ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri

DOCX 24.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708836985.docx ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri reja: 1. ekologik omillar va ularning tasnifi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. adabiyotlar ekologik omillar mavjud bolgan hayvonlar, osmliklar hamda hayot kechirayotgan boshqa organizmlar yoki jonzotlar soninig serobligi va geografik tarqalishiga bevosita yoki babosits tasir korsatuvchi har qanday tashqi omillar ekalogik omillar deb ataladi oz tabiatiga kora, shunigdek, tirik organizmlarga korsatadigan tasiri boyicha ekalogik omillar juda xilma –xildir.muxitningf barcha omili sharli ravishda uchta katta guruxga ajratiladi. bular abiotik, biotic va antropogen omillardir abiotik omillar- bu notirik tabiat omillaridir iqlimiy omillar: quyosh nu ri, harorat, havo namligi maxalliy omillar: relef, tu proq xossalari, shorlik, oqim shamol, radiatsiyavaboshqalar shuning uchun ekalogik ozaro tasirlarning oqibatlarini oidndan bilib bolmaedi ikki turning ancha mustahkam ozaro foydali aloqalar (+ +) mutualizm deyiladi. bunday ozaro foydali aloqada har nkkala turning nshtirok etish yoruglik.iqlim eng avvalo, quyosh nuriga bogliq. quyosh nuri osimliklarning fizologik funksiyasi, tuzulishi …

rajasi ham juda katta amaliyotga ega osmlnklarning soyada yoki yoruglik tasirida osishi (sharoitlar) ga karab bir necha guruhga ajratiladi mavsumiy maros ___ organizmning yil fasillar ozgarishiga reaksiyasiga bolib, u fotodavrilik bilan tartibiga solinadi. masalan, kuznnnig qisqa kunlari boshlanishi bilanoq osmliklarning moslashuv xususiyati harorat ___ hayotiy jarayonlarni cheklovchi muxim omillardan biri. organizmda barcha hayotiy jarayonlarni byigilashda harorat asosiy omillardan biridir namlik.erda barchaorganizm mavjut dolishining zaruriy sharti suvning borligidir.u hujayralar hayotie faoliyatinig barcha jarayonlarida nihoyatda muxim rol oynaedi.zero, suvsiz hayot bolmaydi. namlik tushunchasi yomgir, suv, tuman, qor, qirov muz bilan bogliq holda tushuntiriladi tuproq __ erning govak, unimdor yuza qatlamn tuproq deyiladi tuproq koplab mikroorganizm va haevonlar uchun yashash muxiti hisoblanadi, shuningdek unda osmliklarning ildizlari va zamburuglarning giflari ildiz otadi tuproqda yashovchilar uchun uning tuzulishini kimyoviy tarkibi namlik oziq moddalarning mavjudligi birinchi darajali omillar hisoblanadi tuproqda turli osimliklardan tashqari bakteriyalar zamburuglar, sodda hayvonlar chuvalchanglar boynm oyoqlilar va boshqalar keng tarqalgan havo__ atmocferadagi …

ammo atmosferaning sanoat chiqindilari, transport vositalaridan chiqqan zaxarli gazlar bilan ifloslanishi havoda uglerod dioksidi, sero vodorod, oltingugurt oksidi, azod oksidi, uglerod oksidi, miqdorini kopaeishiga olib keladi. bu esa atrof muxit holatigagina emas, balki kishlar salomatligiga ham salbiy tasir korsatadi relef- bu tashqi korinishi, kattaligi, yuzaga kelishi, yoshi va ruvojlanish tarixi boecha har xil er sirtini shakillantirish majbuidir. relef iqlimnning shakillanishiga tasir qiladi, daryolar oqimi yonalish va xarakteri unga bogliq. osmlik va haybonot olami tarqalishi hususiyatlari u bilan chambarchas boglangan biotik omillar ekalogik ozaro tasirlar odatda, nihoyatda murakkab xarakterga ega bolib koplab omillarga bogliq va turli sharoitlarga har xil kechadi i shartdir. har ikki organism uchun foydali hisoblabgan bundae ozaro munosabatlar simbiotik munosabatlar deb nomlanadi. masalan changlanuvchi osmliklar hosil qilishga bogliq, meva va uruglar tarqatuvchi hasharotlarning ozaro aloqasi bunga misol bola oladi bir tur boshqasiga zarar ham, foeda ham ozi ham foeda ustunlikka ega bolsa, bundae ozaro munosabatlbaar shakli kommensalizim (+ …

enini darxol oldirmaydi antropogen omillar hozirgi vaqtda antropogen (yunoncha “antropos- insul”) tirik organism bevosita va bilvosita tasir etib ularni yashash sharoitini ozgartirib, qurilib ketishiga sabab bolmoqda. insonning faoliyati tufaeli er yuzada koplab osnmlik va hayvon turlari yoqolib ketdi million – million yillar davomida shakillanib, tarkib topgan dunyo manzarasini inson bir necha on yilliklar davomnda beqiyos darajada ozgartirib yuboradi. abiotik omillar quyidagi omillarga bo’linadi. 1.iqlim omillari. 2.tuproq omillari. 3.topografik omillar. iqlim omillari quyidagilarga bo’linadi. a.harorat. b.yoruqlik. c. issiqlik tabiatning organizmni o’rab turgan va u bilan bevosita aloqada bo’ladigan qismi yashash muhiti deb ataladi. har qanday organizm murakkab va o’zgaruvchan muhitda yashaydi va bu muhitning o’zgarishlariga o’z hayot faoliyatini moslashitirib boradi. planetamizda tirik organizmlar 4 ta asosiy yashash muhitini egallab olganlar: suv, quruqlik-havo muhiti, tuproq va tirik organizm. organizmlarning yashash muhitiga moslashishi adaptatsiya deb ataladi. organizmlarning adaptatsiyaga qobiliyatliligi - uning asosiy xususiyatlaridan biridir. bunday xususiyat organizmning yashab qolishiga va ko’payishiga imkoniyat yaratib …

vosita ta’sir ko’rsatib turadi. 3. antropogen omillar-insoniyat jamiyati xo’jalik faoliyatining tirik organizmga ta’siri. inson omili organizmga to’g’ridan-to’g’ri ta’sir qilishi mumkin, yoki yashash muhitini o’zgartirib bilvosita ta’siri qilishi mumkin. hozirgi vaqtda butun yer sharining taqdiri antropogen omilga bog’liq bo’lib qoldi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. ayrim olingan ekologik omillar turli organizmlarga turlicha ta’sir ko’rsatadi.m-n, qattiq shamol ochiq yashaydigan yirik hayvonlarga ko’proq ta’sir qilsa, kichik, yashirin hayot kechiradigan hayvonlarga ta’sir qilmaydi. tuproqdagi tuz miqdori o’simlik uchun juda muhim bo’lsa, hayvonlar uchun ahamiyati yo’q va h.o. ba’zi ekologik omillar uzoq vaqt davomida doimiy o’zgarmas bo’ladi. masalan, tortishish kuchi, quyosh yorug’ligi, atmosferaning xususiyatlari,okean suvining tarkibi va h.o. lar. ko’pchiliq ekologik omillar, masalan, harorat, namlik, shamol, yog’ingarchiliq, oziq, yirtkichlar, parazitlar, rakobatchilar va h.o. lar o’zgarib turuvchi omillardir. bu omillarning o’zgarishi darajasi yashash muhiti xususiyatlariga bog’liq.har qanday ekologik omilni organizmga ijobiy ta’sir ko’rsatishning ma’lum chegaralari bor. omillarning bu chegaradan past yoki yuqori ta’siri organizm hayot faoliyatiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri"

1708836985.docx ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri reja: 1. ekologik omillar va ularning tasnifi. 2. ekologik omillarning organizmga ta’siri. adabiyotlar ekologik omillar mavjud bolgan hayvonlar, osmliklar hamda hayot kechirayotgan boshqa organizmlar yoki jonzotlar soninig serobligi va geografik tarqalishiga bevosita yoki babosits tasir korsatuvchi har qanday tashqi omillar ekalogik omillar deb ataladi oz tabiatiga kora, shunigdek, tirik organizmlarga korsatadigan tasiri boyicha ekalogik omillar juda xilma –xildir.muxitningf barcha omili sharli ravishda uchta katta guruxga ajratiladi. bular abiotik, biotic va antropogen omillardir abiotik omillar- bu notirik tabiat omillaridir iqlimiy omillar: quyosh nu ri, harorat, havo na...

DOCX format, 24.6 KB. To download "ekologik omillar va ularning organizmlarga ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik omillar va ularning or… DOCX Free download Telegram