mehnat huquqining sub'ektlari

PPTX 12 pages 305.4 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 305.4 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mehnat huquqining sub'ektlari mehnat huquqining sub'ektlari rajabov olmos mamadiyorovich reja: 1. mehnat huquqi sub'yektlari tushunchasi,turlari va ularning huquqiy maqomi 2. xodimlar mehnat huquqi sub'yekti sifatida 3. ish beruvchilar (korxona va tashkilotlar) mehnat huquqi sub'yekti sifatida 4. kasaba uyushmalari (xodimlarning boshqa vakillik organlari) va mehnat jamoalari mehnat huquqi sub'yekti sifatida mehnat huquqi sub'yektlarining huquqiy statusi ularning mehnat munosabatlaridagi yuridik mavqeini belgilaydi. mehnat huquqi sub'yekti bo'la olishlik statusi quyidagi elementlar bo'lishi lozimligini taqozo qiladi: 1) mehnat huquqiy-muomala layoqati; 2) qonun bilan belgilangan huquq va majburiyatlarga egalik; 3) ushbu huquqlarning kafolatlanganligi; 4) majburiyatlar lozim darajada bajarilmasligi uchun javobgar bo’la olishlik. mehnat-huquqiy muomala layoqati. muayyan shart-sharoitlar mavjud bo'lganida (muayyan yoshga yetish, xo'jalik yoki mulkiy mustaqillikka ega ekanlik) mehnatga oid munosabat ishtirokchisi bo'lish imkonini beradi. bundan tashqari, mehnat huquqi sub'yekti bo'la olishlik mehnat munosabati davomida sub'yektiv huquqlar va majburiyatlar ola bilish imkoni mavjudligini ham anglatadi. sub'yektiv huquq va majburiyatlar asosan qonunlardan kelib chiqib, mehnat huquqiy …

2 / 12

a aqliy salohiyatlarini, ijodiy imkoniyatlarini faqat mehnat qilish tufayli yuzaga chiqaradilar. mehnat qonunchiligi mehnat huquqi sub'yektlari bo'iadigan fuqarolaming ikki toifasini nazarda tutadi: a) yollanib ishlovchilar (xodimlar); b) tadbirkorlar (ish beruvchilar) va ulaming huquqiy statusi o'zaro farq qilinadi. mehnat huquqiy sub'yektlilik amaldagi mehnat qonunchilik qoidalariga ko'ra odatda shaxsning 16 yoshga to'lishi bilan tan olinadi. mehnat kodeksining 77-moddasiga ko'ra ishga qabul qilish 16 yoshdan amalga oshirilishi ko'zda tutilgan. ota-onalardan biri yoki ular o'mini bosuvchi shaxsning yozma roziligi bilan 15 yoshga to'lgan shaxslar ham, umumta'lim, o'rta maxsus o'quv yurtlarining o'quvchilari bo'sh paytlarida hayoti va sog'ligi uchun xavf tug'dirmaydigan ishlarga ota-onasidan biri yoki ularning o'mini bosuvchi shaxs yozma roziligi bilan ishga qabul qilinishlari mumkin. yoshlar salomatligi, hayoti va ma'naviyatini himoyalash maqsadida ayrim ishlarga qabul qilish paytida shaxsning 18 yoshga etgan bo'lishi talab qilinadi. bunday kasb va vazifalarda mehnat huquqi sub'yekti bo’la olish yoshi odatdagidan boshqacha belgilangan. yollanma mehnat sohasidagi ishga qabul qilish yoshi imperativ …

3 / 12

gan hollardagina yo'l qo'yiladi. masalan, o'zbekiston respublikasi jinoyat kodeksining 45-moddasida1 sodir etilgan jinoyat uchun fuqaro muayyan huquqlardan, ya'ni ma'lum kasb, lavozimlarda ishlashiga sud belgilagan muddat davomida yo'l qo'yilmasligi tarzidagi jinoiy jazo nazarda tutilgan. fuqaro mehnat huquqlari doimiy va butunlay cheklanishi mumkin emas hamda doim vaqtinchalik, cheklangan doirada bo'ladi. mehnat munosabatlarining ikkinchi tomoni - ish beruvchilar bo'lib, ular yuridik shaxslardan iborat bo'lishi mumkin. qoidaga ko'ra ko’p hollarda ish beruvchi sifatida yuridik shaxs maqomiga ega bo'lgan korxona, tashkilot, muassasalar, davlatning tegishli organlari ishtirok etadi. ular mehnat huquqining sub'yekti bo'la olishlari uchun zarur hajmda huquq-muomala layoqatiga ega bo'lishlari lozim va ushbu mehnat huquqiy muomala layoqati mazmuni, ya'ni ulaming har birining mehnat huquqi sub'yekti sifatidagi yuridik statusi turlicha bo'lib, qaysi mulkchilik shakliga asoslanishiga, xo'jalik yuritish shakliga, oldiga qo'yilgan ustav maqsadlariga ko'ra o'zaro farq qiladi. amaldagi qonunchilikka ko'ra ish beruvchi korxonaning mehnat huquqi sub'yekti bo'la olish imkoniyati uning rasman tashkil etilishi bilan yuzaga keladi (vakolatli …

4 / 12

ish beruvchi bevosita munosabatlarga ham, bilvosita munosabatlarga ham kirishishlari mumkin. ana shunday bilvosita munosabat ulaming vakillari, vakillik organlari orqali amalga oshiriladi. mehnat huquqining sub'yektlari tomonidan o'z sub'yektiv huquqlari va majburiyatlarini o'zlari vakolat bergan maxsus shaxslar yoki organlar orqali amalga oshirilishi mehnat munosabatlarida vakillik deb yuritiladi. o'zbekiston respublikasi mehnat kodeksining 43-moddasida mehnatga oid munosabatlarda xodimlarning manfaatlarini ifoda etishda vakil bo'lish va bu manfaatlarni himoya qilishni korxonadagi kasaba uyushmalari va arning saylb qo’yiladan organar yoki xodimlar tomonidan saylanadigan boshqa organlar amalga oshirishi mumkinligi aytilgan. o'zbekiston respublikasining «kasaba uyushmalari to'g'risida»gi qonunning 27-moddasida aytilganidek: kasaba uyushmalari, ularning birlashmalari, bo‘linmalari va boshlang‘ich kasaba uyushmalari tashkilotlari aholi bandligini ta’minlash, ishdan ozod etilayotgan xodimlarni himoya qilish masalalarini, shuningdek xodimlarning ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlarini himoya qilishga doir boshqa masalalarni hal qilishda ishtirok etish huquqiga ega. kasaba uyushmalari, ularning birlashmalari, bo‘linmalari va boshlang‘ich kasaba uyushmalari tashkilotlari xodimlarning mehnat huquqlarini himoya qilib sudga da’vo arizasi, shuningdek sud buyrug‘ini chiqarish to‘g‘risidagi …

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat huquqining sub'ektlari"

mehnat huquqining sub'ektlari mehnat huquqining sub'ektlari rajabov olmos mamadiyorovich reja: 1. mehnat huquqi sub'yektlari tushunchasi,turlari va ularning huquqiy maqomi 2. xodimlar mehnat huquqi sub'yekti sifatida 3. ish beruvchilar (korxona va tashkilotlar) mehnat huquqi sub'yekti sifatida 4. kasaba uyushmalari (xodimlarning boshqa vakillik organlari) va mehnat jamoalari mehnat huquqi sub'yekti sifatida mehnat huquqi sub'yektlarining huquqiy statusi ularning mehnat munosabatlaridagi yuridik mavqeini belgilaydi. mehnat huquqi sub'yekti bo'la olishlik statusi quyidagi elementlar bo'lishi lozimligini taqozo qiladi: 1) mehnat huquqiy-muomala layoqati; 2) qonun bilan belgilangan huquq va majburiyatlarga egalik; 3) ushbu huquqlarning kafolatlanganligi; 4) majburiyatlar lozim darajada bajaril...

This file contains 12 pages in PPTX format (305.4 KB). To download "mehnat huquqining sub'ektlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat huquqining sub'ektlari PPTX 12 pages Free download Telegram