o’simlik hujayrasi va plastidlar

PPT 28 pages 7.2 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.2 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 “botanika” fanidan sillabus (ishchi dastur) fanning kodi: botb 112 ta’lim yo’nalishi: 60510100 - biologiya (turlari bo‘yicha) semestr: 1,2 kreditlar soni: 12 (6/6) mashg’ulot turi ajratilgan soat semestr i ii nazariy (ma’ruza) 60 30 30 amaliy 120 60 60 mustaqil ta’lim 180 90 90 kurs ishi - + jami auditoriya soatlari 180 90 90 umumiy o’quv soatlari 360 180 180 o’quv adabiyotlari, darslik va o’quv qollanmalar asosiy adabiyotlar. 1. rudall p. anatomy of flowering plants (an introduction to structure and development) third edition. cambridge. 2007. p. 2. dariev a.s, madumarov t.a, ruzmatov e. yu. botanika (o`simliklar anatomiyasi va morfologiyasi) “ilm ziyo”. toshkent-2012. 3. s.m. mustafaev, o’.a. ahmedov, m.s. mustafaeva, m.t. yulchieva. “botanika. tafakkur bo’stoni. toshkent - 2012. 4. madumarov t.a, ruzmatov e. yu.sirojidinov b.a. botanika (o`simliklar anatomiyasi va morfologiyasi) “usmon nosir media”. andijon-2022. 5. matkarimova a.a., maxkamov t.x., maxmudova m.m., azizov x.ya., vaisova g.b. botanika. - toshkent: “fan va …

2 / 28

ilgan “mikrografiya” kitobida to’liq bayon etdi. robert gukning kuzatuv ishlarini italiyalik olim m. malьpigi va angliyalik olim n. gryular davom ettirdilar. ular birinchi bo’lib, o’simliklarning ildiz, poya, barg va mevaning xujayraviy tuzilishi tavsifini berishga muvaffaq bo’ldilar. m. malьpigi va n. gryu botanika fanining yangi bo’limi “o’simliklar anatomiyasi”ga asos soldilar. gollandiyalik olim a. levenguk birinchi bo’lib mikroskop ostida aloxida erkin xolda xarakatlanuvchi xujayrani ko’radi va bir xujayrali organizmlar borligini shoxidi bo’ladi. ayrim xujayralarda u yashil tanachalarni uchratadi. bu tanachalar keyinchalik plastidalar nomini oladi. ammo ko’plab xayvon va o’simlik xujayralarining tavsifi berilishiga qaramasdan fanda 200 yil davomida xujayralarning muxim organi – uning po’sti ekanligi xaqidagi xato fikr xukmronlik qilib kelgan. yuqorida aytilganidek tushunchaning shu qadar uzoq vaqt davomida botanik va zoolog olimlar ko’llab-quvvatlashiga sabab, xujayrani birinchi bo’lib r. guk ichki tirik tuzilishiga ega bo’lmagan po’kakda ko’rgan. boshqa tirik xujayrani ko’rgan olimlar uni shilimshiq suyuq moddaga to’la xaltacha yoki pufakcha deb xisoblashgan. bu …

3 / 28

xshash muloxazalarni j. b. lamark (1809) r. dyutroshe (1824), g. mol (1831), p. f. goryaninov (1834), i. o. shixavskiy (1838) va boshqa olimlarning ishlarida ko’ramiz. xujayra nazariyasi nemis olimlari m. shleyden va zoolog t. shvan ishlarida uzil-kesil o’z ifodasini topdi. t. shvan (1838), ya. purkine va boshqa tabiatshunos olimlarning ishlariga tayangan xolda t. shvan (1839) xujayraviy tuzilish barcha tirik organizmlar uchun xos ekanligini isbotladi. shu tariqa xujayra nazariyasi yaratildi. deyarli qisqa vaqt ichida barcha tabiatshunos olimlar xujayra nazariyasini tan oldilar. lekin talab darajasidagi optikaning bo’lmasligi uzoq vaqt davomida xujayra strukturasi, uning aloxida qismlarining axamiyati xaqida to’liq tasavvurga ega bo’lishga imkon bermadi. xujayra xaqidagi taьlimotning keyingi taraqqiyoti mikroskop texnikasini takomillashtirish ilmiy izlanishlarning yangi yo’nalishlarini ishlab chiqish bilan bog’liq bo’ldi. * 19 asrning ikkinchi yarmidan boshlab xujayrani o’rganish o’zining xozirgi davriga o’tdi. endi xujayraning nafaqat tuzilishi va uning organlari, balki unda sodir bo’ladigan biologik va biokimyoviy jarayonlar o’rganila boshlandi. 19 asrning oxirida …

4 / 28

g’liq ravishda ish ko’radigan sitogenetika, sitoembriologiya, kariosistematika singari uning mustaqil yo’nalishlari fan sifatida ajralib chiqdi. * o’simlik hujayrasini tuzilishi o’simlik xujayrasi qattiq xujayra qobig’i va protoplastdan iborat. protoplast-hujayra protoplazmasi bo’lib, hujayra qobig’i bilan chegaralangan. protoplast sitoplazma va yadrodan iborat. sitoplazmada ribosomalar, mikronaychalar, plastidalar, mitoxondriyalar, golji apparatlari, membranali sistemadan endoplazmatik to’r va diktiosomlar uchraydi. bulardan tashqari organoidlar va membranalar sistemasi joylashgan xujayra sitoplazmasining matriksi yoki asosiy moddasi mavjud sitoplazma hujayra qobig’idan plazmatik membrana bilan ajratilib turadi. hujayrada bir yoki bir necha vakuollar uchraydi. vakuola pufakchalardan iborat bo’lib, hujayra shirasi bilan to’lgan. vakuolni elementar membrana tonoplast o’rab turadi. tirik o’simlik xujayrasida asosiy moddalar, organoidlar, kiritmalar doimo harakatda bo’ladi. bunday sitoplazmaning harakatiga sikloz deyiladi. sikloz hujayra ichidagi borliqning harakatini, qo’shni hujayralar bilan va tashqi muhit bilan almashishini yengillashtiradi. plazmatik membrana 3 qavatdan (to’q-och-to’q) iborat. plazmatik membrananing asosiy vazifasi: 1) hujayralararo va tashqi muhit bilan almashinishini ta’minlaydi. 2) hujayra qobig’ini sellyuloz mikrofibrillarni sintezida va …

5 / 28

malar juda mayda 2 ta bo‘lakdan iborat. bir xil miqdorda oqsil va rnk saqlaydi. mitoxondriya va xloroplastlarda uchrasa yana maydaroq bo‘ladi. oqsil sintezida qatnashadi. yolg‘iz kelsa monosoma, gurug‘ bo‘lib to‘plansa polisoma deyiladi. * vakuola sitoplazma ichidagi hujayra shirasi bilan to’lgan bo’shliq. uning tarkibiga ko’ra o’simlik mevasi shirin, achchiq, nordon bo’lishi mumkin. vakuola tarkibini 70-95 % suv tashkil etadi. * sitoplazma endoplazmatik to‘r 1-hujayra qobig‘i; 2-plazmalemma; 3-plazmodesmalar; 4-endoplazmatik to‘rning membranalari; 5-kanalchalar; 6-sisterna; 7-vakuol; 8-tonoplast; 9-gialoplazma bitta membrana bilan o‘ralgan vakuollar va kanalchalar sistemasidan tashkil topgan. donador endoplazmatik to’r hujayra pardasini hosil qilish va o’sish markazi hisoblanadi. uning yordamida hujayra organellallari o’rtasidagi o’zaro aloqalar amalga oshadi. hujayraning vakuolalari, lizosomalar, mikrotanachalar va extimol diktiosomalar ham donador endoplazmatik turdan kelib chiqadi. silliq endoplazmatik to’r uncha rivojlanmagan bo’lib, ba’zi hujayralarda uchramasligi mumkin. u ko’pgina efir moylari, smolalar, kauchuk kabi moddalarga ega bo’lgan o’simlik hujayralarida yaxshi taraqqiy etgan bo’ladi. * sitoplazma goldji apparati 1-sisternalar; 2-kanalchalar; 3-pufakchalar; …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’simlik hujayrasi va plastidlar"

слайд 1 “botanika” fanidan sillabus (ishchi dastur) fanning kodi: botb 112 ta’lim yo’nalishi: 60510100 - biologiya (turlari bo‘yicha) semestr: 1,2 kreditlar soni: 12 (6/6) mashg’ulot turi ajratilgan soat semestr i ii nazariy (ma’ruza) 60 30 30 amaliy 120 60 60 mustaqil ta’lim 180 90 90 kurs ishi - + jami auditoriya soatlari 180 90 90 umumiy o’quv soatlari 360 180 180 o’quv adabiyotlari, darslik va o’quv qollanmalar asosiy adabiyotlar. 1. rudall p. anatomy of flowering plants (an introduction to structure and development) third edition. cambridge. 2007. p. 2. dariev a.s, madumarov t.a, ruzmatov e. yu. botanika (o`simliklar anatomiyasi va morfologiyasi) “ilm ziyo”. toshkent-2012. 3. s.m. mustafaev, o’.a. ahmedov, m.s. mustafaeva, m.t. yulchieva. “botanika. tafakkur bo’stoni. toshkent - 2012....

This file contains 28 pages in PPT format (7.2 MB). To download "o’simlik hujayrasi va plastidlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’simlik hujayrasi va plastidlar PPT 28 pages Free download Telegram