bilish jarayonlari

PPT 26 стр. 9,6 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 9,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

слайд 1 режа: 1. сезги психик жараён сифатида 2. идрокнинг психологик хусусиятлари 3. диққатнинг функциялари ва турлари 4. хотиранинг психик жараён сифатида ўрганилиши 5. ҳаёлнинг – психологик талқини, ҳосил бўлиш механизмлари мавзу: билиш жараёнлари сезги деб, атрофимиздаги нарса ва ҳодисаларнинг сезги аъзоларимизга бевосита таъсир этиши натижасида уларнинг айрим белги ва хусусиятларини миямизда акс эттирилишини айтамиз. сезгининг ҳосил бўлиши учун қуйидагилар зарур: сезги аъзоларига таъсир этадиган нарса ва ҳодисанинг бўлиши. сезувчи аппарат, яъни анализаторнинг мавжуд бўлиши. сезгиларнинг нерв физиологик асосини и.п.павлов таъбири билан айтганда анализатор аппарати ташкил этади. периферик (рецептор) – ташқи қувватни нерв жараёнига ўтказадиган махсус трансформатор қисми; анализаторнинг периферик бўлимларидан келадиган нерв сигналларининг қайта ишланиши содир бўладиган қобиқ ости ва қобиқ бўлимлари. анализатор – ташқи ва ички муҳитдан келадиган таъсиротларни қабул қилиб олиб, физиологик жараён бўлган қўзғалишни психик жараёнга, яъни сезгиларга айлантирувчи нерв механизмлари тизими. анализатор аппарати 3 қисмдан ташкил топган бўлиб, улар қуйидагилардан иборат: анализаторнинг периферик бўлимининг марказий …

2 / 26

алар образларини киши онгида бир бутун ҳолда акс эттирилишига айтилади. идрокнинг ўзига хос хусусиятлари қуйидагилардан иборат: идрокнинг муҳим томонларидан бири – унинг хусусиятларини турли жабҳалар, вазиятлар, шароитларда намоён бўлишидир. идрокнинг муҳим хусусиятларидан бири – бу фаол равишда бевосита акс эттириш имкониятининг мавжудлигидир. идрокнинг яна бир муҳим хусусияти, унинг нарса ва ҳодисаларни умумлашган ҳолда акс эттирилишдир. идрокнинг навбатдаги хусусияти унинг ҳаракатчанлиги ва бошқарувчанлигидир. идрок қилинадиган нарсани ўраб турган бошқа нарса, жисм ёки ҳодисаларга нисбатан объект ҳисобланиб, объектнинг атрофдагилари эса фон дейилади. муайян шароитда шахс тoмoнидaн идрoк қилинaдигaн нaрсa ёки жисм идрoкнинг oбъeкти дeб aтaлaди. идрок қилинадиган нарсани ўраб турган бошқа нарса, жисм ёки ҳодисаларга нисбатан объект ҳисобланиб, объектнинг атрофдагилари эса фон дейилади. муайян шароитда шахс тoмoнидaн идрoк қилинaдигaн нaрсa ёки жисм идрoкнинг oбъeкти дeб aтaлaди. аккомадация -кўз гавҳарларининг ва умуман кўзнинг нарсаларни энг яхши кўриш учун мослашувини дейилади. одатда фазодаги нарсаларнинг шакли, ҳажми ва ўзаро муносабатларини икки кўз билан бинокуляр идрок …

3 / 26

нинг барчаси шу эшик орқали ўтиб киради» деган фикрлари унинг аҳамиятини билдиради. ихтиёрсиз диққат деб тўсатдан таъсир қилган бирор сабаб туфайли бизнинг ҳоҳишимиздан ташқари ҳосил бўладиган диққатга айтилади. диққатнинг қуйидаги турлари мавжуд: ихтиёрий диққат деб, олдиндан белгиланган қатъий бир мақсад асосида ва онгли равишда диққатимизни маълум бир нарса ва ҳодисаларга қаратишимизга айтилади. ихтиёрийдан сўнгги диққат агар мақсадга қаратилган фаолиятда шахс учун диққатнинг ихтиёрий тўпланганидаги каби фақат фаолият натижаси эмас, балки унинг мазмуни ва жараённинг ўзи қизиқарли ва аҳамиятли бўлан диққатга айтилади. диққат хусусиятлари қуйидагилардан иборат: диққатнинг кучи ва барқарорлиги; диққатнинг кўлами; диққатнинг бўлинувчанлиги ; диққатнинг кўчувчанлиги. хотира биз илгари идрок қилган, бошдан кечирган ва бажарган ишларимизни ёдда сақлаш, кейинчалик уларни эслаш ёки хотирлаш жараёнидир. профессор э.ғозиев томонидан хотира тушунчасига қуйидагича таъриф берилади. «хотира атроф-муҳитдаги воқелик (нарса)ни бевосита ва билвосита, ихтиёрий ва ихтиёрсиз равишда, пассив ва фаол ҳолда, репродуктив ва продуктив тарзда, вербал ва новербал шаклда, мантиқий ва механик йўл билан …

4 / 26

б қолиш ва унутиш тезлигига кўра хотиранинг қуйидаги типлари мавжуд: 4) секин эсда қолдириб, тез унутиш. 3) секин эсда қолдириб, секин унутиш; 2) тез эсда қолдириб, тез унутиш; 1) тез эсда қолдириб, секин унутиш; хаёл онг фаолиятидир, бу фаолият илгари биз идрок қилмаган, тажрибамизда учратилмаган нарса ва ҳодисаларнинг образларини мавжуд тасаввурларимиз асосида миямизда яратишдир. хаёлнинг нерв физиологик асосида ҳам миянинг пўстида илгари ҳосил қилинган вақтли алоқаларнинг (ассоциацияларнинг) яна қайта тикланиб, бир-бири билан янгича қўшилиш жараёни ётади. шуни ҳам айтиш керакки, бош мия ярим шарларида илгари ҳосил қилинган вақтли алоқалар бирин-кетин тикланадилар ва бинобарин уларнинг қўшилишлари ҳам аста-секин юзага келади. ана шунинг натижасида бош миянинг пўстида инсон ўз шахсий ҳаётида ҳеч қачон идрок қилмаган нарсаларнинг образлари пайдо бўлади. бу образларнинг кўпи воқеликка мутлақо тўғри келмайди ва натижада тормозланиб қоладилар. бошқа бирлари эса воқеликка тўғри келганлиги ҳамда инсон фаолияти учун миядан янги имкониятлар очиб бергани туфайли амалий фаолият натижалари билан мустаҳкамланадилар. хаёл …

5 / 26

г хотира тасаввуридан фарқи муҳим аҳамиятга эга. хаёл тасаввурлари онгда пайдо бўлади ва барқарор бўлади. хотира тасаввуридаги нарса доимо таниш нарсадек ҳис қилинади. хаёл тасаввурлари эса янгиликни ҳис қилиш туйғуларини беради. хаёл тасаввурлари инсоннинг қизиқиш ва идеаллари билан боғлиқ бўлгани сабабли янгиликни ҳис қилиш туйғулари оқибатида вужудга келади. хаёлнинг қуйидаги турлари ажратиб кўрсатилади: тасаввур хаёли деб ўтмишда бўлиб ўтган ёки ҳозирда бор бўлган лекин бизнинг турмуш тажрибамизда шу пайтгача учратмаган, яъни биз идрок қилмаган тасаввур ва образлар яратишга айтилади. ижодий хаёл – деб тажрибамизда бўлмаган ва воқеликнинг ўзида ҳам учратмаган нарса ва ҳодисалар ҳақида тасаввур ҳамда образлар яратишдан иборат хаёл турига айтилади. ихтиёрсиз хаёл деб – одам ўзининг олдига ҳеч қандай мақсад қўймасдан, иродани ишга солмасдан, қандайдир ўз-ўзига образ ва тасаввурларни яратишига айтилади. ихтиёрий хаёл деб олдиндан белгиланган мақсад асосида ирода кучини ишга солиб муайян образ ва тасаввурларни яратишга айтилади. реалистик хаёл – турида воқелик акс эттирилади, орзулар амалга ошади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bilish jarayonlari"

слайд 1 режа: 1. сезги психик жараён сифатида 2. идрокнинг психологик хусусиятлари 3. диққатнинг функциялари ва турлари 4. хотиранинг психик жараён сифатида ўрганилиши 5. ҳаёлнинг – психологик талқини, ҳосил бўлиш механизмлари мавзу: билиш жараёнлари сезги деб, атрофимиздаги нарса ва ҳодисаларнинг сезги аъзоларимизга бевосита таъсир этиши натижасида уларнинг айрим белги ва хусусиятларини миямизда акс эттирилишини айтамиз. сезгининг ҳосил бўлиши учун қуйидагилар зарур: сезги аъзоларига таъсир этадиган нарса ва ҳодисанинг бўлиши. сезувчи аппарат, яъни анализаторнинг мавжуд бўлиши. сезгиларнинг нерв физиологик асосини и.п.павлов таъбири билан айтганда анализатор аппарати ташкил этади. периферик (рецептор) – ташқи қувватни нерв жараёнига ўтказадиган махсус трансформатор қисми; анализаторнинг п...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPT (9,6 МБ). Чтобы скачать "bilish jarayonlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bilish jarayonlari PPT 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram