jismoniy rivojlanishni baholash

DOC 8 pages 523.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 523.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-amaliy ish. bolalar va o‘smirlarning jismoniy rivojlanishini baholash. (antropometriya) jismoniy rivojlanish - bu organizmning morfologik va funksional xususiyatlarining yig’indisi bo’lib, ular inson hayotining ma’lum bir bosqichidagi jismoniy kuchi va ish qobiliyatini belgilab beradi. jismoniy rivojlanishni baholash uchun odatda antropometrik o’lchov natijalaridan foydalaniladi. ular uchta asosiy guruh ko’rsatkichlarini o’z ichiga oladi: · somatometriya - tananing uzunligi (tik turgan va o’tirgan holatdagi bo’yi) ni, oyoq-qo’l uzunliklari, tananing ko’ndalang o’lchamlarini, tana vaznini, bosh aylanasini, ko’krak qafasini, oyoq-qo’llarini, yelka va tos kamarining kengligini o’lchash; · somatoskopiya - tashqi belgilar (teri qoplami, skeletning holati, mushaklarning rivojlanishi, yog’ning to’planish darajasi, qad-qomatning xususiyatlari, oyoqlarning shakli, jinsiy yetilish darajasi)ga ko’ra tana tuzilishi va umumiy holatini baholash; · fiziometriya – fizikaviy asboblar (tonometr, spirometr, kaft va gavda dinamometri va boshqalar) yordamida organizm funktsiyalari (o’pkaning tiriklik sig’imi – o’ts, yurak urish chastotasi, qon bosimi, qo’l va gavda kuchi va boshqalar)ni o’rganish. 1. somatometriya ishning maqsadi: odam tanasining somatometrik kо’rsatkichlari (tik …

2 / 8

quloqning yuqori uchi va qosh bir tekislikda boʼlishi kerak. tovon, chanoq sohasi, kuraklar oʼrtasidagi soha va boshning ensa qismi boʼy oʼlchagichning ustuniga tegib turishi kerak. asbobning o’lchov moslamasi (planshet) bosh sohasiga tegkunicha siljitiladi (5-rasm) va natija 0,5 sm aniqlikda yozib olinadi. 2. о’tirgan holatda tana uzunligini о’lchash uchun maxsus skameykaga о’tiriladi, vertikal holatda joylashtirilgan о’lchov ustuniga chanoq sohasi va kuraklar о’rtasidagi soha tekgiziladi. natija qora shkala bo’yicha 0,5 sm aniqlikda olinadi (5-rasm). 5–rasm. tik turgan va о’tirgan holatda tana uzunligini о’lchash usullari. 3. oyoqlarning uzunligi son suyagining katta o’qidan tayanch yuzasiga qadar santimetrli lenta bilan o’lchanadi. buning uchun tekshiriluvchi tekis turadi. ba’zi hollarda oyoqlarning uzunligi tik turgan holatdagi uzunlikdan o’tirgan holatdagi uzunlikni ayirish yo’li bilan aniqlanadi. o’lchov aniqligi 0,5 sm gacha bo’lishi kerak. 4. qo’llarning uzunligi, shuningdek, yelkaning akromial o’simtasining yuqori chetidan barmoqlari to’g’rilangan holda tushirilgan qo’llarning o’rta barmog’ining oxirigacha o’lchov tasmasi bilan o’lchanadi. o’lchov aniqligi 0,5 sm gacha bo’lishi …

3 / 8

ing shakli, oyoq kaftining shakli)ni aniqlash. kerakli jihozlar: skoliozometr, lordozometr, santimetrli tasma, vazelin, oq qog’oz. ishning bajarilishi: terinung holati, yani tekisligi, tozaligi, nam-quruqligi, tarangligi, qotmaligi, toshmalar toshganligi, rangining oqarganligi, giperemiya tavsiflari va hokazo kо’rsatkichlari bо’yicha kо’rikdan о’tkaziladi. teri holati tashqi kuzatuv orqali tekshiriladi. tayanch–harakat apparatining (tha) holati umumiy holatda tashqi kо’rinishi asosida, ya’ni jussasi, yelkalarning kengligi, qad–qomatning tashqi kо’rinishi va boshqa jihatlari bо’yicha tekshiriladi. qad–qomat – bu odamning oʼtirgan va turgan holatidagi odatiy pozasidir. u odatda tik turgan va mushaklar boʼshashgan holda tekshiriladi. toʼgʼri qad-qomatda bosh va tana bitta vertikal chiziqda yotadi, yelkalar yozilgan, sal tushirilgan va bir tekislikda turadi, kuraklar siqilgan, umurtqaning fiziologik egriliklari normal, koʼkrak salgina turtgan, qorin tortilgan, oyoqlar tizza va tos-son boʼgʼimlarida ochilgan boʼladi. umurtqa tekshirilganda, uning fiziologik egriliklari aniqlanadi. normada ular 4 ta koʼrinishda boʼladi: boʼyin va bel lordozlari (oldinga turtgan), koʼkrak va dumgʼaza-dum kifozlari (orqaga turtgan) (7-rasm). bu egriliklar muhim ressor vazifasini bajaradi (yurganda, …

4 / 8

shqi koʼrinishni buzib qolmasdan, balki yurak va yirak tomirlarini ham siljitishi mumkin, buning natijasida esa yurak-tomir va nafas tizimlarining funktsiyasi ham yomonlashadi. umurtqaning patologik holatlarida egriliklar yon omonga ham boʼlishi mumkin (skolioz). skolioz skoliziometr yordamida aniqlanadi. yonga qiyshayish butun umurtqa boʼylab (toʼliq) yoki uning bir qismida (qisman) boʼlishi mumkin. egrilish yoyining qaysi tomonga qiyshayganligiga qarab oʼng va chap tomon skoliozlari farqlanadi. koʼkrak skoliozi - s-simon ham bo’ladi (egrilik faqat koʼkrak boʼlimida boʼladi) (8-rasm). 8-rasm. skolioz turlari: 1 – oʼng tomonlama, 2 – chap tomonlama, 3 – s-simon. skoliozlar 3 turga ajratiladi: birinchi daraja, bu funksional shakl: boshning orqasiga qo’llarni qo’yganda mushaklarning taranglashishi natijasida skolioz yo’qoladi. ikkinchi daraja - bu oraliq shakl: umurtqa pog’onasini to’g’rilash uchun orqa mushaklari yetarli darajada kuchlanmagan bo’ladi va uni tana og’irligi bilan tortish kerak. skoliozning uchinchi darajasi - bu qat’iy shakl: umurtqa pog’onasi va ko’krak qafasi aniq buralgan va qovurg’a bukriligi qayd etiladi (qovurg’alar skolioz yo’yining …

5 / 8

tekis (yalpoq) va yassi oyoq bo’ladi (10-rasm). oyoqning ostki sohasini kо’rikdan о’tkazganda tayanch yuzasiga, oyoq tovoni bilan oyoq ostki oldingi sohasi birikish qismi qanchalik kengayligiga e’tibor beriladi. bundan tashqari, axill pay bog’lamlarining vertikal yо’nalishdagi о’qi va yuklama tushgan holatda oyoq tovonlari sohalarining о’zgarishlari tekshiriladi. 10-rasm. oyoq kaftining tashqi kо’rinishi: а - meyoriy holatda; b - tekis; c - yassi oyoqlikning turli darajalari. shtritter metodi boʼyicha yassioyoqlikni aniqlash. kо’rikdan о’tkazganda oyoq tag sohasining izi olinadi (plantografiya). oyoq ostki sohasiga vazelin yoki biror-bir bо’yoq surtib, sо’ngra oq qog’ozga qо’yiladi, so’ng oyoq izlariga qarab yassioyoqlik holati bor-yо’qligini ham bilish mumkin. buning uchun: · oyoq izining ichki qismidagi eng chiqib turgan nuqtalarga urinma chiziq (аb) tortiladi. · аb kesmaning oʼrtasi topiladi (c). · аb kesmaning oʼrtasidan izning tashqi chekkasi bilan kesishgan joyigacha perpendikulyar (ce) oʼtkaziladi. · d nuqta – oyoq kafti izining ichki tomoni bilan perpendikulyarni kesishgan joyi va e – nuqta, perpendikulyarning izning …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy rivojlanishni baholash"

1-amaliy ish. bolalar va o‘smirlarning jismoniy rivojlanishini baholash. (antropometriya) jismoniy rivojlanish - bu organizmning morfologik va funksional xususiyatlarining yig’indisi bo’lib, ular inson hayotining ma’lum bir bosqichidagi jismoniy kuchi va ish qobiliyatini belgilab beradi. jismoniy rivojlanishni baholash uchun odatda antropometrik o’lchov natijalaridan foydalaniladi. ular uchta asosiy guruh ko’rsatkichlarini o’z ichiga oladi: · somatometriya - tananing uzunligi (tik turgan va o’tirgan holatdagi bo’yi) ni, oyoq-qo’l uzunliklari, tananing ko’ndalang o’lchamlarini, tana vaznini, bosh aylanasini, ko’krak qafasini, oyoq-qo’llarini, yelka va tos kamarining kengligini o’lchash; · somatoskopiya - tashqi belgilar (teri qoplami, skeletning holati, mushaklarning rivojlanishi, yog’ning ...

This file contains 8 pages in DOC format (523.5 KB). To download "jismoniy rivojlanishni baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy rivojlanishni baholash DOC 8 pages Free download Telegram