fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari

PPTX 16 pages 87.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 87.7 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari reja: 1. fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari. 2. fe’lning ma’no guruhlari. 3. bo`lishli va bo`lishsiz fe’llar. 4. o`timli va o`timsiz fe’llar. fe’lning ta’rifi shaxs yoki narsalarning harakat-holatini bildirib, nima qildi?, nima qilyapti?, nima qilmoqchi? so‘roqlaridan biriga javob bo‘lgan so‘zlar fе'l dеyiladi: yozdi, kulyapti, bormoqchi. fe’l orqali ifodalangan harakatni amalga oshiradigan shaxs va narsa harakatning bajaruvchisi deb ataladi. fe’lning leksik xususiyatlari fellarning turli ish-harakatlarni ifodalashi uning leksik xususiyatidir: sof harakat – yozmoq. ruhiy holat – quvonmoq. biologik jarayon – o`smoq. fe’lning ma’no guruhlari ayrim darsliklarda fe’llar qanday harakat-holat ifodalashi jihatidan quyidagi ma’noviy guruhlarga bo‘linadi: 1. nutqiy faoliyat fе'llari: gapirmoq, pichirlamoq, dеmoq, so‘zlamoq, so‘ramoq, yalinmoq, o‘tinmoq, yolvormoq, vaysamoq, surishtirmoq, baqirmoq, o‘shqirmoq, ming‘irlamoq, to‘ng‘illamoq, aytmoq va h. 2. aqliy faoliyat fе'llari: o‘ylamoq, fikrlamoq, xayol qilmoq, tasavvur qilmoq, hukm chiqarmoq, o‘yga botmoq, ko‘z oldiga kеltirmoq, gavdalantirmoq, fikr qilmoq va h. 3. jismoniy faoliyat fе'llari: chizmoq, yozmoq, yasamoq, …

2 / 16

arilayotgan va bajariladigan harakatni ifodalaydi: yozdi, yozyapti, yozmoqchi. bo‘lishsiz fе'llar bajarilmagan, bajarilmayotgan, bajarilmaydigan harakatni bildiradi: yozmadi, yozmayapti, yozmoqchi emas. bo‘lishsiz fе'llar fе'l nеgiziga -ma qo‘shimchasini qo‘shish, fе'llardan kеyin emas, yo‘q so‘zlarini kеltirish, fе'llardan oldin na so‘zini kеltirish yoki ohang yordamida hosil qilinadi: yozgani yo‘q. na yozdi, na o‘qidi. boradi, boradi-ya! (bormaydi) o`timli va o`timsiz fe’llar o‘timli fе'llar tushum kеlishigidagi so‘zlarga bog‘lana oladigan fе'llardir: o‘qidi (kitobni), yozdi (xatni). boshqacha aytganda, bironta narsaga, tushunchaga o‘tadigan harakatni ifodalovchi fe’llardir. o‘timsiz fе'llar esa tushum kеlishigidagi so‘zlarga bog‘lana olmaydigan fе'llardir: yugurdi, bordi, turdi, o‘tirdi. boshqacha aytganda, bironta narsaga, tushunchaga o‘tmaydigan harakatni ifodalovchi fe’llardir. fe’l nisbatlari: ish – harakat bajaruvchisining harakat-holat jarayonida qay darajada ishtirok etishini ifodalovchi fe’l shakllari fe’l nisbatlari deyiladi: 1. aniq nisbat 2.o’zlik nisbat 3. majhul nisbat 4. birgalik nisbat 5. orttirma nisbat 1. aniq nisbat aniq nisbatdagi fe’llar harakatning ma’lum shaxs yoki predmet tomonidan bajarilishini bildiradi, ya’ni bu fe’llar ifodalagan harakat-holatning bajaruvchisi …

3 / 16

bunday fe’llar o’timli fe’llarning negiziga (-n, -in, -l, -il) qo’shimchalarini qo’shish bilan hosil qilinadi: barglar to’kildi, xazon to’plandi, eshik ochildi. 4. birgalik nisbat birgalik nisbatdagi fe’llar ish-harakatning bir necha shaxs yoki narsa-buyum tomonidan birgalikda bajarilganligini bildiradi va negizga (-sh, -ish) qo’shimchalarini qo’shish bilan hosil qilinadi: karim bilan ahmad maqola yozishdi. bolalar paxta terishdi. 5. orttirma nisbat orttirma nisbatdagi fe’llar ish-harakatning bajaruvchi ta’sirida boshqa biror shaxs yoki narsa-buyum vosidasida bajarilganligini bildiradi va negizga (-t, -tir, -dir, -ir,-ar, -iz, -giz, -kiz, -g’iz, -gaz, -qaz, -sat) qo’shimchalarini qo’shish bilan hosil qilinadi: o’qit, keltir, yozdir, turg’iz, ko’rgaz, o’tkaz. fe’lning munosabat shakllari: 1. fe’lning shaxs-son shakllari 2. fe’lning zamon shakllari 3. fe’lning mayl shakllari fe’lning tahlil qolipi: 1. so’rogi aniqlanadi. 2.ma’no guruhi. 3.bo’lishli yoki bo’lishsizligi. 4.o’timli yoki o’timsizligi. 5. nisbati 6. shaxs-son 7.zamon turi 8.mayl turi 9.yetakchi, ko’makchi fe’llar bo’lsa aniqlanadi. 10.vazifa shakllari 11. tuzilish turi. 12. tub yoki yasamaligi 13. gapdagi sintaktik vazifasi. /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 16

fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari - Page 4

5 / 16

fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari"

fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari reja: 1. fe’lning ta’rifi, leksik-grammatik xususiyatlari. 2. fe’lning ma’no guruhlari. 3. bo`lishli va bo`lishsiz fe’llar. 4. o`timli va o`timsiz fe’llar. fe’lning ta’rifi shaxs yoki narsalarning harakat-holatini bildirib, nima qildi?, nima qilyapti?, nima qilmoqchi? so‘roqlaridan biriga javob bo‘lgan so‘zlar fе'l dеyiladi: yozdi, kulyapti, bormoqchi. fe’l orqali ifodalangan harakatni amalga oshiradigan shaxs va narsa harakatning bajaruvchisi deb ataladi. fe’lning leksik xususiyatlari fellarning turli ish-harakatlarni ifodalashi uning leksik xususiyatidir: sof harakat – yozmoq. ruhiy holat – quvonmoq. biologik jarayon – o`smoq. fe’lning ma’no guruhlari ayrim darsliklarda fe’llar qanday haraka...

This file contains 16 pages in PPTX format (87.7 KB). To download "fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: fe’lning ta’rifi va leksik-gram… PPTX 16 pages Free download Telegram

fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "fe’lning ta’rifi va leksik-grammatik xususiyatlari"

Similar files