ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари

PPTX 21 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

презентация powerpoint ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари (ix – xiii асрлар). режа: 1. ўрта асрларда йирик суғориш иншоотларини барпо этилиши 2. ер эгалигининг турлари ix – х асрларда суғорма деҳқончилик билан мовароуннаҳр ва хоразм аҳолисининг асосий қисми шуғулланар эди. суғорма деҳқончиликда ғалокорлик, шоликорлик, пахтачилик, сабзовотчилик, полизчилик, боғдорчилик юқори даражада ривожланган. воҳаларда пахтачилик катта ўринни эгаллаган. боғдорчилик маданияти кенг равнақ топган. мовароуннаҳр ва хоразмда сабзавот ва полиз экинлари сероб бўлиб, қовунлари ширали бўлган. ix – х асрларда чорвачилик мовароуннаҳр ва хуросонда юксак даражада ривожланиб, дашт ва тоғолди яйловларида қўй-эчкилар, йилқи ва туялар боқилган; қишлоқларда қорамоллар беҳисоб бўлган. чорвачилик аҳолини чорва маҳсулотлари билан таъминлаб, яна хўжаликнинг ҳамма соҳалари, айниқса қўшин учун от-уловлар етказиб берган. сомонийлар деҳқончилик солиғи - хирождан хазинага тушадиган даромад давлат кирим-чиқимининг катта қисмини қоплагани учун деҳқончиликни ривожлантиришга катта эътибор бердилар. (тоҳирийлар) сомонийлар даврида ер эгалигининг 5 тури: 1) мулки султоний 2) мулк ерлари 3) вақф ерлари 4) …

2 / 21

рда яшовчи аҳолидан олинадиган солиқларнинг маълум қисмини йиғиб олиш ҳуқуқига эга бўлганлар. жамоа ерлари қишлоқ жамоалари тассарруфидаги ерлар бўлиб, асосан лалмикор ва тоғолди ерларидан иборат бўлган. ix – х асрларда катта ер эгалари кадиварларни ишлатишдан кўра ўз ерларини қишлоқ жамоаларининг кам ерли аъзоларига ижарага беришни афзал кўрадилар. ўша замонда ижарачилар барзикор ёки қўшчилар, деб аталарди. барзикор-қўшчиларнинг шерикликка эккан ерлардан оладиган ҳиссаси турлича бўлиб: 1) агар барзикор ўз уруғи ва қўши билан деҳқончилик қилса, унинг ҳиссаси ҳосилнинг 1/3, 1/4, 1/5 миқдорида белгиланган. 2) қўш ва уруғ ер эгасиники бўлса қўшчи ҳосилнинг 1/10 ёки 1/12 улушига эга бўлган. давлат солиқлари (хирож ва ушр) ер эгасидан ҳам, қўшчилардан ҳам алоҳида-алоҳида олинар эди. xi асрда мовароуннаҳрга кириб келган кўчманчи чорвадорлар деҳқончилик майдонларини топтаб, оёқости қиладилар. ўтлоқ ва яйловга айлантирилган экинзорлар қорахонийлар хонадонининг таянчи ҳисобланган қабилаларнинг асосий мулкига айлантирилди. маҳаллий мулкдор деҳқонлар билан чорвадор кўчманчилар ўртасида зиддият кучаяди; деҳқонларга қарши кураш кескин тус олди. қорахонийларнинг …

3 / 21

вақф ерлари бу даврда мусулмон руҳонийларнинг сиёсий таъсирининг ортиб бориши билан вақф ерлариҳам анча кўпайди. бу даврда базикорлар илк ўрта асрлардаги кадиварларга нисбатан озод ҳисоблансаларда, аммо уларнинг зиммасига давлат томонидан турли солиқ ва ҳар хил мажбуриятлар юкланган. суғориш тармоқлари, тўғонлар, йўл ва қалъалар қуриш ва уларни таъмирлашда барзикорларнинг иштироки шарт эди. шаҳарлар xi – хii асрларда кенгайди ва аҳолисининг сони кўпайиб янада гавжумлашди. самарқанд, бухоро, термиз, ўзган, тошкент шаҳарлари ички ва ташқи савдо учун турли ҳунармандчилик маҳсулотлари ишлаб чиқарадиган ҳамда чақа-тангалар воситаси билан олиб бориладиган бозор тижоратининг марказига айланди. шаҳарлар марказида саройлар, масжид, мадраса, минора, ҳаммом қад кўтаради. xi – хii асрнинг сирли кошинкор ва қабартма нақшли сопол товоқлари, рангдор шиша буюмлари, нақшинкор мис идишлари хилма-хиллиги ва нафислиги билан ажралиб туради. сув иншоотлари: сув омборлари бандлар кўприклар сардобалар ва коризлар йўнилган тош, пишиқ ғишт ва сувга чидамли қурилиш қоришмаларидан барпо этилди. x асрда нурота тизмасидаги паст тоғ дараси тўсилиб хонбанди …

4 / 21

н тутганини билдиради. «ишни ўн марта кўп ёмон бажаргандан кўра, яхшиси ишнинг кичкина бир қисмини мукаммал даражада бажарган яхши». аристотель ҳар қандай ишни ва ҳар қандай миқдордаги бўйсунувчиларни самарали бошқаришнинг энг асосий воситаси - бу шахсий намуна. питер друкер (авсриялик иқтисодчи, педогог). эътиборингиз учун раҳмат! image5.png image6.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 21

ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари"

презентация powerpoint ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари (ix – xiii асрлар). режа: 1. ўрта асрларда йирик суғориш иншоотларини барпо этилиши 2. ер эгалигининг турлари ix – х асрларда суғорма деҳқончилик билан мовароуннаҳр ва хоразм аҳолисининг асосий қисми шуғулланар эди. суғорма деҳқончиликда ғалокорлик, шоликорлик, пахтачилик, сабзовотчилик, полизчилик, боғдорчилик юқори даражада ривожланган. воҳаларда пахтачилик катта ўринни эгаллаган. боғдорчилик маданияти кенг равнақ топган. мовароуннаҳр ва хоразмда сабзавот ва полиз экинлари сероб бўлиб, қовунлари ширали бўлган. ix – х асрларда чорвачилик мовароуннаҳр ва хуросонда юксак даражада ривожланиб, дашт ва тоғолди яйловларида қўй-эчкилар, йилқи ва туялар боқилган; қишлоқларда қорамоллар беҳисоб бўлган. чорвачилик аҳолини чор...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "ўрта асрларда ўзбекистонда ер ва сув муносабатлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўрта асрларда ўзбекистонда ер в… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram