yorug‘lik va harorat - muhitning ekologik omili

DOCX 10 pages 365.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 365.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

5-маvzu yorug‘lik va harorat- muhitning ekologik omili 5.1. o’quv mashg’ulotining texnologik modeli mashg’ulot vaqti-80 daqiqa o’quvchilar soni- nafar mashg’ulot shakli nazariy- to’liq o’quv mashg’uloti mashg’ulot rejasi 1. yorugiik muhitning abiotik omili 2. harorat muhitning abiotik omili o’quv mashg’ulotining maqsadi: talabalarga yoru’lik va harorat muhit omillari haqida ma’lumot berish va ularda mavzu bo’yicha nazariy bilimlarni shakllantirish pedagogik vazifalar: · abiotic omillari bilan tanishtirish; · muhit omillarining organismlarga ta’sir etish qonuniyatlari tasnif berish; · harorat haqida tushintirish; · mavzuning mazmun mohiyatini ochib berish; o’quv faoliyatini natijalari: · abiotik omillarini tushuntirib beradilar; · muhit omillarining organismlarga ta’sir etish qonuniyatlari tasnif bera oladilar; · harorat haqida aytib berdilar; · mavzuning mazmun mohiyatini tartibli ravishda ochib beradilar; o’qitish usullari ma’ruza, bahs,aqliy hujum,suhbat namoyish, kitob bilan ishlash o’qitish vositalari ma’ruzalar matni, doska, bo’r, ko’rgazmali materiallar (slaydlar), proektor, kompyuter,plakatlar o’qitish shakli jamoaviy va guruhlarda ishlash o’qitish shart-sharoitlari maxsus texnik vositalar va jihozlar bilan jihozlangan biologiya xonasi monitoring …

2 / 10

n mavzu bo’yicha egallagan bilimlarini “kim ko`proq, kim tezroq” usuli yordamida tekshiradi. (2-ilova). yangi o`quv material bayoni. 2.2 mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq slaydlarni power point tartibida (3-ilova) namoiyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. 2.3.jalb qiluvchi savollar beradi. mavzuning har bir qismi bo’yicha hulosalar qiladi; eng asosiylariga e’tibor qaratadi; berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. 2.4 mavzuni “tushunchalar tahlili” (4-ilova) yordamida mustahkamlaydi. jadvaln ito’ldirishni tushuntiradi, 2.5. mavzu bo`yicha yakunlovchi xulosa qiladi. savollarga javob beradilar; muhokama qiladilar. eshitadilar, yozib oladilar; savollar beradilar; jadvalni to’ldiradilar 3-bosqich yakuniy (5 daqiqa) yakunlash. 3.1 o`quvchilarning faoliyatiga baho qo`yiladi va rag`batlantiriladi. uyga vazifa berilishi 3.2. kelgusi mashg`ulotga vazifa: 1.omillarni toifalarga ajrating va toifalash jadvalida ifodalang.. 2.mavzusini insert jadvalidan foydalanib o’qib keling eshitadi. darslikga qaraydilar vazifani yozib oladilar, konspekt qiladilar. 1-ilova mavzu: yorug‘lik va harorat- muhitning ekologik omili reja: 1. yorugiik muhitning abiotik omili 2. harorat muhitning abiotik omili tayanch tushunchalar va …

3 / 10

mliligi nima bilan chegara- lanadi? 6. qanday omillar cheklovchi omil deyiladi? libixning minimum qoidasi mohiyatini tushuntirib bering. 7. biotik omillami ta’riflang. tirik organizmlaming qanday munosabatlarida biotik omillar ta’siri aks etadi? 8. ekologik nishani izohlang. har xil turlar bitta ekologik nishani egallashi mumkinmi? 3-ilova .quyosh energiyasi fotosintez jarayoni uchun energiya manbayi bo‘lib xizmat qiladi, organizmlarda issiqlik me’yorini saqlashda ishtirok etadi, suv almashinuvini ta’minlaydi, fazoda moijal olish uchun zarur omil sanaladi. atmosferaning yuqori chegarasida quyosh doimiyligi deb ataladigan quyosh nurlanishining quvvati 1380 w/m2 ga tengdir. ammo yer yuzasiga yetib keladigan quyosh nurlanishining quvvati birmuncha kamroqdir, chunki yorugiikning bir qismi atmosferada yutiladi va qaytariladi. biologik ahamiyatiga ko‘ra quyosh nuri uch xil spektrga: ultrabinafsha, ko‘rinadigan, infraqizil nurlarga ajratiladi harorat ekologik omil sifatida tirik organizmlar hayotida muhim o‘rin tutadi, hayvon va o‘simliklar hayotida moddalar almashinuvi, biokimyoviy va fiziologik jarayonlaming sodir bo‘lishi va tezligiga ta’sir qiladi. tirik organizmlaming yer shari bo‘ylab tarqalishida, ulaming xulq-atvori, xatti- harakatlarining …

4 / 10

to’ldiring. 0‘simliklarning ekologik guruhlari yorug‘sevar o’simliklar soyaga chidamli o’simliklar soyasevar o’simliklar issiqsevar va sovuqqa chidamli o‘simliklarga xos moslanishlami aniqlang va jadvalga yozing. adaptatsiyalar 0’simliklarning ekologik guruhlari issiqsevar o’simliklar sovuqqa chidamli o‘simliklar biokimyoviy adaptatsiyalar fiziologik adaptatsiyalar morfologik adaptatsiyalar 0‘simlikiarga misollar 5-mavzu: yorug‘lik va harorat- muhitning ekologik omili reja: 1. yorugiik muhitning abiotik omili 2. harorat muhitning abiotik omili tayanch tushunchalar va atamalar:. soyaga chidamli, soyasevar o‘simliklar, kunduzgi, kechqurungi, tungi hayvonlar,fotoperiodizm, uzun kun, qisqa kun, neytral o‘simliklar. harorat, anabioz, poykilotcrm, gomoyoterm, issiqsevar, sovuqqa chidamli, efemer, efemeroid, termoregulatsiya yorugiik muhitning abiotik omili. yerda hayot mavjudligining asosiy sharti koinotdan yetib keladigan quyosh energiyasidir. quyosh cnergiyasi ekosistemalarda kechadigan biologik jarayonlami energiya bilan ta’minlaydi. quyosh energiyasi fotosintez jarayoni uchun energiya manbayi bo‘lib xizmat qiladi, organizmlarda issiqlik me’yorini saqlashda ishtirok etadi, suv almashinuvini ta’minlaydi, fazoda moijal olish uchun zarur omil sanaladi. atmosferaning yuqori chegarasida quyosh doimiyligi deb ataladigan quyosh nurlanishining quvvati 1380 w/m2 ga tengdir. ammo yer …

5 / 10

dan kam) tirik organizmlar uchun halokatli ta’sir etadi, ular ozon ekranidan o‘tmaydi. uzun to‘lqinli ultrabinafsha nurlar ta’sirida teri pigmenti - melanin, ko‘z to‘r pardasi pigmenti va d vitamin sintezlanadi. k’orinadigan nurlar (toiqin uzunligi 400-750 nm), quyosh spektridagi yerga yetib keladigan nurlaming 50% ga yaqinini tashkil etadi. fotosintezlovchi o‘simliklar va sianobakteriyalaming xlorofill pigmenti yordamida qabul qilinadi. bu organizmlarda ko‘rinadigan nurlar ta’sirida fotosintez jarayonida anorganik moddalardan sintezlanadigan organik birikmalar geterotrof organizmlar uchun ham oziq bo’lb xizmat qiladi. 0‘simliklarda fotosinteznmg intensivligi (jadalligi) yorugiikning optimal darajasiga bog’liq. yorugiik optimal darajadan ortsa yoki pasaysa fotosintez susayadi. 0‘simliklar yorugiik ta’sirida organlaming fazoda joylashuvini o‘zgartirish xususiyatini, ya’ni fototropizm va fotonastiya hodisalarini namoyon qiladi. masalan, o‘simlik novdasi yomgiik tushadigan tomonga burilib o‘sadi. fotonastiya - sutkaning yorug‘ va qorong‘i vaqtining almashinishi bilan bog’liq harakatlar ko‘rinishida namoyon bo’ladi masalan, ba’zi o‘simliklaming gullari yomg‘da ochiladi, kun botganda esa yopiladi (lola, qoqio‘t), boshqa bir o‘simliklaming gullari esa aksincha, kun botganda ochiladi, tongda …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug‘lik va harorat - muhitning ekologik omili"

5-маvzu yorug‘lik va harorat- muhitning ekologik omili 5.1. o’quv mashg’ulotining texnologik modeli mashg’ulot vaqti-80 daqiqa o’quvchilar soni- nafar mashg’ulot shakli nazariy- to’liq o’quv mashg’uloti mashg’ulot rejasi 1. yorugiik muhitning abiotik omili 2. harorat muhitning abiotik omili o’quv mashg’ulotining maqsadi: talabalarga yoru’lik va harorat muhit omillari haqida ma’lumot berish va ularda mavzu bo’yicha nazariy bilimlarni shakllantirish pedagogik vazifalar: · abiotic omillari bilan tanishtirish; · muhit omillarining organismlarga ta’sir etish qonuniyatlari tasnif berish; · harorat haqida tushintirish; · mavzuning mazmun mohiyatini ochib berish; o’quv faoliyatini natijalari: · abiotik omillarini tushuntirib beradilar; · muhit omillarining organismlarga ta’sir etish qonuniyatlari ...

This file contains 10 pages in DOCX format (365.1 KB). To download "yorug‘lik va harorat - muhitning ekologik omili", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug‘lik va harorat - muhitnin… DOCX 10 pages Free download Telegram