ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri

DOC 12 стр. 46,5 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 46,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti k/t: eliktronika va asbobsozlik yo’nalishi ekologiya fanidan kurs ishi mavzu: ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri bajardi: alhamov m tekshirdi: qudratov j samarqand-2014 ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri. reja: 1. ekologik omillar va ularning tasnifi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. 3. adabiyotlar ekologik omillar mavjud bolgan hayvonlar, osmliklar hamda hayot kechirayotgan boshqa organizmlar yoki jonzotlar soninig serobligi va geografik tarqalishiga bevosita yoki babosits tasir korsatuvchi har qanday tashqi omillar ekalogik omillar deb ataladi oz tabiatiga kora, shunigdek, tirik organizmlarga korsatadigan tasiri boyicha ekalogik omillar juda xilma –xildir.muxitningf barcha omili sharli ravishda uchta katta guruxga ajratiladi. bular abiotik, biotic va antropogen omillardir abiotik omillar- bu notirik tabiat omillaridir iqlimiy omillar: quyosh nu ri, harorat, havo namligi maxalliy omillar: relef, tu proq xossalari, shorlik, oqim shamol, radiatsiyavaboshqalar shuning uchun ekalogik ozaro tasirlarning …

2 / 12

i yorug’lik tartibi (rejimi)ni yaratadi erning aelanishi bilan bogliq holda yoruglnk tartibi aniq kunlik va mavsumiy davrilikka ega. kecha va kunduzning malum davomiligining davriy ozgarishi natijasida organizmning yoritishning sutkalik tartibiga reaksiyasi fotodavrilik deyiladi yoritganlik darajasi ham juda katta amaliyotga ega osmlnklarning soyada yoki yoruglik tasirida osishi (sharoitlar )ga karab bir necha guruhga ajratiladi mavsumiy maros ___ organizmning yil fasillar ozgarishiga reaksiyasiga bolib, u fotodavrilik bilan tartibiga solinadi. masalan, kuznnnig qisqa kunlari boshlanishi bilanoq osmliklarning moslashuv xususiyati harorat ___ hayotiy jarayonlarni cheklovchi muxim omillardan biri. organizmda barcha hayotiy jarayonlarni byigilashda harorat asosiy omillardan biridir namlik.erda barchaorganizm mavjut dolishining zaruriy sharti suvning borligidir.u hujayralar hayotie faoliyatinig barcha jarayonlarida nihoyatda muxim rol oynaedi.zero, suvsiz hayot bolmaydi. namlik tushunchasi yomgir, suv, tuman, qor, qirov muz bilan bogliq holda tushuntiriladi tuproq __ erning govak, unimdor yuza qatlamn tuproq deyiladi tuproq koplab mikroorganizm va haevonlar uchun yashash muxiti hisoblanadi, shuningdek unda osmliklarning ildizlari va zamburuglarning giflari …

3 / 12

gon, 26% suv buglari mavjud.hayvonlar uchun yashash muxitining asosie elementi - kislorod, erda kislorod yaratuvchi yagona manba __ yashil osimlikdir kislarodni osimlik fotosentes jarayonida. kislorodsiz yonish yoq metalni eritib, koplab kimyoviy birikmalarni sanoat yoli bilan olib xam bolmaydi. ammo atmosferaning sanoat chiqindilari, transport vositalaridan chiqqan zaxarli gazlar bilan ifloslanishi havoda uglerod dioksidi, sero vodorod, oltingugurt oksidi, azod oksidi, uglerod oksidi, miqdorini kopaeishiga olib keladi. bu esa atrof muxit holatigagina emas, balki kishlar salomatligiga ham salbiy tasir korsatadi relef- bu tashqi korinishi, kattaligi, yuzaga kelishi, yoshi va ruvojlanish tarixi boecha har xil er sirtini shakillantirish majbuidir. relef iqlimnning shakillanishiga tasir qiladi, daryolar oqimi yonalish va xarakteri unga bogliq. osmlik va haybonot olami tarqalishi hususiyatlari u bilan chambarchas boglangan biotik omillar ekalogik ozaro tasirlar odatda, nihoyatda murakkab xarakterga ega bolib koplab omillarga bogliq va turli sharoitlarga har xil kechadi i shartdir. har ikki organism uchun foydali hisoblabgan bundae ozaro munosabatlar simbiotik munosabatlar …

4 / 12

unda bir tur vakillari nkkinchi tur vakillarini yoq qiladi, yana eb qoyadi parazitizm (+-) - shunday biotic munosabatki, bunda bir turdagi organism (parazit)lar boshqa turdagi organism ( xojayini )ning toqimalari yoki oziq moddalari xisobiga yashaydi. p arazitim yirtqichdan farqli olaroq papazit organism - xojaenini darxol oldirmaydi antropogen omillar hozirgi vaqtda antropogen (yunoncha “antropos- insul”) tirik organism bevosita va bilvosita tasir etib ularni yashash sharoitini ozgartirib, qurilib ketishiga sabab bolmoqda. insonning faoliyati tufaeli er yuzada koplab osnmlik va hayvon turlari yoqolib ketdi million – million yillar davomida shakillanib, tarkib topgan dunyo manzarasini inson bir necha on yilliklar davomnda beqiyos darajada ozgartirib yuboradi. abiotik omillar quyidagi omillarga bo’linadi. 1.iqlim omillari. 2.tuproq omillari. 3.topografik omillar. iqlim omillari quyidagilarga bo’linadi. . a.harorat. b.yoruqlik. c. issiqlik tabiatning organizmni o’rab turgan va u bilan bevosita aloqada bo’ladigan qismi yashash muhiti deb ataladi. har qanday organizm murakkab va o’zgaruvchan muhitda yashaydi va bu muhitning o’zgarishlariga o’z hayot …

5 / 12

tabiat omillari bo’lib, organizmga bevosita yoki bilvosita ta’sir ko’rsatadi. bularga harorat, yorug’lik, suvning sho’rligi, shamol, oqim, joyning relfi va hokazolar kiradi. 2. biotik omillar - tirik organizmlarning bir-biriga ta’sir etish formasi. har qanday organizmga har doim boshqa organizmlar bevosita va bilvosita ta’sir ko’rsatib turadi. 3. antropogen omillar-insoniyat jamiyati xo’jalik faoliyatining tirik organizmga ta’siri. inson omili organizmga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir qilishi mumkin, yoki yashash muhitini o’zgartirib bilvosita ta’siri qilishi mumkin. hozirgi vaqtda butun yer sharining taqdiri antropogen omilga bog’liq bo’lib qoldi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. ayrim olingan ekologik omillar turli organizmlarga turlicha ta’sir ko’rsatadi.m-n, qattiq shamol ochiq yashaydigan yirik hayvonlarga ko’proq ta’sir qilsa, kichik, yashirin hayot kechiradigan hayvonlarga ta’sir qilmaydi. tuproqdagi tuz miqdori o’simlik uchun juda muhim bo’lsa, hayvonlar uchun ahamiyati yo’q va h.o. ba’zi ekologik omillar uzoq vaqt davomida doimiy o’zgarmas bo’ladi. masalan, tortishish kuchi, quyosh yorug’ligi, atmosferaning xususiyatlari,okean suvining tarkibi va h.o. lar. ko’pchiliq ekologik omillar, masalan, harorat, namlik, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti fizika fakulteti k/t: eliktronika va asbobsozlik yo’nalishi ekologiya fanidan kurs ishi mavzu: ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri bajardi: alhamov m tekshirdi: qudratov j samarqand-2014 ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri. reja: 1. ekologik omillar va ularning tasnifi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. 3. adabiyotlar ekologik omillar mavjud bolgan hayvonlar, osmliklar hamda hayot kechirayotgan boshqa organizmlar yoki jonzotlar soninig serobligi va geografik tarqalishiga bevosita yoki babosits tasir korsatuvchi har qanday tashqi omillar ekalogik omillar deb ataladi oz tabiatiga kora, shunigdek, tirik organizmlarga...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOC (46,5 КБ). Чтобы скачать "ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekologik omillar va ularning or… DOC 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram