eftalitlarning o‘rta osiyoga yurishi

DOC 41 pages 161.5 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 161.5 KB

File type DOC

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

eftalitlarning oʻrta osiyoga yurishi mundarija kirish…………………………………………………………………………3 i-bob eftalitlarning kelib chiqishi va paydo bo'lishi 1.1 eftalitlar bilan tanishtirish……………………………………………………5 1.2 erta kengayish va qabilaviy nizolar…………………………………….……7 1.3 eftalit hokimiyatining tashkil topishi……………………………………….10 ii-bob eftalitlarning oʻrta osiyoga yurishi va tanazzuli 2.1 ichki kurashlar va tashqi bosimlar……………………………………………15 2.2 siyosiy va harbiy tuzilma…………………………………………………….22 xulosa………………………………………………………………….…..…31 adabiyotlar ro`yxati………………………………………………....33 kirish kurs ishining dolzarbligi:oʻrta osiyodagi eftaliylar davlati bir qancha yarim mustaqil mulklarning konfederatsiyasidan iborat boʻlib, ularni eftaliylar podshosiga tobe merosiy sulolalar boshqarar edi. bu yerda hindistondagi kabi tanga pullar markazlashgan tartibda zarb qilinmagan, aksincha deyarli har bir mulk oʻzining kumush yoki mis tangasini zarb qilgan. saltanatda bir necha turdagi alifbolar (sugʻd, baqtriy, braxmi va boshqalar) mavjud boʻlgan, lekin baqtriy alifbosi davlat yozuvi hisoblangan. eftaliylarning oʻzi dastlab koʻchmanchi boʻlib, keyinchalik shaharlarni bosib olishlari bilan, asosan, oʻtroq hayot tarziga oʻtgan boʻlsalar kerak. shu tufayli vizantiya tarixchilari (menandr) eftaliylarning shahar qabilasi sifatida taʼriflaydi. eftaliylar jamiyatida mulkiy tabaqalanish mavjud edi. eftaliylar kuchli, asosan, otliqlardan iborat …

2 / 41

tgan. eftaliylar davlati ulkan hududni qamrab olgan bo‘lib, o‘rta osiyoning asosiy qismi, sharqiy turkiston hamda shimoliy hin-distonning yarmi gandxara bilan birgalikda mazkur davlat tarkibi-ga kirgan. asli eftaliylarda ikkita davlat mavjud bo‘lib, ulardan biri afg‘onistonning janubi-sharqiy qismi, pokiston va shimoliy hindiston hududlarini qamrab olgan. milodiy v va vi asrning birinchi yarmida, toroman va mihrqul ismli podsholar davrida ushbu davlat gullab yashnagan. ikkinchi davlat o‘rta osiyoning janubi va shimoliy afg‘oniston hududlarida tashkil topgan. bu erdan eftaliylar sharqiy turkiston erlarini zabt etganlar. eftaliylar davrida shaharlar ravnaq topib, ularning ahamiyati ortadi. kushoniya (kattaqo‘rg‘on yaqinida), rivdad, poykend, tallikon, termiz, gurgon, varaxsha shaharlari shular jumlasidandir. eftaliylar davlati hukmdorining qarorgohi varaxsha saroyida bo‘lgan-ligi taxmin qilinadi. eftaliylar qudratli va ulkan davlat barpo etdilar. uning hududlari kushon davlati hududlaridan ham katta edi. eftaliylar eron sosoniylarining harbiy qudratini sindira oldilar. sosoniy-larning sharqqa yurishlari eftaliylarning qarshiligi tufayli to‘xtadi. ular eron shohlarining ichki siyosatiga ham aralashib, hatto kimni taxtga o‘tqazish masalasini hal …

3 / 41

b eftaliylar yordamida hokimiyatga kelgan pero‘z keyinchalik ularning g‘animiga aylanadi hamda 459-484 yillarda eftaliylarga qarshi uch marta yurish qiladi. birinchi yurishdayoq pero‘z mag‘lubiyatga uchrab asirga tushadi. vizantiya imperatori zenon o‘rtaga tushib katta mablag‘ evaziga uni eftaliylar tutqunligidan xolos qiladi. shartnomaga muvofiq pero‘z chegara yaqinidagi talikon shahrini eftaliylarga topshirish hamda ikki o‘rtadagi chegarani qayta buzmaslik majburiyatini oladi . kurs ishining tuzulishi: kirish qismi, asosiy qismdagi 2 bob va 5 paragraf, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidan iborat. i-bob eftalitlarning kelib chiqishi va paydo bo'lishi 1.1 eftalitlar bilan tanishtirish eftaliylar, ularning etnik tarkibi, davlat tashkil etishlari xususida tarixiy manbalarda turli xil qarashlar mavjud. rim va vizantiya tarixchilari martselin (iv asr), prokopiy kesariyskiy, feofan vizantiyskiy (vi asr), arman tarixchilari lazar parbskiy (v asr), favst buzand (iv asr), xitoy solnomalaridan bey-shi (vi asr) bergan ma’lumotlar shular jumlasidandir. masalan, eftaliylar xitoy manbalarida «i-da», «e-da», armanlarda idal, xeptal, arablarda haytal, suriya va lotin manbalarida eptal, abdal deb nomlanadi. …

4 / 41

va panjob vodiysini, kuchu, qashqar va xo‘tonni (sharqiy turkiston) zabt etadilar. xullas, ular avvalda kushonlar saltanati egallagan hududlarni birinketin qo‘lga kiritib, o‘rta osiyoda yirik davlatni barpo etadilar. eftaliylar bir necha bor o‘zlarining g‘arbiy-janubdagi qo‘shnisi va eng kuchli raqibi eron sosoniylari bilan ham urushlar olib boradilar. xususan eron shohi peroz bilan bo‘lgan urushlarda ularning qo‘li baland kelib, eron hukmdori ikki bor asirlikka tushadi. katta to‘lov va majburiyatlar evaziga arang qutilgan peroz o‘g‘li kovadni uzoq muddat eftaliylarga garovga berishga majbur bo‘ladi. perozdan so‘ng hokimiyatga kelgan kovad (488-551) davrida ham eron eftaliylarga xiroj to‘lashga majbur bo‘lgan. v asr boshlariga kelib eftaliylar davlati shu qadar kuchayib ketdiki, ular 502-yilda vizantiyaga ham yurish qilib unga katta talofat etkazadilar. 506 yilda ikki o‘rtada tuzilgan sulx shartnomasi bo‘yicha eftaliylar vizantiyadan katta miqdorda o‘lja olib qaytganlar. kovadning o‘g‘li xusrav i anushirvon ham 554 yilga qadar eftaliylarga har yili xiroj to‘lab turgan. keyinroq turk xoqonligining eftaliylarga bergan kuchli zarbasi …

5 / 41

varlar, ya’ni ijaradorlar deb atalgan. shuningdek erkin jamoa asosida dehqonchilik qiluvchi aholi – kashovarzlar ham mavjud edi. shu tariqa, kadivarlar boy dehqonlar foydasiga ma’lum to‘lov va majburiyatlar asosida ishlab berganlar. shu bilan birlikda bu davlatda hali patriarxal-qulchilik munosabatlarining qoldiqlari ham mavjud edi. chunonchi, boy dehqonlar mulklarida juda ko‘plab qullar bo‘lganligi, ulardan turli yumushlarda foydalanilganligi tarixiy manbalarda tilga olinadi bu davrda yangi tipdagi ko‘rkam va gavjum shahar-qal’alar vujudga keladi. xorazmdagi berkutqal’a, bozorqal’a, toshkentdagi oqtepa shular jumlasidandir. bir necha oilalardan tashkil topgan mazkur manzilgohlar qalin paxsa devorlar bilan o‘ralgan. ularda hukmron tabaqa kishilariga xos hashamatli, bezakli ark-qasrlar, ko‘p xonali binolar bilan birlikda oddiy fuqarolarga mos qilib qurilgan odmiroq turar joylar ham o‘rin olgan. eftaliylar poytaxti poykand o‘z davrining eng ko‘rkam, obod shaharlaridan sanalgan. bu erda hunarmandchilik, savdo-sotiq, qurilish ishlari ancha rivojlangan. shahar buyuk ipak yo‘lida joylashganligidan, unda turli mamlakatlarning savdo karvonlari xilma-xil mollari bilan kelib savdo qilganlar. buning uchun shaharda ko‘plab bozoru …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eftalitlarning o‘rta osiyoga yurishi"

eftalitlarning oʻrta osiyoga yurishi mundarija kirish…………………………………………………………………………3 i-bob eftalitlarning kelib chiqishi va paydo bo'lishi 1.1 eftalitlar bilan tanishtirish……………………………………………………5 1.2 erta kengayish va qabilaviy nizolar…………………………………….……7 1.3 eftalit hokimiyatining tashkil topishi……………………………………….10 ii-bob eftalitlarning oʻrta osiyoga yurishi va tanazzuli 2.1 ichki kurashlar va tashqi bosimlar……………………………………………15 2.2 siyosiy va harbiy tuzilma…………………………………………………….22 xulosa………………………………………………………………….…..…31 adabiyotlar ro`yxati………………………………………………....33 kirish kurs ishining dolzarbligi:oʻrta osiyodagi eftaliylar davlati bir qancha yarim mustaqil mulklarning konfederatsiyasidan iborat boʻlib, ularni eftaliylar podshosiga tobe merosiy sulolalar boshqarar edi. bu yerda hindistondagi kabi t...

This file contains 41 pages in DOC format (161.5 KB). To download "eftalitlarning o‘rta osiyoga yurishi", click the Telegram button on the left.

Tags: eftalitlarning o‘rta osiyoga yu… DOC 41 pages Free download Telegram