tekislik

PPTX 26 pages 1.6 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

tekislik. tekislik. -tekisliklarning chizmada tasvirlanishi -tekislikning izlarini topish -tekislikdagi nuqta -tekislikdagi to’g’ri chiziq -tekislikning bosh chiziqlari tekisliklarning chizmada tasvirlanishi. tekislik birinchi tartibli sirt hisoblanadi. chunki u birinchi darajali algebraik tenglama bilan ifodalanadi, ya’ni 1 = + + z c y b x a ortogonal proyeksiyalarda tekislikning fazodagi vaziyati uni berilishini ta’minlovchi elementlarning proyeksiyalari orqali aniqlanadi. umumiy holda tekislikning fazoviy vaziyatini bir to‘g‘ri chiziqqa tegishli bo‘lmagan uchta nuqta aniqlaydi. haqiqatdan, rasmdagi a, b va c nuqtalar fazoda biror q tekislikning vaziyatini aniqlaydi. bu nuqtalardan har birining fazoviy o‘rni o‘zgarishi bilan tekislikning vaziyati ham fazoda o‘zgaradi. uchta nuqtaning ikkitasi orqali hamma vaqt bir to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin. shuningdek, uchta nuqta yordamida ikki parallel va kesishuvchi chiziqlar o‘tkazish yoki tekis geometrik shakl, (masalan, uchburchak) hosil qilish mumkin. chizma geometriyada tekisliklar quyidagi hollar bilan beriladi: bir to‘g‘ri chiziqqa tegishli bo‘lmagan uchta nuqtaning proyeksiyalari bilan; bir to‘g‘ri chiziq va unga tegishli bo‘lmagan nuqtaning proyeksiyalari bilan; …

2 / 26

tekislikning h tekislik bilan kesishgan ph=p∩h chizig‘i uning gorizontal izi, v tekislik bilan kesishgan pv=p∩v chizig‘i frontal izi va w tekislik bilan kesishgan pw=p∩w chizig‘i profil izi deb ataladi. tekislik shu tarzda berilsa, uni izlari bilan berilgan tekislik deb yuritiladi va p(ph, pv, pw) tarzida yoziladi. tekislikni chizmada izlari bilan tasvirlash ancha qulay va afzaldir. tekislikning ox, oy va oz koordinata o‘qlari bilan kesishgan nuqtalari px, py, pz bilan belgilanadi, ya’ni px=p∩ox, pu=p∩oy, pz=p∩oz. bu nuqtalar tekislikninng ikkita izining kesishishidan hosil bo‘ladi. tekislik qanday tarzda berilishidan qat’iy nazar, uning izlarini ortogonal proyeksiyalarda yasash mumkin. rasmda a∩b kesuvchi chiziqlar bilan berilgan tekislikning gorizontal izini yasash uchun to‘g‘ri chiziqlar gorizontal izlarining a′h, a″h, va b′h b″h proyeksiyalarini topamiz. agar to‘g‘ri chiziqlarning gorizontal izlarining gorizontal a′h va b′h proyeksiyalarini o‘zaro tutashtirsak, tekislikning ph gorizontal izini hosil qilamiz. xuddi shu tarzda tekislikning pv frontal izini yasash uchun kesishuvchi to‘g‘ri chiziqlar frontal izlarining a′v av″ …

3 / 26

‘g‘ri chiziq tekislikka perpendikulyar (ap). tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq va nuqta. quyidagi xollarda to‘g‘ri chiziq tekislikka tegishli bo‘ladi: agar to‘g‘ri chiziqning ikki nuqtasi tekislikka tegishli bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikka tegishli bo‘ladi. masalan, a to‘g‘ri chiziqning a va b nuqtalari q tekislikka tegishli bo‘lganligi uchun a to‘g‘ri chiziq q tekislikka tegishli bo‘ladi; agar m to‘g‘ri chiziqning bir nuqtasi tekislikka tegishli bo‘lib, mazkur tekislikka tegishli yoki unga parallel biror to‘g‘ri chiziqqa parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikka tegishli bo‘ladi. masalan, m to‘g‘ri chiziqning c nuqtasi q tekislikka tegishli va bu to‘g‘ri chiziq mazkur tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziqqa parallel bo‘lsa, u holda m to‘g‘ri chiziq q tekislikka tegishli bo‘ladi. to‘g‘ri chiziqning tekislikka tegishli bo‘lish shartlaridan quyidagi xulosalarga kelish mumkin. 1-xulosa. agar to‘g‘ri chiziq tekislikka tegishli bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziqning bir nomli izlari tekislikning bir nomli izlariga tegishli bo‘ladi. p tekislikka tegishli m to‘g‘ri chiziqning mh gorizontal izi tekislikning ph gorizontal izida, to‘g‘ri …

4 / 26

hiziqning bir nomli a′ va a″ proyeksiyalarida joylashgan uchun ap bo‘ladi. xuddi shu tartibda p(ph, pv) tekislik bilan b(b′, b″) nuqtaning o‘zaro vaziyatini tekshirganimizda b′ b′ va b″ b″ bo‘lgani uchun bp bo‘ladi. a va b kesishuvchi chiziqlar orqali berilgan q tekislik bilan e va f nuqtalarning o‘zaro vaziyati m va n chiziqlar yordami bilan aniqlangan: e′ n′ va e″ n″ bo‘lgani uchun eq bo‘ladi. f′ m′ va f′′ m′′ bo‘lgani uchun esa fq bo‘ladi. tekislikdagi to’g’ri chiziq 1. agar (mn) to’g’ri chiziq p tekislik bilan ikkita umumiy nuqtaga (1,2) ega bo’lsa, u tekislikda yotadi. 2. agar (ef) to’g’ri chiziq p tekislikdagi (e) biltta nuqtadan o’tib, undagi (b,c) to’g’ri chiziqqa parallel bo’sa, to’g’ri chiziq ham tekislikda yotadi. tekislikning bosh chiziqlari tekislikning bosh chiziqlariga uning gorizontali, frontali va eng katta og‘ish chiziqlari kiradi tekislikning gorizontali ta’rif. tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq h tekisligiga parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikning gorizontali deyiladi. bunda …

5 / 26

ari) hamma vaqt bir-biriga parallel bo‘ladi. ammo proyeksiyalar tekisligidan talab qilingan masofada tekislikning faqat bitta bosh chizig‘ini o‘tkazish mumkin. tekislikning profil chizig‘i ta’rif. agar tekislikka tegishli to‘g‘ri chiziq profil proyeksiyalar tekisligiga parallel bo‘lsa, bu to‘g‘ri chiziq tekislikning profil chizig‘i yoki profili deyiladi. tekislikning profil chizig‘i bunda pq bo‘lib va p||w bo‘lsa, p to‘g‘ri chiziq q tekislikning profili bo‘ladi. chizmada tekislik profil chizig‘ining gorizontal va frontal proyeksiyasi ox o‘qiga perpendikulyar bo‘ladi. profil proyeksiyasi esa, proyeksiyalar o‘qlariga nisbatan turlicha joylashuvi mumkin. agar tekislik izlari bilan berilgan bo‘lsa, profilning profil proyeksiyasi tekislikning profil iziga parallel bo‘ladi. tekislikning eng katta og‘ma chizig‘i ta’rif. tekislikka tegishli va tekislikning bosh chiziqlaridan biri (gorizontal yoki frontal)ga perpendikulyar to‘g‘ri chiziq tekislikning eng katta og‘ma chizig‘i deb ataladi. agar p tekislikka tegishli e to‘g‘ri chiziq tekislikning gorizontaliga perpendikulyar bo‘lsa, u holda e to‘g‘ri chiziqni p tekislikning h tekislikka nisbatan eng katta og‘ma chizig‘i deyiladi. p tekislikning h tekislikka eng …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tekislik"

tekislik. tekislik. -tekisliklarning chizmada tasvirlanishi -tekislikning izlarini topish -tekislikdagi nuqta -tekislikdagi to’g’ri chiziq -tekislikning bosh chiziqlari tekisliklarning chizmada tasvirlanishi. tekislik birinchi tartibli sirt hisoblanadi. chunki u birinchi darajali algebraik tenglama bilan ifodalanadi, ya’ni 1 = + + z c y b x a ortogonal proyeksiyalarda tekislikning fazodagi vaziyati uni berilishini ta’minlovchi elementlarning proyeksiyalari orqali aniqlanadi. umumiy holda tekislikning fazoviy vaziyatini bir to‘g‘ri chiziqqa tegishli bo‘lmagan uchta nuqta aniqlaydi. haqiqatdan, rasmdagi a, b va c nuqtalar fazoda biror q tekislikning vaziyatini aniqlaydi. bu nuqtalardan har birining fazoviy o‘rni o‘zgarishi bilan tekislikning vaziyati ham fazoda o‘zgaradi. uchta nuqtaning ikk...

This file contains 26 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "tekislik", click the Telegram button on the left.

Tags: tekislik PPTX 26 pages Free download Telegram