иқтисодиёт турлари

PPTX 28 pages 513.8 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 513.8 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби режа: мавзу: иқтисодиёт назарияси фанига кириш 1 3 4 2 иқтисодиёт ва унинг бош масаласи иқтисодий билимларнинг вужудга келиши ва иқтисодий фанларнинг шаклланиши иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари 5 иқтисодий қонунлар ва категориялар (илмий тушунчалар) иқтисодий жараёнларни илмий билишнинг услуб ва усуллари. 2 иқтисодиёт- турли-туман иқтисодий фаолиятларни, ишлаб чиқаришнинг муайян усулини ҳамда инфратузилмавий муассасаларини яхлит қилиб бирлаштирувчи иқтисодий тизим. иқтисодий фаолият-инсонларнинг моддий ва маънавий неъматларини ишлаб чиқариш, истеъмолчига етказиб бериш ҳамда хизматлар кўрсатишга қаратилган, бир-бирига боғлиқликда амалга ошириладиган фаолиятлар. иқтисодиёт турлари микроиқтисодиёт – товарлар ишлаб чиқарувчи, хизматлар кўрсатувчи ва иш бажарувчи корхона (фирма) лар ҳамда алоҳида бозорлар мезоиқтисодиёт – ҳудудий иқтисодий ва йирик тармоқ ҳамда тармоқлараро мажмуалар (ҳарбий саноат, агросаноат мажмуаси ва ҳ.к.) макроиқтисодиёт – миллий иқтисодиёт ва унинг алоҳида йирик секторлари (давлат сектори, нодавлат сектори ва хусусий сектор) мегаиқтисодиёт – жаҳон хўжалиги ва давлатлараро ҳудудий тузилмалар иқтисодиёти (европа иттифоқи, мдҳ ва …

2 / 28

ли истеъмол қилинади инфратузилма турлари: ишлаб чиқариш инфратузилмаси ижтимоий инфратузилма бозор инфратузилмаси қишлоқ хўжалиги инфратузилмаси 6 инфратузилма — бу ишлаб чиқариш ва айирбошлашни меъёрида амалга ошириш ҳамда кишиларнинг турмуш кечиришининг умумий шарт-шароитларини ташкил қилувчи соҳалар. иқтисодиётнинг доимий ва бош масаласи- жамият эҳтиёжларининг чексизлиги ҳамда ресурсларнинг чекланганлигидир. иқтисодиётнинг асосий муаммоси — бу иқтисодий ресурслар чекланган шароитда жамиятнинг чексиз эҳтиёжларини қандай қилиб тўлароқ қондириб бориш мумкинлиги тўғрисидаги масаладир 8 иқтисодиётнинг асосий муаммосини ҳал қилиш йўллари иқтисодий ресурслар микдорини кўпайтириш ресурслар унумдорлигини ошириш ресурслардан фойдаланишнинг турли хил муқобил вариантларидан энг самаралисини танлаш ресурсларни самарали уйғунлаштириш эҳтиёжларини чеклаш 9 иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши. миллоддан аввалги даврдаги қадимги миср, ҳиндистон, хитой, юнонистон, рим ва шарқ мутаффакирлари (хаммурапи, ману, конфуций, ксенифонт, платон, аристотель, варран, м.катон, коллумела ва бошқалар)нинг иқтисодий қарашлари. улар меҳнат тақсимоти, яратилган маҳсулот тақсимланиши, бойликнинг вужудга келиши, хўжалик юритиш қоидалари, меҳнатни ташкил қилиш, ерга мулкчилик масалаларига ўз ёндашувларини баён қилади. • миллоддан кейинги …

3 / 28

ш жараёни, тарихий-ижтимоий тараққиёт припциплари (ибн холдун) каби масалаларга ўз муносабатларини билдиришган. 10 иқтисодиёт назарияси кўпгина мамлакатларда миллий бозорларнинг қарор топиши ва жаҳон бозорининг вужудга келиши шароитида (xvi-xvii аср) иқтисодий билим ва қарашларнинг яхлит тизими сифатида «сиёсий иқтисод» номи билан мустақил фан сифатида шакллана бошлади. «сиёсий иқтисод» юнонча сўздан олинган бўлиб, «политикос» - ижтимоий, «ойкос» - уй, уй ҳўжалиги, «номос» - қонун деган маънони англатади. француз иқтисодчиси антуан монкретьен (1575-1621й.) биринчи марта «сиёсий иқтисод тракти» (1615 й.) асарида бу фанни илмий жиҳатдан асослади ва у 300 йилдан ортиқ вақт давомида шу ном билан ривожланди. 11 «иқтисодиёт назарияси» фан сифатида шаклланиш жараёнида вужудга келган асосий ғоявий оқимлар. меркантилизм — жамиятнинг бойлиги пулдан, олтиндан иборат бўлиб, у савдода, «асосан ташқи савдода пайдо бўлади ва кўпаяди», деб тушунтиради. меркантелизм — итальянча «mereante» сўзидан олинган бўлиб, «савдогар» маъносини англатади. бу оқимнинг намоёндалари уиль стаффорд, томас мен, антуан монкретъен, жон лоу, гаспар скаруффи ва бошқалар. …

4 / 28

ъмолни қайта ташкил этпш ва адолатли тузум (индустриал жамият, гармоник жамият, коммунизм) ўрнатиш талаби билан чиқадилар. д.рикардо қийматнинг, турли синфлар даромадлари ва фойданинг ягона манбаи меҳнат эканлигини кўрсатади. сисмонди (жон шарль леонард симон де сисмонди) капиталистик иқтисодий механизмни танқид қилиб, сиёсий иқтисод инсон бахти йўлида ижтимоий механизмини такомиллаштиришга қаратилган фан бўлмоғи лозим, деб кўрсатади. а.смит «одамлар бойлигининг табиати ва сабаблари тўғрисида тадқиқот» (1776 и.) асарида талаб ва таклиф асосида шаклланадиган эркин нархлар асосида бозор ўз-ўзини тартибга солиши («кўринмас қўл») ғоясини илгари суради. инсонни фаоллаштирадиган асосий рағбат шахсий манфаатдир, деб кўрсатади. маржинализм вакиллари (marginal-меъёрий, қўшилган) — товар нафлилиги, қўшилган меҳнат ёки ресурс унумдорлигининг пасайиб бориши назарияларини ишлаб чиққан. ксйинги товар нафлилигининг камайиб бориш қонуни бу оқимнинг асосий принципи ҳисобланади. шунга кўра, нарх харажатга боғлиқ бўлмай, ксйинги нафлилик асосида белгиланади. маржинализм асосчилари карл менгср , фридрих фон визер, эиген фон бем-баверк, уильям стэнли жсвонс ҳисобланади. неоклассик мактаб (асосчиси альфред маршалл)- бозор иқтисодиёти …

5 / 28

а ҳамда шу оркали инфляция ва бандликка таъсир кўрсатишини асослайди. 13 иқтисодиёт назариясидаги янги оқимлар (xix аср охири ва xx аср бошлари) неолиберализм (ф.хайек, л.эркард) - давлатнинг иқтисодиётга аралашувини энг кам даражага келтиришга, хусусий тадбиркорликни ривожлантиришга қаратиш лозимлигини уқтиради. монетаризм — (м. фридман) иқтисодиётни бошқаришни пул муомиласини тартибга солиш орқали амалга ошириш мумкинлигини асослаб беради. институтционализм- тарафдорлари (т.веблен, ж.гелбрейт) фикрига кўра хўжалик юритувчилар ўртасидаги муносабатлар нафақат иқтисодий балки ноиқтисодий омиллар таъсирида вужудга келади. шу сабабли иқтисодиётга муассасавий ўзгаришлар орқали ҳам таъсир кўрсатиши мумкин. 14 неоклассик йўналишда янгидан вужудга келган оқимлар (xx асрнинг 50-60-йилларидан бошлаб) 15 иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари фаннинг предмети- иқтисодиёт назарияси иқтисодий ресурслар чекланган шароитда жамиятнинг чексиз эҳтиёжларини қондириш мақсадида моддий неъматларни (ва хизматларни) ишлаб чиқариш, тақсимлаш, айрибошлаш ва истеъмол қилиш жараёнида вужудга келадиган иктисодий муносабатларни, ижтимоий хўжалнкни самарали юритиш қонун-қоидаларини ўрганади. иқтисодий муносабатлар - бу моддий ва маънавий неъматларни такрор ишлаб чиқариш жараёнида кишилар ўртасида …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодиёт турлари"

иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш услуби режа: мавзу: иқтисодиёт назарияси фанига кириш 1 3 4 2 иқтисодиёт ва унинг бош масаласи иқтисодий билимларнинг вужудга келиши ва иқтисодий фанларнинг шаклланиши иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари 5 иқтисодий қонунлар ва категориялар (илмий тушунчалар) иқтисодий жараёнларни илмий билишнинг услуб ва усуллари. 2 иқтисодиёт- турли-туман иқтисодий фаолиятларни, ишлаб чиқаришнинг муайян усулини ҳамда инфратузилмавий муассасаларини яхлит қилиб бирлаштирувчи иқтисодий тизим. иқтисодий фаолият-инсонларнинг моддий ва маънавий неъматларини ишлаб чиқариш, истеъмолчига етказиб бериш ҳамда хизматлар кўрсатишга қаратилган, бир-бирига боғлиқликда амалга ошириладиган фаолиятлар. иқтисодиёт турлари микроиқтисодиёт – товарлар ишлаб чиқа...

This file contains 28 pages in PPTX format (513.8 KB). To download "иқтисодиёт турлари", click the Telegram button on the left.

Tags: иқтисодиёт турлари PPTX 28 pages Free download Telegram