kimyoviy termik ishlovberish

PPTX 10 pages 73.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.8 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

7 - tajriba ishi kimyoviy termik ishlov berishning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish. 7 - tajriba ishi kimyoviy termik ishlov berishning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish. ishni bajarishdan maqsad. po’latning kimyoviy tarkibi, strukturasi va xossalariga kimyoviy termik ishlov berishning ta’sirini o’rganish. mashinasozlikda ishlatiladigan ko’pchilik detallar va asboblar ishqalanishga chidamli, korroziyabardosh, sirtqi qatlami qattiq va puxta bo’lishi talab etiladi. detallarga ana shu xossalar asosan kimyoviy termik ishlov berish yo’li bilan hosil qilinadi. po’lat buyumlarning sirtqi qatlamini yuqori tempuraturada diffuziya yo’li bilan, uglerod, azot, nikel, xrom kabi elementlarga to’yintirish orqali ularning xossalarini o’zgartirish kimyoviy termik ishlov berish deyiladi. po’latga bunday ishlov berilganda uning faqat sirtqi qavati emas, balki ma’lum chuqurlikkacha uning ichki qatlami ham o’zgaradi. elementlarning po’lat ichki qatlamiga diffuziyalanishi: temperaturaga, vaqtga, diffuziyalanuvchi elementlarning kontsentratsiyasiga bog’liq. kimyoviy termik ishlov berishning xillari ko’p bo’lib, ular orasida sanoatda keng qo’llaniladigan tsementitlash, azotlash, nitrotsementitlash, tsianlash, diffuzion legirlash turlaridir. tsementitlash. kam uglerodli (0,1 - …

2 / 10

adi. karbyurizatorda kimyoviy reaktsiya sodir bo’ladi, ya’ni pista ko’mir oksidlanadi: 2c + o2  2 co so’ngra uglerod (ii) oksid atomar uglerodga parchalanadi: co  co2 + c ana shu uglerod po’lat katlami sirtiga diffuzilanadi. karbyurizatordagi tuzlar ham yuqori temperaturada parchalanib, uglerod (iv) oksid hosil qiladi: baco3 ba + co2. uglerod (iv) oksid esa pista ko’mir bilan birikib, qo’shimcha uglerod (ii) oksid hosil qiladi: co2 + c  2co gaz muhitida tsementitlashda maxsus pechlarda 900 - 950 0s da qizdirilgan po’lat buyumlar ustidan tarkibida uglerod bo’ladigan gaz (metan, propan, butan, uglerod (ii) oksid) ma’lum tezlikda o’tkaziladi. bunda yuqori temperaturada gazlar parchalanib, hosil bo’lgan atomlari uglerod po’lat buyum sirtiga diffuziyalanadi: ch4  2h2 + c 2co  co2 + c suyuq muhitda tsementitlash, odatda, tuzli vannada o’tkaziladi. po’lat buyumlarni suyuq muhitda tsementitlash jarayoni 75 – 80 % li na2co3, 10 - 15 % li nacl bilan 6 - 10 % li …

3 / 10

2n + 3h2 atomar azot pechdagi detallning sirtiga diffuziyalanadi, natijada uglerodli po’lat nitridlar fen, fe2n, fe4n; legirlangan po’latlarda legirlovchi elementlarning nitridlari aln, mon, crn, mnn, tin, vn hosil bo’ladi. azotlangan qatlam qalinligi azotlash temperaturasiga, vaqtiga, buyum materialiga, gazning tozaligiga va boshqalarga bog’liq. tajriba yo’li bilan buyumlar azotlanganda har 10 soatda 0,1 mm qalinlikdagi qatlam azotlanishi aniqlangan. azotlangan po’lat buyumlar 200 - 300 0c gacha pechda, so’ngra havoda sovitiladi. bunday usulda azotlangan detallar qo’shimcha usulda toblanmaydi. tsianlash. tarkibida uglerodning miqdori 0,2 - 0,4 % gacha bo’lgan konstruktsion po’latlarning sirtqi qatlamini yuqori temperaturada, (550 - 950 0c) bir vaqtning o’zida azot va uglerod elementlariga to’yintirish tsianlash deyiladi. tsianlash natijasida detallar va kesuvchi asboblar sirtqi qatlamining qattiqligi va edirilishga chidamliligi ortadi. tsianlash suyuq, gaz va qattiq muhitda olib boriladi. suyuq muhitda tsianlashda detallar yoki asboblar suyultirilgan muhitda qizdiriladi. bunday tuzlar sifatida natriy tsianid (nacn), natriy xlorid (nacl), bariy xlorid (bacl2) natriy karbonat (na2co3) …

4 / 10

’rta va yuqori temperaturada tsianlash usullari mavjud. ishni bajarish uchun kerakli asbob, jihoz va materiallar. mufel pechi, termoelektrik pirometr yoki termometrlar, qatiqlikni aniqlash asbobi, karbyurizator va tsianizatorga solinadigan pista ko’mir, tuzlar, turli xil po’lat namunalari, suv va moy vannalar, qisqich, egov, jilvir qog’oz va h.z. ishni bajarish tartibi. 1. kimyoviy - termik ishlov berishdan oldin po’lat namunalarining mikrostrukturasi o’rganilib, ularning qattiqligi o’lchanib olinadi. 2. po’latlar qattiq karbyurizatorda 920 0c temperaturada, 1 soat davomida tsementitlanadi va tsementitlangan po’lat birinchi tur oddiy ishlov beriladi. 3. shu tarzda ishlov berilgan namunalardan mikroshlif tayyorlanib, uning mikrostrukturasi va rokvell bo’yicha qattiqligi tekshiriladi. 4. tsementitlangan va tsementitlanmagan po’lat namunalarini strukturasi hamda qatiqlik orasidagi o’zgarish aniqlanadi, umumiy xulosa chiqariladi. 5. po’latlar namunalari tsianizatorda 920 0s temperaturada, 1 soat davomida tsianlanadi va qolgan jarayonlar tsementitlashdagi kabi olib boriladi. 6. tsementitlash va tsianlash jarayonlari natijasida olingan ma’lumotlar o’zaro taqqoslanadi va olingan natijalar quyidagi jadvalga kiritiladi. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy termik ishlovberish"

7 - tajriba ishi kimyoviy termik ishlov berishning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish. 7 - tajriba ishi kimyoviy termik ishlov berishning po’lat strukturasi va xossalariga ta’sirini o’rganish. ishni bajarishdan maqsad. po’latning kimyoviy tarkibi, strukturasi va xossalariga kimyoviy termik ishlov berishning ta’sirini o’rganish. mashinasozlikda ishlatiladigan ko’pchilik detallar va asboblar ishqalanishga chidamli, korroziyabardosh, sirtqi qatlami qattiq va puxta bo’lishi talab etiladi. detallarga ana shu xossalar asosan kimyoviy termik ishlov berish yo’li bilan hosil qilinadi. po’lat buyumlarning sirtqi qatlamini yuqori tempuraturada diffuziya yo’li bilan, uglerod, azot, nikel, xrom kabi elementlarga to’yintirish orqali ularning xossalarini o’zgartirish kimyoviy termik is...

This file contains 10 pages in PPTX format (73.8 KB). To download "kimyoviy termik ishlovberish", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy termik ishlovberish PPTX 10 pages Free download Telegram