классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши, ривожlаниши ва якунланиши

PPTX 53 pages 523.4 KB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 523.4 KB

File type PPTX

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

6-мавзу: классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши 1 мавзу: классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши, ривожланиши ва якунланиши. режа 1. классик иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишида у.петти ва буагильбернинг иқтисодий таълимотлари 2.физиократлар: ф. кене ва а.тюргонинг иқтисодий таълимотлари. 3. классик иқтисодий мактабнинг а.смит ва давид рикардо таълимотларида ривожлантирилиши 4. томас роберт мальтус ва жан батист сэйнинг иқтисодий таълимоти 5. жон стюарт милл ҳамда к.маркс иқтисодий таълимотининг умумий тавсифи 1. классик иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишининг тарихий шарт-шароитлари ва унинг тавсифи. меркантилизмнинг емирилиши ва классик сиёсий иқтисод мактабининг пайдо бўлиши (англияда) xvii асрга тўғри келади. xvi асрнинг ўрталарида бошланган мануфактура даври xvii асрга келиб саноатнинг айрим тармоқларининг ривожланишига олиб келди. айни пайтда, қишлоқ хўжалигида ҳам капитализм ривожлана бошлади. буюк британия иқтисодиёти дунёда энг ривожланган мамлакатга айланди. xviii асрга келиб бу ерда капиталистик ишлаб чиқариш муносабатлари фақат савдода эмас, балки саноат ва қишлоқ хўжалигида ҳам ғалаба қозонди. бу жараён мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётига йўл очиб берди. 3 …

2 / 53

йлик назарияси 1 2 3 4 қимматли металл ва тошлар, пуллар, мамлакатнинг ери, уйлар, кемалар, товарлар ва ҳатто уй жиҳозлари ҳам бойлик тушунчасини билиради; бойлик меҳнат ва ер иштирокида яратилади.”бойликнинг отаси ва фаол принципи бу – меҳнат, онаси эса – ер”, деб кўрсатиб берилади; мамлакат бойлигини кўпайтириш учун у.петти қамоқ жазоси ўрнига пул жаримасини жорий этиш зарурлигини, пул тўлашга «қурби етмаган ўғриларни» эса «қулликка» маҳкум этишни, ишлашга мажбур қилишни тавсия этади. бу меркантилистларга қарама-қарши тарзда, бойлик, энг аввало, меҳнат билан яратилишини билдиради, у.петти четга пул чиқаришни тақиқлаш бемаъни нарса эканлигини кўрсатиб ўтади. давлатнинг бундай хатти-ҳаракати, унинг фикри бўйича, мамлакатга четдан товар келтиришни ман этиш билан бир нарсадир. 5 қиймат назарияси у.петти қийматни талқин қилишда икки хил ёндашувга асосланади: 1-ёндашув: товар қиймати кумуш қазиб олувчи меҳнат билан яратилади ва унинг “табиий баҳоси” ҳисобланади. кумуш қийматига тенглаштирилган товарлар қиймати товарнинг “ҳақиқий бозор қиймати” ҳисобланади. 2-ёндашув: товар қиймати меҳнат ва ер иштирокида яратилади …

3 / 53

иқтисодий қарашлари франция халқ хўжалигининг тушкунликка тушишининг асосий сабаби меркантнлизм иқтисодий сиёсати деб кўрсатиб беради; иқтисодий ўсиш ва давлат бойлигининг асоси -қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг ривожланиши, деб ҳисоблади; деҳқонлар манфаатларидан келиб чиққан ҳолда, солиқ тизимида ислоҳотлар ўтказиш зарур, деб қаради; давлатнинг иқтисодий ҳаётга бемаъни аралашувини инкор этади ва эркин дон савдосини жорий этишни талаб қилиб чиқади; тармоқлар ўртасидаги меҳнат тақсимоти эркин рақобат натижасида бўлиши керак, деб ҳисоблади; пулнинг фақат айирбошлаш воситаси функцияси тан олинади. 9 физиократизм таълимоти асосий вакиллари франсуа кенэ (1694-1774й.) анн робер жак тюрго (1727-1781 й.) физиократизм грекча “рhisis”-ер ва “kratos” ҳумронлик сўзидан келиб чиққан бўлиб, “табиат ҳукмронлиги” маъносини билдиради. физиократизм миллий иқтисодиёт ва жамиятнинг бойлиги фақат қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши ҳисобига шаклланади, деб тасдиқловчи таълимот. 10 француа кенэ-физиократизм таълимоти асосчиси деҳқончилик давлати иқтисодий сиёсатининг умумий принциплари” (1758); “ҳунармандчилик меҳнати тўғрисида”(1758); “иқтисодий жадвал” (1758). иқтисодий муаммоларга бағишланган асарлари соф маҳсулот тўғрисидаги таълимот. ф.кененинг назарий меросида унинг соф маҳсулот …

4 / 53

и бир жойга етказиш ва ўзгартириш билан шуғулланади. синфлар назарияси. ф.кене ўзи ишлаб чиққан унумлилик қоидасига асосланган ҳолда жамиятни уч синфга ажратиб кўрсатади: унумли синф, унумсиз синф, мулкдорлар синфи. унумли синф бу – қишлоқ хўжалигида иш билан банд бўлган барча кишилар, деҳқон ва фермерлар киради. улар соф маҳсулот яратадилар. унумсиз синф булар ҳунармандлар, ишчилар, савдогарлар, хизматкорлар, тўралар, яъни деҳқончиликдан бошқа соҳада иш билан банд бўлган кишилар. улар фақат ўзларини таъминлайдилар, ўз истеъмолига қанча маҳсулот керак бўлса, шунчалик маҳсулот яратадилар. улар жамият учун фойдали; аммо ўзининг ҳам, жамиятнинг ҳам бойлигини кўпайтирмайди, шу маънода унумсиздир. мулкдорлар синфи ер егалари, унга қирол ва руҳонийлар ҳам киради. мулкдорлар синфи соф фойдани олишга ҳақли, негаки улар ўз пайтида ерларни ўзлаштирган, ернинг унумдорлигини оширган. мулкдорлар томонидан олинадиган даромад бу – уларнинг олдин қилган харажатлари учун инъом. капитал назарияси. бундан ташқари, у айланма капитал билан бирга асосий капитал ҳам ҳаракатда бўлишини ишонарли тарзда исботлаб берди. бир ишлаб …

5 / 53

берди, уни иқтисодий жадвалда расмийлаштиради ва қуйидаги схема кўринишида тасвирлади схема-1 (бу доиравий айланишни ф.кенэ ҳам пул , ҳам натурал шаклда ифодалаган. шундай қилиб, тарихда биринчи бўлиб жамият миқёсидаги оддий такрор ишлаб чиқаришни таҳлил қилди ва унинг хулосасига кўра, маҳсулотларни такрор ишлаб чиқариш ва реализация қилиш фақат муайян хўжалик мутаносибликлари амал қилган шароитдагина амалга ошиши мумкин). мазкур моделни ишлаб чиқишда қуйидаги мутлоқ тахминларга йўл қўйилади: -барча нархлар йил давомида ўзгармайди; -барча даромадлар кейинги истъмол учун фойдаланилади; -ҳар бир синф ичидаги олди-сотдилар ҳисобга олинмайди; -ташқи савдо кўрсаткичлари инкор этилади; -барча ерлар ер эгаларидан ижарага олган фермер-деҳқонлар томонидан ишланади; -барча саноат маҳсулотлари ҳунармандлар томонидан ишлаб чиқарилади. 15 анн робер жак тюрго асосий асарлари “бойлик яратиш ва тақсимлаш тўғрисида мулоҳазалар” (1766); “қиймат ва пул” (1769); “солиқлар тўғрисида мемуар” (1778); а.р.тюргонинг иқтисодий ғоялари ижтимоий синфлар тўғрисидаги таълимотни ривожлантиради (3та синф ажратиб кўрсатилади, ишчи ва капиталистлар унумсиз синфга, фермер ва ёлланма ишчилар эса унумли синфга …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши, ривожlаниши ва якунланиши"

6-мавзу: классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши 1 мавзу: классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши, ривожланиши ва якунланиши. режа 1. классик иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишида у.петти ва буагильбернинг иқтисодий таълимотлари 2.физиократлар: ф. кене ва а.тюргонинг иқтисодий таълимотлари. 3. классик иқтисодий мактабнинг а.смит ва давид рикардо таълимотларида ривожлантирилиши 4. томас роберт мальтус ва жан батист сэйнинг иқтисодий таълимоти 5. жон стюарт милл ҳамда к.маркс иқтисодий таълимотининг умумий тавсифи 1. классик иқтисодий мактабнинг пайдо бўлишининг тарихий шарт-шароитлари ва унинг тавсифи. меркантилизмнинг емирилиши ва классик сиёсий иқтисод мактабининг пайдо бўлиши (англияда) xvii асрга тўғри келади. xvi асрнинг ўрталарида бошланган мануфактура даври xvii асрга келиб сан...

This file contains 53 pages in PPTX format (523.4 KB). To download "классик иқтисодий мактабнинг вужудга келиши, ривожlаниши ва якунланиши", click the Telegram button on the left.

Tags: классик иқтисодий мактабнинг ву… PPTX 53 pages Free download Telegram