badiiy asarlarda fonetik vositalar

DOC 24 pages 85.0 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.0 KB

File type DOC

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: badiiy asarlarda fonetik vositalar mundarija: kirish………………………………………………………………………..2 i bob. fonetik vositalar haqida ma’lumot………………4 1.1. o`zbek tilining fonetik vositalari………………………………………4 1.2. badiiy matnda fonetik vositalarning poetik aktuallashuvi. alleteratsiya………………………………………………………………………7 ii bob. badiiy asarlarda fonetik vositalar…………………12 2.1. supersegment fonetik vositalar va ularning uslubiy xususiyatlari………..12 2.2. erkin vohidov dostonlarining foketik-fonologik xususiyatlari…………..15 xulosa………………………………………………………...…………………20 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati……………………………………………21 kirish kurs ishining dolzarbligi: o’zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi tilshunoslar oldiga tilning nafaqat atash (nominativ), aloqa (kommunikativ), balki hissiy ta‘sirchanlik (ekspreseiv) xususiyatlarini yanada chuqurroq, kengroq tadqiq qilish vazifasini qo’ydi. badiiy asarlarda ruhiy holatni yozuvda ifodalash o‘ziga xos murakkablikni yuzaga chiqaradi. qahramonlar ruhiyatidagi ichki hayajon, xursand bo‘lish, xafa bo‘lish, rozilik, taajjub, yalinish, hayratlanish, kinoya, piching, kesatiq, olqish, so‘roq, ta’kid, qoniqmaslik, norizolik, tilak-istak, qo‘llab-quvvatlash kabi holatlarni …

2 / 24

etik vositalarining hissiy ta‘sirchanligi, ayniqsa, badiiy tasvirdagi fonostilistik vositalarning uslubiy xususiyatlarini tadqiq qilishni qoniqarli deb bo’lmaydi. bu borada barmoq bilan sanarli ishlar qilingan xolos. fonetik uslubiy vositalarning tadqiqot doirasi nnhoyatda kengdir va bu soha oxirigacha tadqiq etilmagan. holbuki, fonetik vositalarni nutqning vazifaviy uslublari bilan bog’liq materiallarning akustikartikulyasion hamda prosodik (ritmik-intonatsion) xususiyatlarini belgilash muhim ahamiyatga ega. fonostilistikada orfoepiya bilan bog’liq talaffuz stillarining vazifasini belgilash; nutq stillari, ayniqsa, badiiy nutq uslubida nutq tovushlari talaffuzining konnotativ ma‘nolari, shuningdek, intonatsiya, pauza va urg’u kabi supersegment elementlarning ishlatilishi bilan bog’liq fonostilistik imkoniyatlarning uslubiy qo’llanishini taxdil va tadqiq qilish mazkur ishning dolzarbligini belgilaydi. muammoning o’rganilish darajasi. o’zbek tilshunosligida fonetik vositalarni badiiy asarlarda qo’llash masalalari bir qadar tadqiq qilingan. jumladan, intonatsiya, fonografik hodisalarga xos xususiyatlar atroflicha o’rganilgan. lekin fonostilistikaning ayrim nazariy masalalari, nutq tovushlarining talaffuzi hamda supersegment vositalar (intonatsiya, pauza, urg’u kabilar)dagi konnotativ ma‘nolar va ularning badiiy nutqdagi uslubiy xususiyatlari alohida tadqiq qilinmagan. kurs ishining maqsad va …

3 / 24

rini tahlil va tadqiq qilish; i bob. fonetik vositalar haqida ma’lumot 1.1. o`zbek tilining fonetik vositalari fikr gap orqali ifoda qilinadi. gap, odatda so`zlardan tashkil topadi. gap tarkibida so`zlar va shu so`zlarning o`zaro bog`lanishini ta’minlovchi grammatik vositalar (qo`shimchalar, yordamchi so`zlar) ma’lum nutq tovushlari orqali shakllanadi. masalan: biz ulug` ayyomni mana shu cho`lda kutib olyapmiz (y. shamsharov). bu gapni tuzishda biz, ulug`, ayyom, mana, shu, cho`l, kutib, olmoq so`zlari, ularning o`zaro bog`lanishini ta’minlovchi –ni (tushim kelishigi qo`shimchasi), -yap (zamon ma’nosini ifodalovchi qo`shimcha), -miz (shaxs-son qo`shimchasi) qo`shimchalari qatnashgan; har bir so`z va qo`shimcha esa nutq tovushlari vositasida (masalan, biz - b, i, z; ulug` - u, l, u, g`; -ni - n, i; -da - d, a kabi) shakllandi. ko`rinadiki, nutq tovushlari so`z va gaplarni tuzishda moddiy baza hisoblanadi, chunki inson tili tovush tilidir. fonetika tilshunoslikning bir bo`limi bo`lib, unda nutq tovushlari, ularning hosil bo`lishi, turlari, o`zgarishi, urg`u, bo`g`in, ohang kabilar o`rganiladi. …

4 / 24

ot – ol, ol – oq, oq - osh, osh – ov, ov – oz, oz – on, on – or, or – os, os – och, och – og`, og` - ox; o`z – oz, oz – iz, iz – uz, uz – ez, davlat – savlat, adip – adib kabi. 2. tovushlarning joylashish tartibiga ko`ra farq qiladigan so`zlar. masalan: qo`y – yo`q (birinchi so`z tarkibidagi birinchi tovush ikkinchi so`zning oxirida qo`llanadi.) 3. biror tovushning ortiqligi bilan farq qiladigan so`zlar: o`lka – yo`lka, et-bet, sava – savat, tana – tashna, taxt – taxta, o`roq - so`roq kabi. demak, so`zlar tovushlardan tuziladi, ular bir, ikki, uch, to`rt va hokazo miqdordagi tovushlarning tartiblashishidan hosil bo`ladi. fonema so`z ma’nosini farqlash uchun xizmat qiladigan tovush turidir. masalan: bal - bel –bil –bol – bo`l so`zlari tarkibidagi a, e(e), i, o, o` tovushlari so`z ma’nolarini belgilash (ajratish) ga xizmat qiluvchi fonemalardir: bor, dor, zor, …

5 / 24

englikdagi maydondan ma’lum vaqtda o`tadigan energiya miqdoridir. bu haqda tilshunos olim h.jamolxonov shunday yozadi: “tovushning kuchi (intensivligi) - 1 sm2 maydondan 1 sekundda o`tadigan energiya miqdoridir”[2] demak, nutq tovushlarining kuchi un paychalari tebranishi kengligiga bog`liq: tebranish kengligi katta bo`lsa, tovush kuchli chiqadi, bu kenglik kichik bo`lsa, tovush ham kuchsiz chiqadi. 3. nutq tovushlarining tembri (sifati) – asosiy ton bilan hosil bo`ladi. tovushlarning tembri og`iz bo`shlig`i va burun bo`shlig`ining hajmi, shakliga, tovush paychalarida shovqinning qanday hosil bo`lishiga bog`liq. 4. tovushning cho`ziqlik darajasi un paychalarining tebranishi davom etgan vaqt bilan o`lchanadi. tebranish uzoq davom etsa, tovush cho`ziq; tebranish qisqa davom etsa tovush qisqa bo`ladi. nutq tovushlarini hosil qilishda ishtirok etadigan organlar nutq a’zolari deb yuritiladi. artikulyatsiya deganda esa nutq a’zolarining nutq tovushlarini hosil qilishdagi faoliyati anglashiladi. so`z ma’nolarini ajratish, chegaralash uchun xizmat qiladigan vositalar fonetik vositalar sanaladi. bunday vositalar qatoriga nutq tovushlari, urg`u, ohang (intonatsiya) kiradi. so`z ma’nolarini farqlashga xizmat qiladigan fonemalar …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy asarlarda fonetik vositalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: badiiy asarlarda fonetik vositalar mundarija: kirish………………………………………………………………………..2 i bob. fonetik vositalar haqida ma’lumot………………4 1.1. o`zbek tilining fonetik vositalari………………………………………4 1.2. badiiy matnda fonetik vositalarning poetik aktuallashuvi. alleteratsiya………………………………………………………………………7 ii bob. badiiy asarlarda fonetik vositalar…………………12 2.1. supersegment fonetik vosita...

This file contains 24 pages in DOC format (85.0 KB). To download "badiiy asarlarda fonetik vositalar", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy asarlarda fonetik vosita… DOC 24 pages Free download Telegram