mahmud ibn husayn ibn muhammad

PPT 9 pages 1.8 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

“devon-u lug’otit turk muallifi - mahmud ibn husayn ibn muhammad. qoshg’ariy taxallusi bilan tanilgan. asar yaratilgan davr 1072-1074- yillar. mahmud koshg‘ariy turk tilining nozik bilimdoni va tolmas targ‘ibotchisidir. u «arab tili bilan ikki uloqchi ot singari teng poyga qilib, o‘zib borayotgan turk tilini» ko‘klarga ko‘taradi, uning o‘ziga xos xususiyatlarini mahorat bilan ko‘rsatib beradi devonga kirgan materiallar 15–20 yil davomida to‘plangan. mahmud koshg‘ariyning o‘zi: «men turklar, turkmanlar, o‘g‘uzlar, chigillar, yag‘molar, qirg‘izlarning shaharlari, qishloq va yaylovlarini ko‘p yillar kezib chiqdim, lug‘atlarini to‘pladim», – deb yozadi. devonu lug‘ot at-turk» asarining qo‘lyozma sahifalaridan namuna «devonu lug‘ot at-turk» xi asrda yozilgan bo‘lsa-da, unda jamlangan badiiy parchalar turkiy xalqlar adabiyotining ancha qadimgi davrlarida vujudga kelgan. ular xalq og‘zaki ijodining juda qadimiy namunalaridir. ularda turkiy xalqlarning urf-odatlari, ishonch-e’tiqodlari, marosimlari bilan bog‘lanib ketadigan badiiy lavhalar ko‘p. «devon-u lug’otit turk»dagi adabiyotshunoslikka doir atamalar muallif hikmatli so‘zlar, saj’lar, maqollar, rajaz va nasr deb atalgan adabiy parchalar haqida gapirib o‘tgan. shuningdek, …

2 / 9

hraydi. to‘rtliklarning hamma misrasi o‘zaro qofiyadosh bo‘lgan a-a-a-a namunalar ham mavjud. murabba’ shakli a-a-a-b ham asarda keng qo‘llangan. «alp er to‘nga marsiyasi», «qish bilan bahor» munozarasi shu shakldadir. «devon»dagi she’riy parchalar, asosan, barmoq vaznida. ayrim namunalar aruzning ba’zi ko‘rinishlariga muvofiq keladi. devon»dagi xalq qo‘shiqlarining tasvir usullari nihoyatda xilma-xildir. o‘xshatish, sifatlash, qarshilantirish, jonlantirish va qiyoslar ularda tez-tez ko‘zga tashlanadi. ko‘pgina ifodalar sodda, ixcham, lekin quyma va ta’sirchan. «qaqlar qamug‘ ko‘lardi...» («yomg‘ir va seldan qoq yerlarning barchasi ko‘l bo‘ldi...») to‘rtligi boshdan oxirgacha jonlantirishga tayanadi. «qish bilan bahor» munozarasida ham xuddi shunday tasvirni ko‘ramiz. «bulnar meni ulas ko‘z...» [«xumor ko‘zli (go‘zal) meni asir qiladi...»] to‘rtligida esa sifatlash asosiy o‘rin tutadi. she’rlarda qofiyalarga katta e’tibor berilgan. «alp er to‘nga o‘ldimu?..» to‘rtligida she’rning ta’sir kuchini ta’minlayotgan unsurlardan biri ham qofiyadir. undagi o‘ldimu– qaldimu–aldimu so‘zlari to‘liq jarangdorligi va ohangdoshligibilan ajralib turadi. alp er to‘nga o‘ldimu? esiz, ajun qaldumu? o‘zlak o‘chin aldumu? emdi yurak yirtulur. o‘d kechar, …

3 / 9

4 / 9

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mahmud ibn husayn ibn muhammad"

“devon-u lug’otit turk muallifi - mahmud ibn husayn ibn muhammad. qoshg’ariy taxallusi bilan tanilgan. asar yaratilgan davr 1072-1074- yillar. mahmud koshg‘ariy turk tilining nozik bilimdoni va tolmas targ‘ibotchisidir. u «arab tili bilan ikki uloqchi ot singari teng poyga qilib, o‘zib borayotgan turk tilini» ko‘klarga ko‘taradi, uning o‘ziga xos xususiyatlarini mahorat bilan ko‘rsatib beradi devonga kirgan materiallar 15–20 yil davomida to‘plangan. mahmud koshg‘ariyning o‘zi: «men turklar, turkmanlar, o‘g‘uzlar, chigillar, yag‘molar, qirg‘izlarning shaharlari, qishloq va yaylovlarini ko‘p yillar kezib chiqdim, lug‘atlarini to‘pladim», – deb yozadi. devonu lug‘ot at-turk» asarining qo‘lyozma sahifalaridan namuna «devonu lug‘ot at-turk» xi asrda yozilgan bo‘lsa-da, unda jamlangan badiiy par...

This file contains 9 pages in PPT format (1.8 MB). To download "mahmud ibn husayn ibn muhammad", click the Telegram button on the left.

Tags: mahmud ibn husayn ibn muhammad PPT 9 pages Free download Telegram