информация базаларини бошқариш системалари ҳақида тушунча

DOC 392.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1705053168.doc информация базаларини бошқариш системалари ҳақида тушунча режа: 1. маълумотлар мажмуасини бошқариш системалари тушунчаси ва уларнинг асосий турлари. 2. access маълумотлар базасини бошқариш системаси хақида тушунча 3. маълумотлар мажмуасини бошқарув системаларида ишлатиш маълумотлар мажмуасини бошқариш системалари тушунчаси ва уларнинг асосий турлари. маълумот ресурсларини бошқариш маълумот ресурслари деганда нимани тушунасиз ва унинг қандай турлари мавжуд? қандай қилиб маълумот ресурсларини бошқариш мумкин? маълумот ресурсларини бошқаришнинг қандай усулларини кўрсата оласиз ва улар бир биридан нимаси билан фарқланади? бу муаммолар хақида бироз бош қотиришингиз масаланинг мохиятига етишингизга катта ёрдам беради. самарали информацион система фойдаланувчиларни аниқ, ўз вақтида олинадиган хамда бажарилаётган ишларга мос маълумотлар билан таъминлаб бериши лозим. бундай маълумотлар компьютер файлларида йиғилади. компьтер программавий тизими маълумотларни битлар, байтлар, майдонлар, ёзувлар, файллар ва маълумот базалари кўринишида ташкил қилади хамда сақлайди. бу тушунчаларга қисқача изох бериб ўтамиз: майдон - символларнинг сўзлар, сўз гурухлари, сонлар кўринишида ифодаланиши; езув - бир-бири билан боғлиқ бўлган майдонлар тўплами; файл - …
2
қланишини шундай усулда ташкил қилишга айтиладики, бунда улар кўринишда қандай ёзилган бўлса, худди шундай тартибда ўқилади. файлларни бевосита ёки тасодифий тартибда ташкил этиш деб маълумотларни файлда шундай тартибда жойлаштиришга айтиладики, бунда улар маълумотларнинг физик жихатдан қандай жойлаштирилганлигига қарамай, исталган кетма-кетликда ўқилиши мумкин. бевосита усулда ёзувларни ўқиш учун уларнинг калит майдонлари математик усулда ёзувларнинг хотира қурилмасидаги физик адресларига айлантирилади. ушбу айлантириш алгоритми ёзувларнинг калит майдони катталигини тўғридан-тўғри уларнинг хотира қурилмасидаги физик адресларига ўтказиб беради. бунинг қандай амалга оширилиши қуйида схематик равишда кўрсатилган: ёзувларни индексли усулда ўқиш усулида уларни индекс майдонини қўллаган холда тўғридан-тўғри ўқиш мумкин бўлади. бунда масалан 230 га тенг калит майдонли ёзувни топиш учун ушбу ёзув сақланаётган цилиндр топилиши керак бўлади (қуйидаги расмга қаранг). энг аввало унинг қайси цилиндрда сақланаётганлигини билиш учун цилиндрлар индексига мурожаат қиламиз. ундаги маълумотлардан қидирилаётган ёзувимиз 2 -цилиндрда эканлиги маълум бўлади, чунки биринчи цилиндрдаги энг катта калит майдони катталиги 200 ва 2-цилиндрдаги энг катта калит …
3
ўпламини ташкил қилаётганда жуда кўп хил кўринишдаги маълумот файллари хосил қиладилар ва улар бир-бири билан информацион нуқтаи-назардан боғлиқ бўлмаган бўладилар, хамда тегишли программаларнинг ўзаро маълумот алмашинишга тўсқинлик қиладилар ва халақит берадилар. хар бир амалий программа маълумот файлларининг бирор-бир қисминигина ишлатиши маълумот ишлаб чиқиш жараёнининг мураккаблашишига олиб келади. демак, бу холат вақтнинг, турли хил ресурсларнинг ва хотира хажмининг самарасиз ишлатилишига олиб келади. бунда программа-маълумот орасидаги боғлиқлик маълумот тузилиши ўзгарганда барча программаларни қайта созлаш каби қўшимча ишлар билан шуғулланишга мажбур қилади ва мослашувчанлик даражасини пасайтиради, маълумотларнинг хавфсизлигига путур етказади хамда бошқалар билан маълумот алмашинишни анча мураккаблаштиради. шунинг учун хам маълумот базалари (мажмуалари, тўпламлари) ишлатилиб, улар барча маълумотларни бир жойга тўплаш, осонликча тўлдириш, янгилаш, мослаштириш ва ўзаро алмашиниш имконини яратади. бундай маълумот базаларини бошқариш учун маълумот базаларини бошқариш системалари деб номланган амалий программалар ишлатилади. бу программавий таъминот махсус амалий программа бўлиб, турли хилдаги фойдаланувчиларга бир ката ва тўлиқ маълумот базасидан фойдаланиш имконини беради. …
4
н ишлатиладиган воситалар тўплами. бундай ишларни махсус sql (structured query language) амалий программа тили амалга оширишга имкон беради. маълумотлар базасининг қандай ишлашини схематик тарзда қуйидагича кўрсатиш мумкин: демак, маълумот базаларини бошқариш системаларида маълумотларни реал физик жойлашишидан фойдаланган холда унга керакли бўлган ёки сўровга мос келадиган ёки программачи томонидан талаб қилинган мантиқий кўриниш берилади. маълумотлар базаларини тузишнинг асосий усуллари. маълумотлар базасининг иерархик модели. ушбу модел маълумотлар базасининг шундай кўринишдаги бир тузилишики, унда маълумотлар дарахтсимон ккўринишда ифодаланади. қуйида бундай турдаги маълумотлар базасининг схематик равишдаги кўриниши келтирилган. унда битта «хизматчи» деб аталган асосий сегмент бўлиб, у пастдаги сегментлар билан боғланган (компенсация, иш йўналиши, афзалликлар). у эса ўз навбатида кейинги сегментлар билан хам боғланган. масалан, компенсация сегменти кўрсатгичлар ва иш хақи тарихи сегментлари билан боғланган. энди баъзи тушунчаларга изох бериб кетамиз. сегмент деб хар бир ёзувдаги айтилади. ёзувдаги энг юқори ўринда жойлашган сегментни илдиз сегмент деб аталади. кўрсатгич эса ёзувга бириктирилган шундай бир маълумот …
5
и. бу хилдаги маълумотлар базаси моделида маълумотлар бир-бири билан боғлиқ икки ўлчамли жадваллар шаклида ифодаланади. барча жадваллардаги маълумотлар бир-бири билан боғлиқ бўлишидан ташқари, улар бирор бир умумий элементларга хам эга бўлишлари мумкин. қуйидаги схемада ушбу хол тушунарли тарзда тасвир қилинган. бу ердаги хар бир жадвалнинг ёзуви ёки қатори бир бири билан ўзаро боғлиқ. хар бир устун эса майдон деб аталади. жадвалларнинг ўзаро боғлиқлигидан келиб чиққан холда керакли турдаги хисоботларни тайёрлаш мумкин. талаб жадвали ўзининг эхтиет қисм номери майдони орқали - эхтиет қисмлар файли билан маълумотлар алмашина олади. бу файл эса таъминловчи файли билан таъминловчи номи майдони воситасида маълумот алмашиши мумкин. юқорида кўриб ўтилган уч хил турдаги маълумотлар базаси моделларининг камчиликдари ва афзалликларини қуйидаги жадвал воситасида ўрганиб чиқиш мумкин. хар қандай маълумотлар базасини тузиш учун икки босқичли ишни бажариш лозим -булардан биринчиси маълумотлар базасининг концептуал ёки мантиқий лойихасини тузиш бўлса, иккинчиси унинг физик лойихасини тузишдир. концептуал ёки мантиқий лойиха маълумотлар базасининг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "информация базаларини бошқариш системалари ҳақида тушунча"

1705053168.doc информация базаларини бошқариш системалари ҳақида тушунча режа: 1. маълумотлар мажмуасини бошқариш системалари тушунчаси ва уларнинг асосий турлари. 2. access маълумотлар базасини бошқариш системаси хақида тушунча 3. маълумотлар мажмуасини бошқарув системаларида ишлатиш маълумотлар мажмуасини бошқариш системалари тушунчаси ва уларнинг асосий турлари. маълумот ресурсларини бошқариш маълумот ресурслари деганда нимани тушунасиз ва унинг қандай турлари мавжуд? қандай қилиб маълумот ресурсларини бошқариш мумкин? маълумот ресурсларини бошқаришнинг қандай усулларини кўрсата оласиз ва улар бир биридан нимаси билан фарқланади? бу муаммолар хақида бироз бош қотиришингиз масаланинг мохиятига етишингизга катта ёрдам беради. самарали информацион система фойдаланувчиларни аниқ, ўз вақтида...

DOC format, 392.0 KB. To download "информация базаларини бошқариш системалари ҳақида тушунча", click the Telegram button on the left.