boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi

DOC 8 pages 56,0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
3-mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi. reja: 1. boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi. 2. shaxs rivojlanishining asosiy qonuniyatlari. 3. boshlang`ich sinf o`quvchilarini pedagogik qo‘llab-quvvatlash. shaxs haqida umumiy tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat siyosati insonni intellektual va ma’naviy-axlohiy jihatdan tarbiyalash, uning har tomonlama rivojlangan shaxs sifatida namoyon bo’lishiga erishishni nazarda tutadi. mazkur ijtimoiy talabning amalga oshirilishi har bir fuqaroning bilim olish, ijodiy qobiliyatini namoyon etish, intellektual jihatdan rivojlanishi hamda muayyan kasb yo’nalishi bo’yicha mehnat qilish huquqni kafolatlaydi. shaxs rivojlanishi. odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy muhit sharoitlari va tarbiya kerak bo’ladi. ana shular ta’sirida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi. rivojlanish shaxsning fiziologik va intellektual o’sishida namoyon bo’ladigan miqdor va sifat o’zgarishlar mohiyatini ifoda etuvchi murakkab jarayondir. rivojlanish mohiyatan oddiydan murakkabga, …
2 / 8
maydi. chunki shaxsning faoliyati, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush taj-ribasi bilan birga boshqa fojiali holatlar, kasalliklar ham ta’sir etadi. inson butun umri davomida o’zgarib boradi. u ham ijtimoiy, ham psixik jihatdan kamolga etadi, bunda bolaga berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq bo’lsa, u jamiyat a’zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizimida o’ziga munosib o’rin egallaydi. chunki rivojlanish tarbiya ta’siri ostida boradi. shaxsning fazilatlarini to’g’ri ko’rish va bexato baholash uchun uni turli munosabatlar jarayonida kuzatish lozim. demak, shaxsni rivojlantirish vazifasini to’g’ri hal etish uchun uning xulqiga ta’sir etuvchi omillar hamda shaxs xususiyatlarini yaxshi bilish zarur. tarbiya bolaga samarali ta’sir etishi uchun o’sish va rivojlanish qonuniyatlarini bilish va hisobga olish maqsadga muvofiq. shunday qilib, rivojlanish va tarbiya o’rtasida ikki tomonlama aloqa mavjud. shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar. fanda, odamning shaxs sifatida rivojlanishiga biologik va ijtimoiy omillarning ta’siri o’rtasidagi munosabatni belgilashga oid munozara ko’pdan buyon davom etmoqda. insonning shaxs sifatida, rivojlanishida ijtimoiy hodisalarning ta’siri …
3 / 8
ta’limot vakili amerikalik olim e.torndaykdir. pragmatizm oqimi va uning vakillari d.dyui, a.kombe ham shaxs rivojlanishini biologik nuqtai nazarda asoslaydilar. ular rivojlanishni faqat miqdoriy o’zgarishdan iborat, deb qaraydilar. naslning rolini absolyutlashtirib, uni inson taqdirida hal qiluvchi ahamiyatga ega deb biladilar. demak, bir guruh xorijiy olimlar rivojlanishni biologik (nasliy) omilga bog’laydilar. biologik oqimga qarshi falsafiy oqim vakillari rivojlanishni ijtimoiy omil bilan belgilaydilar. bu oqim vakillari bola shaxsining jismoniy, psixik rivojlanishi u yashaydigan muhitga bog’liq deb ko’rsatadilar. muhit deganda odam yashaydigan sharoitdagi barcha tashqi ta’sir tushuniladi. shu nuqtai nazardan tarbiya tufayli bolani o’zi yashaydigan ijtimoiy sharoitga moslashtirish mumkin, degan xulosa kelib chiqadi. ular ijtiomiy muhitning rolini hal qiluvchi omil deb hisoblay-dilar. demak, odam bolasining shaxs sifatida rivojlanib, taraqqiy etib borishi, uning shaxs bo’lib kamolga etishida nasl, irsiyat (biologik omil), ijtimoiy muhit (bola yashaydigan sharoit), shuningdek, maqsadga muvofiq amalga oshadigan tarbiya ham birdek ahamiyatga ega. bu omillarning ta’sirini aniqlashda ilg’or pedagogik olimlar, psixolog va …
4 / 8
dlik usulini birinchi navbatda borliqni anglab etish sifatida tushunish lozim. ikkinchidan, mazkur mavjudlik usulini uzluksiz ravishda o’z-o’zi, boshqalar va boshqa madaniyatlar bilan muloqot tarzi sifatida aniqlashtirish maqsadga muvofiqdir. shaxsga ijtimoiy muhitning ta’siri ham muhim. bu tarbiya orqali amalga oshiriladi. birinchidan, tarbiya ta’sirida muhit bera olmagan bilim, ma’lumot egallanadi, mehnat va texnik faoliyat bilan bog’liq ko’nikma va malakalar hosil bo’ladi. ikkinchidan, tarbiya tufayli tug’ma kamchiliklar ham o’zgartirilib, shaxs kamolga etadi. uchinchidan, tarbiya yordamida muhitning salbiy ta’sirini ham yo’qotish mumkin. to’rtinchidan, tarbiya kelajakka qaratilgan maqsadni belgilaydi. demak, tarbiya bilan rivojlanish bir-biriga ta’sir etadi, bu tarbiya doimiy va uzluksizdir. shunday qilib, bola shaxsining rivojlanishida tarbiya ham yetakchi o’ringa ega bo’lib, tarbiya tufayli nasl-nasabi, oila muhiti, ijtimoiy muhit ta’sirida har tomonlama rivojlanishga qodir, degan xulosani chiqarish mumkin. zamonaviy pedagogikada shaxs shakllanishiga doir to’rt yondashuv qaror topgan: 1. biologik yondashuv – inson tabiiy mavjudot bo’lib, uning butun xatti-harakatlari tug’ma instinkt va ehtiyojlar natijasidir. inson jamiyat …
5 / 8
i. rivojlanishning yosh va o’ziga xos xususiyatlari. muayyan bir yosh davriga xos bo’lgan rivojlanishning yosh va o’ziga xos xususiyatlari. muayyan bir yosh davriga xos bo’lgan anatomik, fiziologik (jismoniy) va psixologik xususiyatlar yosh xususiyatlari deb ataladi. ana shu yosh xususiyatlarni hisobga olgan holda ta’lim va tarbiya ishi tashkil etiladi. shunda bola rivojlanishiga tarbiya ta’siri kuchli bo’ladi. bolalarning tarbiyasiga to’g’ri yondashish, uni muvaffaqiyatli o’qitish uchun bola rivojlanishidagi turli yoshdagi davrlariga xos xususiyatlarni bilish va uni hisobga olish muhimdir. chunki bola orginizmining o’sishi ham, rivojlanishi ham, psixik taraqqiy etishi ham turli yosh davrlarida turlicha bo’ladi. abu ali ibn sino, yan amos komenskiy, abdulla avloniylar ham bolani tarbiyalash zarurligini uqtirib o’tganlar. bolaning o’ziga xos xususiyatini hisobga olish juda murakkab. chunki bir xil yoshdagi bolalar ham psixik jihatdan turlicha bo’lishi mumkin. masalan, ko’rish va eshitish qobiliyati, faolligi, tez anglash, sust fikr yuritishi, hovliqma yoki vazminligi, sergap yoki kamgapligi, serg’ayrat yoki g’ayratsizligi, yalqov yoki tirishqoqligi, palapartish …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi"

3-mavzu: boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi. reja: 1. boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi. 2. shaxs rivojlanishining asosiy qonuniyatlari. 3. boshlang`ich sinf o`quvchilarini pedagogik qo‘llab-quvvatlash. shaxs haqida umumiy tushuncha. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turuvchi, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega bo’lgan jamiyatning a’zosini ifodalashga xizmat qiladi. kadrlar tayyorlash sohasidagi davlat siyosati insonni intellektual va ma’naviy-axlohiy jihatdan tarbiyalash, uning har tomonlama rivojlangan shaxs sifatida namoyon bo’lishiga erishishni nazarda tutadi. mazkur ijtimoiy talabning amalga oshirilishi har bir fuqaroning bilim olish, ijodiy qobiliyatini namoyon etis...

This file contains 8 pages in DOC format (56,0 KB). To download "boshlang‘ich sinf o‘quvchi shaxsi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinf o‘quvchi shax… DOC 8 pages Free download Telegram