transformatorlar

DOC 5 pages 201.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 201.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

bir fazali transformatorlar. reja: 1. transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi. 2. transformatorning foydali ish koeffitsiyenti va undagi quvvat isrofi. 3. transformatorning nominal kattaliklari va ish rejimlari. 4. uch fazali transformator chulg’amlarining ulanish sxemalari. 1. transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi elektrotexnikaning asosiy vazifalaridan biri elektr energiyasini bir joydan ikkinchi joyga uzatishdir. chunki elektr energiyasining iste’molchilari aksariyat hollarda yoqilg‘i va gidroresurslar tabiiy joylashgan rayonlarga qurilgan elektr stansiyalaridan bir necha o‘nlab va yuzlab kilometr masofalarda joylashadi. elektr energiyasini uzatish liniyalarida esa quvvatning issiqlikka sarf bo‘ladigan isrofi δp= i2 rl va kuchlanishning pasayuvi δu=irl doimo mavjuddir. liniyaning uzunligi ortgan sari bu ko‘rsatkichlar ham ortadi. elektr tokining to‘la quvvati (s=i ·u) ni o‘zgartirmagan holda uni turli kuchlanish va tok bilan uzatish mumkin. quvvat formulasidan ko‘rinib turibdiki, uzatishda kuchlanish qanchalik yuqori bo‘lsa s = const tok kuchi shunchalik kichik bo‘lib, u bilan bog‘liq isroflar ham shunchalik kam bo‘ladi. …

2 / 5

l kuchlanishlarga mo‘ljallangan. shuning uchun generatorlar ishlab chiqaradigan elektr energiyasining nisbatan past kuchlanishli, ammo katta tok kuchiga ega bo‘lgan quvvatini (hozirgi vaqtda 150, 300, 500, 800 va 1200 ming kvt li generatorlar ishlab chiqariladi) yuqori kuchlanishli va nisbatan kichik tok kuchiga ega bo‘lgan quvvatga o‘zgartirish kerak. bu vazifa transformatorlar yordamida oddiygina hal etiladi. transformatorning ixtirochisi rus olimi p.n. yablochkov hisoblanadi. u 1876 yilda elektr yoy lampasi uchun manba sifatida ilk bor trasformatordan foydalangan. elektr energiyasining bir pog‘onada bo‘lgan u1, i1 kuchlanish va tokini boshqa pog‘onadagi u2, i2 kuchlanish va toka aylantirib beradigan statik (harakatlanuvchi qismlari bo‘lmagan) elektromagnit apparati transformator deyiladi. yoki bir xil chastotali o‘zgaruvchan tok kuchlanishining qiymatini o‘zgartirib beruvchi elektrostatik apparat transformator deyiladi. transformatorlar energetik sistemalarda qo‘llanilishidan tashqari, kuchsiz toklarda ishlovchi hisoblash mashinalari, avtomatika, telemexanika, aloqa, radiotexnika va televidenie qurilmalari zanjirlarida va umuman, elektr kuchlanishini o‘zgartirib berish kerak bo‘lgan barcha joylarda ishlatiladi. transformatorlar bajaradigan vazifasiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: …

3 / 5

$ib, ularning ishlash prinsipi bir xildir. 4.1 - rasmda bir fazali ikki chulg‘amli transformatorning sxemasi va shartli belgilanishi ko‘rsatilgan. transformator po‘lat o‘zak (magnit o‘tkazgich) 1 dan va ikkita mis chulg‘amlar 2 dan iborat. po‘lat o‘zakning induksion toklar hisobiga qizib ketishini kamaytirish maqsadida u qalinligi 0,35‚0,5 mm bo‘lgan elektrotexnika po‘lat plastinalardan yig‘iladi. plastinalarning ikki tomoniga izolyatsion lok surtiladi yoki ular tegishlicha qizdiriladi 4.2 - rasm. po‘lat o‘zak plastinalarni yig‘ish tartibi 4.3-a) va b) rasmlarda ko‘rsatilgan. qatlam plastinalarining choklari ustma-ust tushmasligi kerak. po‘lat o‘zak magnit zanjirini hosil qilish uchun xizmat qiladi va shu tufayli assosiy magnit oqimi ф po‘lat o‘zak bo‘ylab harakatlanadi. po‘lat o‘zakning miss chulg‘amlar o‘ralgan qismi sterjen deyiladi. shuning uchun birlamchi chulg‘amga (zanjirga) oid kattaliklar 1 indeksiga ega, masalan, birlamchi chulg‘amning o‘ramlar soni w1 qismlaridagi kuchlanish zanjirdagi tok i va h.k. shuningdek, ikkilamchi chulg‘amga oid kattaliklar 2 indeksiga ega, masalan, w2, u2, i2 va h.k. shape \* mergeformat 4.2-rasm 4.3-rasm. …$

4 / 5

alangan eyuk e1 va e2 lar ularning o‘ramlari soniga prporsional ekan, ya’ni (4.3) bu nisbat transformatorning transformatsiya koeffitsienti hisoblanadi, ya’ni (4.4) mazkur koeffitsient transformatorga berilgan kuchlanishning necha marta o‘zgarishini ko‘rsatadi. agar w1 > w2 va k>1 bo‘lsa, transformator kuchlanishini pasaytirib beruvchi, agar w1 < w2 va k<1 bo‘lsa, kuchlanishni orttirib beruvchi hisoblanadi. 4.5-rasm agar 4.5-rasm, a da ko‘rsatilgan transformatorning ikkilamchi chulg‘amiga yuklama (z2n ) ulasak, eyuk ta’sirida undan tok (i2 ) o‘ta boshlaydi. shunday qilib, kuchlanishi u1 tok kuchi i1 bo‘lgan manbaning elektr energiyasi transformator yordamida kuchlanishi u2 va tok kuchi i2 bo‘lgan elektr energiyasiga aylantirib, iste’molchiga uzatiladi. transformatorning manbadan (tarmoqdan) olayotgan birlamchi quvvati p1 = u1 · i1 · cosφ1 bo‘lsa, uning iste’molchiga berayotgan ikkilamchi quvvati p2 = u2 · i2 · cosφ2 agar transformatordagi quvvat isrofi hisobga olinmasa, bo‘ladi. birlamchi va ikkilamchi zanjirlardagi faza siljish burchaklarini taxminan bir xil desak, u1 · i1 = u2 · i2 deyish …

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transformatorlar"

bir fazali transformatorlar. reja: 1. transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi. 2. transformatorning foydali ish koeffitsiyenti va undagi quvvat isrofi. 3. transformatorning nominal kattaliklari va ish rejimlari. 4. uch fazali transformator chulg’amlarining ulanish sxemalari. 1. transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi elektrotexnikaning asosiy vazifalaridan biri elektr energiyasini bir joydan ikkinchi joyga uzatishdir. chunki elektr energiyasining iste’molchilari aksariyat hollarda yoqilg‘i va gidroresurslar tabiiy joylashgan rayonlarga qurilgan elektr stansiyalaridan bir necha o‘nlab va yuzlab kilometr masofalarda joylashadi. elektr energiyasini uzatish liniyalarida esa quvvatning issiqlikka sarf bo‘ladigan i...

This file contains 5 pages in DOC format (201.0 KB). To download "transformatorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: transformatorlar DOC 5 pages Free download Telegram