xorazmshohlar davlati tarixi

DOC 14 sahifa 62,0 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 62,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

xorazmshohlar davlati tarixi reja: 1. saljuqlar davlatining tashkil topishi. 2. saljuqlar davlatining movarounnahrdagi hukmronligi. 3. xorazmshohlar davlatining tashkil topishi. 4. xorazmshohlar davlatining movarounnahrdagi siyosati. saljuqiylar davlati. yaqin va o’rta sharq, qisman movarounnahrda saljuqiylar sulolasi boshqargan davlat (1038—1308). s.d.ga saljuqning nevarasi sulton tug’rulbek asos solgan. saljuq turklari ii-a.ning 20-y.larida harbiy xizmatlari evaziga xurosonda mahmud g’aznaviydan ko’plab mulklar olganlar. biroq keyinchalik g’aznaviylar ularga qarshi lashkar jo’natib, arslon isroil ibn saljuqnii asir olishgan va hindistondagi harbiy qal’ada tutqunlikda saqlashgan (1032 y. u hibsda o’lgan). saljuqiylar g’aznaviylarga qarshi olib borgan ko’plab muvaffaqqiyatli janglaridan so’ng nishopurni egallab, o’z rahbarlari tug’rulbek sulton deb e’lon qildilar (1038). dandanakon jangiadgi g’alabadan so’ng u xuroson hukmdori deb e’lon qilindi. asta-sekin saljuqiylar xuroson, xorazm, g’arbiy eron, ozarbayjon, iroq (bag’dod bilan birga)ni o’zlariga buysundirdilar. bag’dodda tug’rulbek nomiga xutba o’qitilgan. abbosiylor xalifasi al-koim ( hukmronlik davri: 1031-75) hokimiyatni tug’rulbekka topshirib, uni sulton hamda sharq va g’arb podshohi deb tan olishga majbur bo’lgan …

2 / 14

ini tan olishgan. alp arslon poytaxtni isfaxon marvga ko’chirgan. saljuqiylar qo’shinlari arabiston ya.o.dagi yaman va baxrayn yerlarini ham o’z tasarruflariga olishgan. malikshoh hukmronligi davrida s.d. harbiy-siyosiy jihatdan juda kuchli bo’lgan. bu vaqtda poytaxt yana isfahonga ko’chirilgan. 11-a.oxirlarida s.d. sharqiy turkistondan o’rta yer va marmar dengizlarigacha bo’lgan katta hududni o’z ichiga olgan. bu davlat xitoy bilan vizantiya o’rtasida joylashgan. salibchilarniig sharqqa qilgan yurishlarini to’xtatishda saljuqiylarning xizmati katta bo’lgan. 11-a.oxirlaridan boshlab s.d. parchalana boshlaydi. chunki 1-salib yurishi natijasida s.d. gruziya, shirvon hamda kichik osiyoning sohil bo’yi hududlaridan, suriya va falastinning bir qismidan ajralgan (1096-99). s.d.dan bir necha mustaqil sultonliklar ajralib chiqqan. mas. kermon sultonligi (1041—1187), shom (suriya) sultonligi(1074-1117), ko’niya sultonligi va b. saljuqiy sultonlar o’g’uz va b. turkiy urug’lar boshliqlari, jasur jangchilarga iqto in’om kilganlar. mas. malikshoh saltanatni 12 ta viloyat-mulkka ajratib, ularni amirlar va lashkarboshilarga iqto tariqasida bergan. katta-katta mulklarga ega bo’lgan iqtodarlar esa mustaqil bo’lishga harakat qilganlar. malikshoh vafoti (1092)dan …

3 / 14

rounnahrdan iborat bo’lib, unga sulton malikshohning ken ja o’hli sulton sanjar hukmronlik qillgan va poytaxti marv bo’lgan. sanjarning qudrati avjga chiqqan davrlarda g’arbiy saljuqiylar ham uning siyosiy ta’siri ostida bo’lishgan, g’aznaviylar davlati esa unga 1117 y.dan tobe bo’lgan. biroq sharqdan qoraxitoylarning movarounnahrga bostirib kirishi samarqand yaqinida bo’lgan mashhur qatvon jangi (1141 y. 9 sent.) da ular qarluqlar bilan birgalikda saljuqiylar va qoraxoniylarning birlashgan qo’shinini tor-mor qilishi natijasida sanjarning kuch-qudrati zaiflasha boshlab, u movarounnahr, keyinchalik xurosonning asosiy qismidan ajraladi. anushteginiylardan qudbiddin muhammad, xususan, otsiz davrlarida xorazm ham s.d.dan ajralib chiqib o’z mustaqilligini tiklagan. otsiz, hatto saljuqiylar poytaxti marvni egallab, nishopurni qamal qilgan (1141—42). sanjarning vafoti (1157) dan so’ng saljuqiylarining xurosondagi hokimligi tugagan. xuroson g’uzlar (o’g’uzlar) tasarrufiga kirgan. 1117 y. saljuqiylarning shom (suriya) sultonligi, 1187 y. kermon sultonligi ham tugatilgan. xorazmshohlar 12-a. 2-yarmidan boshlab g’arbiy saljuqiylarning iroq sultonligiga kuchli zarbalar berishgan. xorazmshoh takash iroq sultonligini ham tor-mor qilib, o’z davlatiga qo’shib olgan …

4 / 14

shqaruv tepasida turgan. devoni tug’ro, devoni istifo(moliya devoni), devoni ishraf (nazorat devoni), devoni arz (harbiy vazirlik) kabi rasmiy devonlar bulgan. viloyat boshliqlari (voliylar) ham o’z devonlariga ega bo’lishgan. voliylar sulton tomonidan tayinlangan bo’li ular viloyat hayoti bilan bog’liq barcha sohalar: moliya, soliq, sud, harbiy ishlar, jazo idoralariga rahbarlik qilgan. tuman va shahar miqyosidagi boshqaruv tizimi ham deyarli shunday bo’lgan. s.d.da, ayniqsa buyuk saljuqiylardan tug’rulbek, alp arslon, malikshoh, sanjar davrlarida iqtisodiy va madaniy hayotda katta ko’tarilish yuz bergan. hunarmandchilik taraqqiy qilgan: to’qimachilik, kulollik, zargarlik, oynasozik, temirchilik, ko’nchilik va gilam to’qish rivojlangan. buyuu ipak yo’li ulkan saltanatning markaziy shaharlari orqali o’tgan. sharqiy yevropa, vizantiya, hindiston, xitoy mamlakatlari bilan savdo aloqalari gurkirab rivojlangan. malikshoh sharq va g’arb o’rtasidagi savdoni jonlantirish uchun xuroson va iroq savdogarlarini boj to’lovidan ozod qilgan. kaspiy dengizi orqali turkistonga neftь maxsulotlari keltirilgan. ichki savdo ham rivojlangan. mamlakatda sof oltindan zarb etilgan dinor (qizil dinor) joriy etilgan. bundan tashqari, mahalliy …

5 / 14

din rumiy, sa’diy sheroziy, umar xayyom fors she’riyatining so’nmas durdonalarini yaratishgan. muhamma g’azoliy, farididdin attor, xoja iosuf xamadoniy kabi islom ulamolari va sufiylar ijod qilishgan. s.d.da riyoziyot va ilmi nujum (bahovuddin abubakr marvaziy, sharafiddin tusiy, abulhasan ali marvaziy, abul muzaffar isfizoriy, zahiriddin g’aznaviy), tibbiyot va kimyo (ismoil jurjoniy, faxriddin roziy), tarix (zahriddin nishopuriy, sadriddin xusayniy, anushirvon koshoniy, abu bakr ravondiy), adabiyot (adib sobir termiziy, nosir xusrav, anvariy, asiriddin axsikatiy, raf’iy marvaziy va b.) sohalariga oid ko’plab bebaho asarlar yaratilgan. bu davrda nishopur, marv, isfahon, ray, xamadon kabi poytaxt shaharlar shuningdek, buxoro, samarqand, termizda ko’plab me’moriy yodgorliklar qurilgan. marv gullab yashnagan, u “marvi shohijaxon” — “shaharlar shohi” deb ulug’langan. tarixchi va sayyoh yoqut xamaviy marvda bo’lganida bu yerda 10 ta yirik kutubxona borligini ko’rgan va ulardan foydalangan. termiz yaqinidagi payg’ambar orolida zulkifl majmuasi (11—12-a.lar), sulton saodat me’moriy majmui (11—18- a.lar), jarqo’rg’on minorasi (1109), marvda sulton sanjar maqbarasi (12- a.) va b. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xorazmshohlar davlati tarixi" haqida

xorazmshohlar davlati tarixi reja: 1. saljuqlar davlatining tashkil topishi. 2. saljuqlar davlatining movarounnahrdagi hukmronligi. 3. xorazmshohlar davlatining tashkil topishi. 4. xorazmshohlar davlatining movarounnahrdagi siyosati. saljuqiylar davlati. yaqin va o’rta sharq, qisman movarounnahrda saljuqiylar sulolasi boshqargan davlat (1038—1308). s.d.ga saljuqning nevarasi sulton tug’rulbek asos solgan. saljuq turklari ii-a.ning 20-y.larida harbiy xizmatlari evaziga xurosonda mahmud g’aznaviydan ko’plab mulklar olganlar. biroq keyinchalik g’aznaviylar ularga qarshi lashkar jo’natib, arslon isroil ibn saljuqnii asir olishgan va hindistondagi harbiy qal’ada tutqunlikda saqlashgan (1032 y. u hibsda o’lgan). saljuqiylar g’aznaviylarga qarshi olib borgan ko’plab muvaffaqqiyatli janglaridan so...

Bu fayl DOC formatida 14 sahifadan iborat (62,0 KB). "xorazmshohlar davlati tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xorazmshohlar davlati tarixi DOC 14 sahifa Bepul yuklash Telegram