular so’zni tovush tomonidan tahlil qilishga o’rganadilar, ya’ni so’zni bo’g’inlarga bo’ladilar, so’zdagi tovushlarni tartibi bilan aytadilar. bunda tovush tomondan tahlilni harf tomondan tahlil bilan aralashtirmaslikka alohida ahamiyat beriladi. so’zning tovush tarkibini to’g’ri tasavvur etish undagi harflarni tushirib qoldirmay yoki o’rnini almashtirmay yozish malakasini shakllantirish uchun ham, so’zni to’g’ri talaffuz …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavzu: fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalarni qo'llash"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 mavzu: fonetika va grafika asoslarini o’rganishda pedagogik texnologiyalarni qo’llash. mundarija kirish…………………………………………………………………………3 i – bob. fonetika asoslarini o’rganishda pedagogika texnologiyalarni qo’llanilishi…………………………………5 1.1. fonetika bo’limiga kirish………………………………………12 1.2. tovushlar va harflarning xususiyatlari bilan tanishish…………15 ii – bob. grafika asoslarini o’...

This file contains 31 pages in DOC format (110.0 KB). To download "mavzu: fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalarni qo'llash", click the Telegram button on the left.

Tags: mavzu: fonetika va grafika asos… DOC 31 pages Free download Telegram