baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati

DOC 32 sahifa 1,2 MB Bepul yuklash

32 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,2 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 32

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 32

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati mundarija kirish…………………………………………………………………………….2 asosiy qism…………………………………………………………………….3 i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni …………………….…..3 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi …………………………………………………………………………………...…3 1.2 o‘zbekiston suv havzalarida noyob baliqlar va ularning uchrash hududlari …………………………………………………………………………………….18 ii.bob o‘zbekiston suv havzalarida yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish ………………………………………………………………….23 2.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish chora tadbirlari…………………………………………………………………………..23 2.2 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarni muhofaza qilish hududlari………..25 xulosa…………………………………………………………………………27 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………….28 kirish respublikada baliqchilik tarmog‘ini jadal rivojlantirish, baliq mahsulotlari ishlab chiqarishning zamonaviy va innovatsion uslublarini joriy etgan holda hajmlarini oshirish, sohani tartibga solish bo‘yicha bir qator qonun hujjatlari qabul qilinib, ularning ijrosini sifatli va puxta ta’minlash choralari ko‘rilmoqda. shu bois sohani tubdan texnologik modernizatsiya qilish, ya’ni intensiv baliq yetishtirish …

2 / 32

va innovatsion usullarini joriy etgan holda samaradorlikni oshirish belgilab olindi . bizlar ham shu qarorning ijrosini ta’minlash maqsadida mamlakatimizda baliqchilikka katta iqtisodiy zarar yetkazib kelayotgan kasalliklarni o‘rganib, aholiga sifatli baliq mahsulotlarini yetkazib berishga o‘z hissamizni qo‘shib kelmoqdamiz . yaqin o‘tmishda markaziy osiyoning asosiy havzasi bo‘lgan orol dengizi yaqin o‘tmishda kattaligi bo‘yicha jahonda to‘rtinchi o‘rinda turar edi. orol dengizini ikkita katta daryo – amudaryo va sirdaryo suvga to‘yintiradi. bu daryolar esa baland chekka shimol bilan iqlimi o‘xshash bo‘lgan tog‘larning asriy muzliklaridan boshlanib, yirik sahrolar – qizilqum va qoraqum orqali oqib o‘tadi. bu daryolar doimo o‘zining asovligi bilan ajralib turadigan tez-tez o‘zanini o‘zgartirib turishi mumkin bo‘lgan yer sharidagi eng loyqa daryolardan sanalishgan. o‘tgan asrning 70- yillaridan keyin ko‘plab gidroinshootlar – suv ombolari va kanallar qurildi. natijada hududdagi barcha suv havzalar gidrologik tartibi istisnosiz tarzda bo‘zilib ketdi. inson ongli ravishda havzadagi barcha suvni suv omborlarida to‘plab sunʼiy tartibda ular oqimini boshqara boshladi. bu …

3 / 32

rda har yili 300 — 350 mingt baliq ovlangan. keyingi yillarda orol dengizida suv sathining pasayib ketishi, amudaryo va sirdaryo havzalarida ekologik holatning keskin yomonlashuvi oqibatida bu suv havzalaridan baliqlar ovlash keskin kamayib ketdi. baliqlarni o‘rganadigan fan ixtiologiya deb ataladi. baliqlar turiga bo‘layotgan xavf bugungi kunga kelib, global iqlim o‘zgarishi sababli okeanlar va dengizlardagi suv haroratining ko‘tarilishi tinch okeanidan o‘rta yer dengizigacha bo‘lgan ko‘plab baliq turlarining migratsiyasi va tarqalishini buzish bilan tahdid qilmoqda. shunindek, marjon riflarining degradatsiyasi rif tomonidan qo‘llab quvvatlanadigan baliq turlariga halokatli ta’sir ko‘rsatmoqda. bir qator tadqiqotlarga ko‘ra, papua-yangi gvineyadagi marjon riflarining yo‘qolishi endemic baliq turlarining populyatsiyasining 50% ga qisqarishiga olib keldi. nihoyat, qazib olinadigan yoqilg‘idan chiqadigan barcha uglerod chiqindilarining taxminan uchdan bir qismi okeantomonidan so‘rilmoqda; bu so‘nggi bir necha o‘n yilliklarda okeanlarni taxminan 30% kislotali qilib qo‘ydi. okean kislotalilashgani sari, marjon va istiridye kabi baliqlarning yo‘q bo‘lib ketishiga olib kelmoqda. 1960-yillardan beri suv omborlaridagi tog‘onlar tomonidan ushlab …

4 / 32

on jihatidan kamayib borayotgan va o‘zbekiston “qizil kitobi”ga kiritilgan turlarni taxlildan o‘tkazish hozirgi dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. dunyo miqyosida biologikxilma-xillikning muhim tarkibiy qismi sanalgan hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish masalasiga bugungi kunda alohida e’tibor qaratilmoqda. i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi baliqlar hali paydo bo‘lmagan qadim zamonlarda hayot faqat suvda mavjud bo‘lgan, xolos. o‘sha davrda dengizlar ostida turli xil trilobitlar, molluskalar, bulutlar va chuvalchanglar kabi suv jonivorlari yashagan, quruqlikda esa hayotdan hechqandaya sar yo‘q edi. baliqlar — umurtqalilar kenja tipining jag‘li bosh skeletlilariga mansub katta sinfi. zamonaviy va qirilib ketgan baliqlarning barcha turi 25000 tacha. o‘rta osiyoda 110 tacha turi uchraydi. baliq dastlab, silur davrida chuchuk suvlarda paydo bo‘lib, keyinchalik dengizlarga tarqalgan. baliqni ikkita mustaqil sinfga: 1) akulasimonlar (plastinka jabralilar); 2) shu’la qanotlilar sinfiga ajratish mumkin. bundan 600 millioncha yil muqaddam, kembriy davrida umurtqasiz hayvonlar guruhiga mansub bir jonivor …

5 / 32

baliq, qizilko‘z, oqcha kabi baliqlar bu jihatdan seldlardan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. bulardan tashqari, ovlanadigan baliqlar orasida treskasimonlar, sulaymonbaliqlar (losossimonlar), bakralar (osyotrlar), sla va xamsalarning miqdori ham ancha salmoqlidir. baliqlarning ekotizimdagi roli beqiyosda yuqori. baliqlar o‘z ekotizimiga katta hissa qo‘shadi: butun ekotizimni qo‘llab-quvvatlovchi muhim oziq moddalar bilan ta’minlaydi. sodda qilib aytganda, baliqlar suv o‘tlari va quyi darajadagi turlar omon qolishlari uchun zarur bo‘lgan ozuqa moddalarini mukammal qayta ishlovchi hisoblanadi. ushbu vazifaning ahamiyati shuni ko‘rsatadiki, ortiqcha baliq ovlash butun ekotizimning to‘g‘riishlashi uchun juda zararli bo‘lishi mumkin.baliqlarni barcha suv havzalarida uchratish mumkin. masalan ko‘llarda, daryolarda, dengizlarda, okeanlarda, suv havzalarida. bugungi kundagi, hisob-kitoblarga ko‘ra, dunyo bo‘ylab 32000 dan ortiq turli baliqturlari mavjud. insonlar tomonidan ovlagan baliqlar miqdori juda hayratlanarli ahvoldadir. masalan, 2021 yilda taxminan 110 million tonna baliq ovlangan. odamlarning haddan tashqari baliq ovlashi va dengiz ekotizimini beqarorlashtirishi tobora oydinlashmoqda. kalit so‘zlar: qizil kitob, yaylov akvakul’turasi, baliqlar genofondi, kiprinid, kit akulasi, ekotizim, oziq …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 32 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati mundarija kirish…………………………………………………………………………….2 asosiy qism…………………………………………………………………….3 i.bob. baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati va tutgan o‘rni …………………….…..3 1.1 noyob va yo‘qolib borayotgan baliqlarning bioekologiyasi …………………………………………………………………………………...…3 1.2 o‘zbekiston suv havzalarida noyob baliqlar va ularning uchrash hududlari ……………………………………………...

Bu fayl DOC formatida 32 sahifadan iborat (1,2 MB). "baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: baliqlarni ekotizmdagi ahamiyati DOC 32 sahifa Bepul yuklash Telegram