hozirgi o'zbek adabiy tili

DOCX 31 pages 67.7 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.7 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi guliston davlat pedagogika instituti o‘zbek tili va adabiyoti 36-22-guruh talabasi xurramov ulug’bekning "hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan kurs ishi mavzu: undov so’zlar. kurs ishi rahbari: ubaydullayeva.r bajardi: xurramov.u guliston – 2025 mundarija kirish……………………………………………………………………..….......3 i bob. undov so’zlar. asoslari. 1.1. undov so‘zlarning ta’rifi va ularning nutqdagi o‘rni……………………... .6 1.2. undov so‘zlarning morfologik va semantik xususiyatlari............................10 ii bob. o'zbek tili undov gapining qullanilish darajasi. 2.1 undov so‘zlarning turlari va ularning qo‘llanilish doirasi……. ……….....…16 2.2. undov so‘zlarning sintaktik vazifalari va gapda qo‘llanishi……………..…24 xulosa …………………………………………………………………….......30 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................31 kirish mavzuning dolzarbligi. undov so‘zlar o‘zbek tilida muhim leksik-semantik guruhlardan biri bo‘lib, ular inson hissiyotlari, munosabatlari va turli ruhiy holatlarini ifodalashda katta ahamiyatga ega. zamonaviy tilshunoslikda nutqning ifoda vositalari, emotsional va ekspressiv unsurlarni o‘rganish muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lib, undov so‘zlar ham bu borada alohida o‘ringa ega. bugungi kunda undov so‘zlarning dolzarbligi quyidagi omillar bilan bog‘liq: 1. tilning emotsional jihatini …

2 / 31

si kabi sohalarda undov so‘zlarning ahamiyati kuchayib bormoqda. ularning nutqiy harakatdagi roli, dialog va yozma matnlardagi o‘rni zamonaviy tadqiqotlarning asosiy mavzularidan biriga aylanmoqda. 4. o‘zbek tilining ifoda vositalarini rivojlantirish – undov so‘zlar milliy madaniyat va adabiy tilning ajralmas qismi hisoblanadi. ularning lug‘at tarkibidagi o‘rnini aniqlash, yangi shakllarini kuzatish va ularning funksional imkoniyatlarini o‘rganish til taraqqiyotini tushunishda muhim ahamiyatga ega. shu sababli, undov so‘zlarning lingvistik xususiyatlarini chuqur o‘rganish nafaqat o‘zbek tilshunosligi, balki umumiy tilshunoslik va kommunikativ tadqiqotlar nuqtayi nazaridan ham dolzarb hisoblanadi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. undov so‘zlar tilshunoslikda uzoq vaqtdan beri o‘rganib kelinayotgan leksik-sintaktik birliklardan biri bo‘lib, ular o‘zbek tili grammatikasi va umumiy tilshunoslik doirasida ham alohida tadqiq qilinmoqda. ushbu mavzu bo‘yicha turli xil ilmiy manbalarda qator tadqiqotlar olib borilgan bo‘lsa-da, undov so‘zlarning pragmatik, stilistik va funksional xususiyatlarini yanada chuqurroq o‘rganish zarurati mavjud. 1. klassik grammatik tadqiqotlar – o‘zbek tilshunosligida undov so‘zlar haqida dastlabki ilmiy qarashlar xx asr boshlarida shakllangan. n. …

3 / 31

ik grammatikasida undov so‘zlarning gap tarkibida qanday vazifa bajarishi va nutq jarayonidagi o‘rni haqida mufassal ma’lumotlar keltirilgan. 4. qiyosiy va zamonaviy tadqiqotlar – undov so‘zlarning boshqa turkiy tillar bilan solishtirilgan holda o‘rganilishi ham diqqatga sazovordir. xususan, o‘zbek, qozoq, turkman va turk tillaridagi undov so‘zlarning tuzilishi va qo‘llanilish xususiyatlari bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar bu sohadagi bilimlarni kengaytirishga xizmat qilmoqda. xulosa qilib aytganda, undov so‘zlarning morfologik va sintaktik tahlili bo‘yicha ko‘plab ilmiy izlanishlar mavjud bo‘lsa-da, ularning zamonaviy kommunikatsiya, nutq uslublari va emotsional nutqdagi o‘rni hali to‘liq tadqiq etilmagan. shu sababli, bu yo‘nalishda yangi ilmiy izlanishlar olib borish dolzarb hisoblanadi. kurs ishining obyekti va predmeti. undov gap tushunchasi. undov gap – bu insonning hayajon, qo‘rquv, ajablanish, quvonch, g‘azab kabi hissiyotlarini ifodalovchi gap turi. bu gaplar ko‘pincha undov belgisi (!) bilan tugaydi va ba’zan undov so‘zlar bilan boshlanadi: voy, attang, oh, dod, qani, bravo, o‘h-ho‘ va boshqalar. undov gapning predmet va obyekt tushunchasi. gapdagi …

4 / 31

bo‘lgan undov gaplar: “voy, uyim yonib ketayapti!” (obyekt: uy). “eshitdingizmi, bola daryoga tushib ketdi!” (obyekt: bola) ❌ obyektga ega bo‘lmagan undov gaplar: “voy, nima qilay!” (faqat hissiyotni ifodalaydi, obyekt aniq emas). “oh, juda charchadim!” (hech qanday obyekt yo‘q, gap shaxsiy holatni ifodalaydi) 4. undov gapning qo‘llanilishi. undov gaplar hayotda ko‘p uchraydi va ular quyidagi maqsadlarda ishlatiladi: ajablanish: “voy, bu qanaqa go‘zallik!” quvonch: “oh-ho‘, biz g‘alaba qozondik!” qo‘rquv: “dod, bu nima ovoz?!” g‘azab: “qani, bu yerdan yo‘qol!” hayrat: “obbo, qanday katta bino ekan!” undov gaplarda predmet har doim bo‘ladi, chunki har bir gap biror fikr yoki hodisani ifodalaydi. ammo obyekt ba’zan bo‘lishi, ba’zan esa bo‘lmasligi mumkin. obyekt mavjud bo‘lsa, u gapda ta’sir qilinayotgan shaxs yoki narsani bildiradi.. kurs ishining maqsadi va vazifalari. 1. undov gapning asosiy maqsadi undov gapning asosiy maqsadi – insonning ichki hissiyotlarini ifodalash va muloqot jarayonida hissiy ta’sir o‘tkazish. bu gaplar hayajon, qo‘rquv, quvonch, ajablanish, g‘azab kabi holatlarni …

5 / 31

n. misollar: “bravo, sen zo‘rsan!”. “e, xavotir olma, hammasi yaxshi bo‘ladi!” 5) ta’kid va e’tibor jalb qilish. undov gap ba’zan biror voqea yoki gapga e’tibor qaratish uchun ishlatiladi. misollar: “obbo, bu qanday ajoyib film ekan!” “voy, bu gap rost bo‘lishi mumkin emas!” undov gaplar inson hissiyotlarini ifodalash, buyruq yoki da’vat qilish, ogohlantirish, rag‘batlantirish va e’tibor jalb qilish kabi muhim vazifalarni bajaradi. ular kundalik hayotda muloqotni yanada jonli va ta’sirchan qilishga xizmat qiladi.. kurs ishining tarkibiy tuzilishi. kurs ishining tuzilishiga kо‘ra kirish, ikki asosiy bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar rо‘yxatidan iborat. i bob. undov so’zlar. 1.1. undov so‘zlarning ta’rifi va ularning nutqdagi o‘rni. 1. undov so‘zlarning ta’rifi. undov so‘zlar – bu kishining turli hissiyotlarini (quvonch, hayrat, qo‘rquv, alam, g‘azab, iltijo va boshqalar) ifodalovchi so‘zlar bo‘lib, ular gapning boshqa so‘zlari bilan bog‘lanmaydi va grammatik jihatdan mustaqil hisoblanadi. misollar: quvonch: ofarin! zo‘r! ajablanish: voy! obbo! qo‘rquv: dod! ey, yordam bering! alam: attang! eh, afsus! …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o'zbek adabiy tili"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi guliston davlat pedagogika instituti o‘zbek tili va adabiyoti 36-22-guruh talabasi xurramov ulug’bekning "hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan kurs ishi mavzu: undov so’zlar. kurs ishi rahbari: ubaydullayeva.r bajardi: xurramov.u guliston – 2025 mundarija kirish……………………………………………………………………..….......3 i bob. undov so’zlar. asoslari. 1.1. undov so‘zlarning ta’rifi va ularning nutqdagi o‘rni……………………... .6 1.2. undov so‘zlarning morfologik va semantik xususiyatlari............................10 ii bob. o'zbek tili undov gapining qullanilish darajasi. 2.1 undov so‘zlarning turlari va ularning qo‘llanilish doirasi……. ……….....…16 2.2. undov so‘zlarning sintaktik vazifalari va gapda qo‘llanishi……………..…24 xulosa ……………………………………………………...

This file contains 31 pages in DOCX format (67.7 KB). To download "hozirgi o'zbek adabiy tili", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o'zbek adabiy tili DOCX 31 pages Free download Telegram