хотира билиш жараёнлари

PPT 20 pages 2.0 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPT

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation хотира билиш жараёнлари 3722 гурух талабаси пардабоева сабохот психологик манбаларда кўрсатилишича, психиканинг энг муҳим хусусияти шундан иборатки, инсон ташқи таъсиротларнинг акс эттирилишидан ўзининг кейинги фаолиятида, хатти-ҳаракатларида доимо фойдаланади ва ижодий ёндашуви натижасида баъзи бир ўзгаришлар киритади. инсонда шахсий тажриба, кўникма, малака ва билим кўлами орта бориши ҳисобига фаолият ҳамда хулқ-атвор тобора мураккаблашиб, янги мазмун, янги сифат касб эта бошлайди. маълумки, агар ташқи оламнинг бош мия катта ярим шарлари қобиғида ҳосил бўладиган образлари, тимсоллари ва уларнинг излари йўқолиб кетаверса, тажрибанинг сақланиши, билимларнинг бойиши, мураккаблашиши, муайян тартибга келиши, қайтадан жонланиши мутлақо мумкин бўлмас эди. модомики шундай экан, мазкур образлар бир-бири билан ўзаро узвий боғланиб, аста-секин мустаҳкамланиб, мия қобиғида пухта сақланиб қолади, шу билан бирга, ҳаёт ва фаолиятнинг муайян талабларига мувофиқ равишда қайтадан жонланади, аввалги ҳолатини бошқатдан намоён қилади. ҳозирги даврда қўлланиб келинаётган адабиётларда хотирага мана бундай тарзда таъриф берилиб келинмокда: «индивиднинг ўз тажрибасида эсда олиб қолиши, эсда сақлаши ва кейинчалик …

2 / 20

лган мнемик (юнонча тпета — хотира) фаолиятдир». таърифда хотиранинг эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, эсга тушириш, унутиш, таниш, эслаш каби асосий жараёнлари алоҳида ажратиб кўрсатилган, лекин уларнинг ҳар бири мустақил ҳолат ва жараён ҳисобланмайди. чунки улар муайян фаолият давомида, хоҳ билиш, хоҳ мнемик ҳолат бўлишидан қатъи назар ва ўша фаолият тузилиши, моҳияти ва мазмуни билан белгиланади. шунинг учун инсон томонидан муайян бир материални эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, эсгатушириш унинг индивидуал (яккаҳол) тажриба кўлами, билим савияси ва акл-заковати даражасига боғлиқ. чунки эсда олиб қолинган нарса ва ҳодисаларни кейинчалик қўллаш учун эсга тушириш тақозо этилади; бу мнемик фаолиятни талаб қилади. ўзлаштирилган материалларни ушбу фаолият доирасидан чиқиб кетиши эса унинг унутилишига олиб келади. материални эсда сакдаш учун шахс фаолиятида қандай акс этишига боғлиқдир. ана шунинг учун ҳар хил ҳолатларда одамнинг билиш фаолияти, хулқ-атвори ҳаётий тажрибаси ва маданий малакаси билан белгиланади. лекин қарама-қарши нуқтаи назарлар ҳам мавжуд; улар ўзаро мезонлари ҳамда шарҳлари билан …

3 / 20

бўлиши билан бир қаторда, инсон шахсининг бирлиги ва яхлитлиги, биологик ва ижтимоийлик нисбатини таъминлаб туради. уларнинг ўзига хос хусусиятлари, хоссалари, механизмлари тўғрисида муайян тартибда маълумот бериш имкониятига эга. хотира психология фанининг чуқур тадқиқ қилинган жараёнларидан бири бўлиб ҳисобланса-да, лекин фан ва техниканинг тараққиёти кўп жиҳатдан хотира муаммоларининг ўрганилишига боғлиқдир. шунинг учун унинг қонуниятларини очиш, «ақлли» ва «сунъий интеллект»ли машиналар маҳсулдорлигини ошириш, сифат даражасини кўтариш учун хизмат қилади. ҳозирги даврда олиб борилаётган илмий-текшириш ишлари эсда олиб қолиш, эсга тушириш механизмлари ва когнитивистик назарияларга бағишланган. лекин жаҳон психологияси фанида ассоцианизм, гештальтизм, бихевиоризм, фрейдизм каби кўплаб йўналишлар мавжуд бўлишига қарамасдан бугун хотиранинг ягона ва тугалланган назарияси ишлаб чиқилмаган. илмий-назарий хусусиятларга эга бўлган, фараз тарздаги назариялар ва қарашларнинг ҳаддан ташқари кўплиги кибернетика, тажриба ва генетик биология, биокимё, физиология, тиббиёт нуқтаи назаридан ёндашганлиги билан таснифланади. бу нарсанинг барчаси хотирани ўрганишнинг психологик, нейрофизиологик ва биокимёвий босқичлари мавжудлигидан далолат беради. хотирани ўрганишнинг ҳар учала даражаси ичидан унинг …

4 / 20

tarzda, verbal va noverbal shaklda, mantiqiy va mexanik yo’l bilan aks ettiruvchi esda olib qolish, esda saqlash, qayta esga tushirish, unutish hamda tanish hissidan iborat psixik jarayon. alohida va umumiylik namoyon qiluvchi ijtimoiy hodisa barcha taassurotlarni ijobiy qayta ishlashga yo’naltirilgan mnemik faoliyatdir". e.g’.g’oziev xotira sohasida quyidagi asosiy jarayonlar: esda olib qolish, esda saqlash, esga tushirish va unutish bir-biridan farq qilinadi. bu jarayonlar faoliyatda tarkib topadi va belgilanadi. ma'lum materialni esda olib qolish hayot faoliyati davomida individual, ya'ni shaxsiy tajribani to’plash bilan bog’liqdir. to’plangan tajribadan keyingi faoliyatda foydalanish qayta esga tushirishni talab qiladi. ma'lum materialning faoliyatda qatnashmay qolishi yoddan chiqarishga olib keladi. keltirilgan xotira turlarini umumiy tarzda quyidagicha ifodalash mumkin: еътиборингиз учун рахмат психологлар. psixik aktivlik faoliyatiga ko'ra materialning davomiyligiga ko'ra faoliyat maqsadiga ko'ra harakat obraz emotsional so'z ma'no qisqa muddatli uzoq muddatli operativ ixtiyorsiz ixtiyoriy xotira turlari

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "хотира билиш жараёнлари"

powerpoint presentation хотира билиш жараёнлари 3722 гурух талабаси пардабоева сабохот психологик манбаларда кўрсатилишича, психиканинг энг муҳим хусусияти шундан иборатки, инсон ташқи таъсиротларнинг акс эттирилишидан ўзининг кейинги фаолиятида, хатти-ҳаракатларида доимо фойдаланади ва ижодий ёндашуви натижасида баъзи бир ўзгаришлар киритади. инсонда шахсий тажриба, кўникма, малака ва билим кўлами орта бориши ҳисобига фаолият ҳамда хулқ-атвор тобора мураккаблашиб, янги мазмун, янги сифат касб эта бошлайди. маълумки, агар ташқи оламнинг бош мия катта ярим шарлари қобиғида ҳосил бўладиган образлари, тимсоллари ва уларнинг излари йўқолиб кетаверса, тажрибанинг сақланиши, билимларнинг бойиши, мураккаблашиши, муайян тартибга келиши, қайтадан жонланиши мутлақо мумкин бўлмас эди. модомики шундай...

This file contains 20 pages in PPT format (2.0 MB). To download "хотира билиш жараёнлари", click the Telegram button on the left.

Tags: хотира билиш жараёнлари PPT 20 pages Free download Telegram