реляцион мббтнинг умумий таърифи

DOCX 87,6 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1491147686_67871.docx реляцион мббтнинг умумий таърифи режа: 1. реляцион модел: асосий тушунчалар. 2. маълумотлар базаси. 3. маълумотларнинг мустақиллиги. 4. реляцион модел маълумотларининг тузилмалари реляцион модел: асосий тушунчалар реляцион жадвал-муносабат. 5.1.-расмда р реляцион жадвал муносабатининг кўриниши берилган. р муносабат (реляцион жадвал)нинг формал таърифи унинг доменлари ди (устунлари), кортежлари ки (сатрлари) ҳақидаги тушунчага таянади. кўплаб доменлар{ди} белгиланган р муносабат деб, д1( д2( д3...... дн доменларини декарт (бевосита) ишлаб чиқарувчи кўпликка айтилади. жадвал-муносабат (5.1.-расм) маълумотлар таркибий қисми атрибутлар (а1, а2, .....) номига эга бўлган устунларни ўз ичига олган д атрибутларнинг мазмуни жадвалнинг асосий қисмида жойлашган бўлиб сатрлар ва устунларни ташкил қилади. бир устунда атрибутлар мазмунининг кўплиги домен ди ни ҳосил қилади. бир сатрда атрибутлар мазмунининг кўплиги бир кортеж кж ни ҳосил қилади. р муносабат кўплаб тартибга солинган кортежлар орқали ҳосил бўлади: р қ { к ж}, ж қ 1-м кж қ {д1ж, д2ж,.....днж} н - муносабат доменларининг сони; муносабатларнинг кўламини белгилайди. ж - кортеж …
2
ади. муносабатда дастлабки калитдан ташқари иккиламчи калит ҳам бўлиши мумкин. иккиламчи калит - мазмуни турли сатр - кортежларда такрорланиши мумкин бўлган калитдир. улар бўйича иккинчи калитнинг бир хил мазмуни сатрлар гуруҳи излаб топилади. сатрлар устунлардан фарқлироқ ўз номларига эга эмас, уларнинг жадвалда жойлашиш тартиби аниқланмаган ва сатрлар сони мантиқан чегараланмаган бўлади. сатрни тартиб рақамига кўра танлаб олиб бўлмайди. файлда ҳар бир сатр ўз рақамига эга бўлса ҳам, бу нарса сатрни тавсифламайди. бу рақам сатр жадвалдан олиб ташланганда ўзгаради. мантиқан сатрлар ўртасида ―биринчи‖ ва ―охирги‖ деган тушунча йўқ. реляцион тизимларнинг қўлланилиши мураккаб навигатсия заруриятни бартараф қилди. чунки маълумотлар энди бир файл кўринишида эмас, балки мустақил наборлар асосида тузилиб, маълумотларни танлаб олиш учун амалий тўпламлар назарияси – реляцион алгебра амаллари қўлланилади. жадвалнинг ҳар бир сатрини бир маъноли номловчилари бўлган устун ёки устунлар тўплами реляцион модел жадвалида мавжуд бўлиши керак. ушбу устун ёки устунлар тўплами жадвалнинг бирламчи калити деб аталади(5.2.-расм.). агар жадвал бирламчи …
3
ўлимнинг жой - бўлимни зарур - лашиши лиги 1 - жадвал . ходим жадвал номи 1 - жадвалнинг бирламчи калити 1 - жадвални ташқи калити 1 - жадвал . ходим жадвал номи 2 - жадвални бирламчи калити 5.2.-расм. бир жадвалдан бошқасига мурожаатни ташкил қилиш масалан: 5.2.-расмдаги жадвал учун қуйидаги жадвал схемасига эга бўламиз: ходим (пропуск №, фамилия, мансаб, бўлим номи, телефон); бўлим(бўлим номи, бўлимни жойлашиши, бўлимни зарурлиги). жадвал схемасида бирламчи калитлар курсив орқали кўрсатилган. базаларнинг объектга – мўлжалланган модели дастурлашнинг объектга мўлжалланган тиллари пайдо бўлиши билан тузилиб чиқа бошланди. бундай базаларнинг пайдо бўлиши 90-йилларга тўғри келади. ушбу турдаги базалар синфлар усулларини ўзида сақлайди. кўпинча доимий синфлар объектларини ўзларида сақлаб маълумотлар орасида тўсиқсиз уйғунлашувни ҳамда иловаларда уларга ишлов беришни амалга оширадилар. реляцион моделларнинг ҳозирги замон мббтларида устунликка эришиши қуйидаги омиллар билан аниқланади: 1) ривожланган назариянинг мавжудлиги (реляцион алгебрани); 2) маълумотларни бошқа моделларини реляцион моделларга келтириш аппаратининг мавжудлиги; 3) ахборотга рухсатли киришни …
4
тизимларга нисбатан стандарт талабларнинг шаклланишига олиб келди. асосий талаблардан бири - маълумотларнинг иложи борича мустақил ёки ахборот тузилмасини физик тушунчалардан алоҳида қилиш керак. бунда ҳамма маълумотлар кўп фойдаланувчилар кириши мумкин бўлган ҳолда баъзи стандарт ички тузилишли қилиб сақланади. маълумотлар базаси - ахборотлар тизимларининг энг муҳим таркибий қисми ҳисобланади. охирги фойдаланувчи ва маълумотлар базаси администраторининг ишини енгиллаштириш учун мббт яратилган эди. бу тизимлар маълумотлар базасини амалий дастурлардан ажратади. мббт дастур ва аппарат воситаларининг мураккаб комплекси бўлиб, фойдаланувчи шу туфайли фақат маълумотлар базасини мантиқий ташкил этишнигина тасаввур қилади. маълумотлар базасини мантиқий ташкил этиш уни физик амалга оширишдан (яъни ташкил этиш ва файлларни ишлашдан) сезиларли фарқ қилиши мумкин. фойдаланувчиларнинг ихтиёрида талаблар тили бўлиб улар ёрдамида фойдаланувчилар маълумотларни танлаши ва ўзгартириши мумкин. мантиқий тузилишни физик (жисмоний)дан ажратиш ахборотларнинг тақдим этишнинг бир қанча босқичлари пайдо бўлишига олиб келди. натижада турли босқичлардаги анча мураккаб дастурий таъминлаш юзага келди. энг юқори босқичда талаблар тили аввалига бирор оралиқ …
5
бўлган дастурлар билан бажарилади. тизимли дастурлар фойдаланувчиларга осон бўлмаганлиги сабабли, бундай хатоларни, маълумотларни тасдиқлаш оператсиялари орқалигина аниқлаш мумкин. бу турли ҳил ахборот тузилмаларини самарали таъминлайдиган тизимларни лойиҳалашни қийинлаштиради. бу қийинчиликларни енгиш учун замонавий мббтлар қуйидаги талаблар жавоб бериши лозим: · маълумотларнинг мустақиллиги; · талабларнинг кучли тили; · жавоб (садо бериш)нинг қисқа вақти; · маълумотлар ва каталогларни қайта ташкил этишни қисқартириш ёки улардан воз кечиш. маълумотларнинг мустақиллиги маълумотларнинг мустақиллиги - мббтга асосий талаб, талабларнинг кучли тили эса фойдаланувчининг талабларини қондиришнинг муҳим шартидир. бу тиллар ассотсиатив манзиллаштириш ва маълумотлар тўплами билан амаллар бажариш воситаларига эга. бу эса ўз навбатида эҳмлардан самарали фойдаланишга шароит яратади. маълумотлар базасини бошқариш тизими. бу қуйидагиларга имкон берувчи дастурий воситаларнинг тўпламидир. а) фойдаланувчиларни маълумотларни аниқлаш ва амаллар бажариш тили воситалари билан таъминлайди. бундай воситаларга маълумотларни аниқлаш тили (мат) ва маълумотлар билан амаллар бажариш(мабт) киради. маълумотлар тили атамаси айтиб ўтилганларининг ҳар иккаласини ёки улардан бирини англатади. маълумотлар сўзи маълумотлар …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"реляцион мббтнинг умумий таърифи" haqida

1491147686_67871.docx реляцион мббтнинг умумий таърифи режа: 1. реляцион модел: асосий тушунчалар. 2. маълумотлар базаси. 3. маълумотларнинг мустақиллиги. 4. реляцион модел маълумотларининг тузилмалари реляцион модел: асосий тушунчалар реляцион жадвал-муносабат. 5.1.-расмда р реляцион жадвал муносабатининг кўриниши берилган. р муносабат (реляцион жадвал)нинг формал таърифи унинг доменлари ди (устунлари), кортежлари ки (сатрлари) ҳақидаги тушунчага таянади. кўплаб доменлар{ди} белгиланган р муносабат деб, д1( д2( д3...... дн доменларини декарт (бевосита) ишлаб чиқарувчи кўпликка айтилади. жадвал-муносабат (5.1.-расм) маълумотлар таркибий қисми атрибутлар (а1, а2, .....) номига эга бўлган устунларни ўз ичига олган д атрибутларнинг мазмуни жадвалнинг асосий қисмида жойлашган бўлиб сатрлар ва ...

DOCX format, 87,6 KB. "реляцион мббтнинг умумий таърифи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.