elektromagnit sezgir elementlari

DOC 7 pages 536.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 536.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

ma’ruza № 7 elektromagnit sezgir elementlari. elektromagnit o‘zgartkichlar, magnitbikirlik va magnit-striksion elementli qurilmalar, ularning ishlatilishi, sohasi, tuzilishi va tavsiflari. reja: 1. elektromagnit sezgir elementlari. 2. kuchsiz signallarni kuchaytirish uchun kuchaytirgichlar 3. elektromagnit o‘zgartkichlar. datchik sezgir element bo‘lib, u nazorat qilinayotgan yoki rostlanayotgan kattalikni masofaga uzatilishi qulay xamda undan foydalanish oson bo‘lgan boshqa ko‘rinishdagi kattalikka aylantirib beradi. chiqish kattaligiga qarab datchiklarda mexanik va elektrik chiqishlar bo‘ladi. birinchi gurux datchiklarda nazorat qilinayotgan xar qanday kattalik chiqishdagi mexanik kattaliklarga aylantiriladi. ikkinchi gurux datchiklarda esa noelektrik kattaliklar elektr kattaliklarga aylantiriladi. chiqish signalini kuchaytirish, boshqarish, rostlash, masofadan turib o‘lchash qulay bo‘lganligi tufayli bu gurux datchiklar texnikada ko‘proq qo‘llaniladi. avtomatik qurilmalarda ko‘pincha datchiklardan keladigan signallar quvvati rostlanuvchi miqdorlarni ko‘rsatilgan darajada ushlab turish uchun qo‘llaniladigan rostlovchi qurilmalarni boshqarish uchun etarli bo‘lmaydi. bunday xollarda kuchsiz signallarni kuchaytirish uchun kuchaytirgichlardan foydalaniladi. kuchaytirgich deb, kirish signalini ko‘rinishi va fizik tabiatini o‘zgartirmagan xolda, kuchaytirish uchun qo‘llaniladigan qurilmaga aytiladi. quvvat bo‘yicha signalni …

2 / 7

ir bo‘ladi. magnit, elektron, yarim o‘tkazgichli kuchaytirgichlar. magnit signal kuchaytirigichlarni ishlashi ishchi chulg‘am induktivligining o‘zakni o‘zgarmas tok orqali magnitlashga bog‘liqligiga asoslangan. quyidagi rasmda soddalashtirilgan magnit kuchaytirgich sxemasi berilgan. u uch sterjenli po‘lat o‘zakdan, boshqarish chulg‘ami wb xamda ishchi chulg‘ami wish dan iborat . (a) - magnit kuchaytirgich sxemasi (b) yuklama tokini boshqarish tokiga bog‘liqligi. (b) - rasmda yuklamadagi tok kuchi (iyuk) ni boshqaruv chulg‘amidagi toki (ib) ga bog‘liqligi aks ettirilgan. boshqaruv chulg‘amidagi tok ibni o‘zgarishi yuklamadan tok iyukni o‘zgarishiga olib keladi. tok ib ni ortib borishi esa magnitlovchi maydonni kuchaytiradi, magnit o‘tkazuvchanlik va induktivlik esa kamayadi. natijada yuklama zanjirida to‘la qarshilik kamayib tok iyukni ortishiga sabab bo‘ladi. boshqarish chulg‘ami o‘zgarmas tok manbaasiga ulanadi va u o‘zakni magnitlash uchun kerak. ishchi chulg‘amlar va yuklama o‘zgaruvchi tok tarmog‘iga ketma-ket qilib ulanadi. o‘zgaruvchan tok kuchlanishi va aktiv qarshilik r o‘zgarmaganda yuklamadagi tok zanjirini induktiv qarshiligi xl ga bog‘liq bo‘ladi, ya’ni induktiv qarshilik esa …

3 / 7

tirgichlarni afzalligi ularni sodda tuzilishga ega ekanligidir. elektron kuchaytirgichlar sifatida lampali triodlar ishlatiladi. quyidagi rasmda soddalashtirilgan elektron kuchaytirgich ko‘rsatilgan bo‘lib, setka zanjiriga kuyilgan kuchsiz signal (ukir) anod zanjiridan kuchaytirilgan xolda olinadi (uchik). anod zanjiriga qo‘yilgan manbaa ea anod tokini xosil qiladi va u yuklama qarshiligida chiqish kuchlanishini kuchaytiradi. uchik=ia·ryu bunda uchik- kuchaytirgich chiqishidagi kuchlanish, v ia- anod toki, a ryu- yuklama qarshiligi, om. elektron kuchaytirgich sxemasi yarimo‘tkazgichli kuchaytirgichlar elektron kuchaytirgichlarga nisbatan bir qator afzalliklarga ega bo‘lganligi tufayli ular ko‘p xolatlarda elektron kuchaytirgichlarni siqib chiqarmoqda. chunki ularni qabul qiluvchi quvvati oz, o‘ta puxta, tezkor, kuchaytirish koeffitsenti nisbatan katta, ixcham. tranzistorli kuchaytirgich sxemasi umumiy elektrod belgilari bo‘yicha, ya’ni bir vaqtda kirish va chiqish elektrodlari xisoblanganligi buyicha turlanadilar. quyida umumiy bazali (a), umumiy emitterli (b) va umumiy kolektorli (v) tranzistorli kuchaytirgichlar berilgan. yarimo‘tkazgichli kuchaytirgichlar. umumiy bazali kuchaytirgichlar kuchlanishni, umumiy kollektorli kuchaytirgichlar tokni, umumiy emitterli kuchaytirgichlar esa quvvatni kuchaytirish uchun qo‘llaniladi. tranzistorli kuchaytirgichlarni kamchiligi …

4 / 7

iga to‘g‘ri keluvchi o‘zaro ta’sir kuchi ulardagi i1 va i2 toklarga to‘g‘ri proporsional va ular orasidagi b masofaga teskari proporsional bio - savar - laplas qonuni. 1820 yili fransuz olimlari bio va f.savar turli shakldagi tokli o‘tkazgichdan atrofidagi magnit maydonlarini tekshirish natijasida tokli o‘tkazgichdan r masofadagi nuqtaning magnit induksiyasi o‘tkazgichdagi tok kuchiga (i) to‘g‘ri proporsional, r ga esa teskari proporsional ekanligini aniqladilar. keyinchalik p.laplas ixtiѐriy shakldagi tokli o‘tkazgich atrofidagi nuqtalar uchun magnit induksiyasini aniqlaydigan formulani taklif etdi. bunda u maydonlar superpozitsiya prinsipidan foydalandi. bu prinsip quyidagicha ta’riflanadi: agar magnit maydoni bir necha toklar tufayli vujudga kelaѐtgan bo‘lsa, shu maydonning biror ixtiyoriy nuqtadagi magnit induksiyasi (v) alohida toklar vujudga keltirayotgan maydonlarning shu nuqtadagi magnit induksiyalarining vektor yig‘indisiga teng: v = v1+ v2+ v3+......vn = s vi nazorat savollari: 1. sezgir elementlar deganda nimani tushunasiz? 2. o‘zgarkichlarning ish faoliyati nimadan iborat? 3. elektron kuchaytirgichlarni izoxlab bering. маъруза № 7 электромагнит сезгир элементлари. …

5 / 7

лганлиги туфайли бу гуруҳ датчиклар техникада кўпроқ қўлланилади. автоматик қурилмаларда кўпинча датчиклардан келадиган сигналлар қуввати ростланувчи миқдорларни кўрсатилган даражада ушлаб туриш учун қўлланиладиган ростловчи қурилмаларни бошқариш учун этарли бўлмайди. бундай холларда кучсиз сигналларни кучайтириш учун кучайтиргичлардан фойдаланилади. кучайтиргич деб, кириш сигналини кўриниши ва физик табиатини ўзгартирмаган холда, кучайтириш учун қўлланиладиган қурилмага айтилади. қувват бўйича сигнални кучайтириш ташқи манбаа энергияси эвазига бошкарилади. автоматик қурилмада турли кучайтиргичлар қўлланилади: магнитли, электрон, яримўтказгичли, электр машинали, гидравлик, пневматик ва бошқалар. кучайтиргичларни асосий тавсифларидан бири, уларни кучайтириш коеффицентидир. кучайтиргични қувват бўйича кучайтириш коеффиценти – деб уни чиқиш қуввати (рчик)ни, кириш куввати (ркир)га нисбатига айтилади: к = рчик / ркир кучайтиргичларни ток ва кучланишлар бўйича кучайтириш коеффицентлари: к1=ичик / икир, ку=учик / укир бўлади. магнит, электрон ва ярим ўтказгичли кучайтиргичлар. магнит сигнал кучайтиригичларни ишлаши ишчи чулғам индуктивлигининг ўзакни ўзгармас ток орқали магнитлашга боьлиқлигига асосланган. қуйидаги расмда соддалаштирилган магнит кучайтиргич схемаси берилган. у уч стерженли пўлат ўзакдан, бошқариш …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektromagnit sezgir elementlari"

ma’ruza № 7 elektromagnit sezgir elementlari. elektromagnit o‘zgartkichlar, magnitbikirlik va magnit-striksion elementli qurilmalar, ularning ishlatilishi, sohasi, tuzilishi va tavsiflari. reja: 1. elektromagnit sezgir elementlari. 2. kuchsiz signallarni kuchaytirish uchun kuchaytirgichlar 3. elektromagnit o‘zgartkichlar. datchik sezgir element bo‘lib, u nazorat qilinayotgan yoki rostlanayotgan kattalikni masofaga uzatilishi qulay xamda undan foydalanish oson bo‘lgan boshqa ko‘rinishdagi kattalikka aylantirib beradi. chiqish kattaligiga qarab datchiklarda mexanik va elektrik chiqishlar bo‘ladi. birinchi gurux datchiklarda nazorat qilinayotgan xar qanday kattalik chiqishdagi mexanik kattaliklarga aylantiriladi. ikkinchi gurux datchiklarda esa noelektrik kattaliklar elektr kattaliklarga ayla...

This file contains 7 pages in DOC format (536.5 KB). To download "elektromagnit sezgir elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektromagnit sezgir elementlari DOC 7 pages Free download Telegram