jismoniy sifatlarga fiziologik tavsir

PPTX 17 pages 74.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.1 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

powerpoint presentation jismoniy sifatlarga fiziologik tavsiv saydullayev nurbek 1. nerv tizimi va jismoniy faoliyat 2. mushak-skelet tizimi va harakat 3. jismoniy fazilatlarning fiziologik tavsifi reja: yurak urish tezligi va qon bosimi kabi ko'rsatkichlar jismoniy mashqlarga javob sifatida o'zgaradi; masalan, 150 marta urish tezligi yuqori jismoniy faollikni ko'rsatishi mumkin. mushaklarning kuchini aniqlash uchun 50 dan ortiq turli xil testlar mavjud bo'lib, ularning natijalari yosh, jinsi va geografik joylashuviga (masalan, tog'li hududlar aholisi) qarab farq qilishi mumkin. inson tanasidagi 206 ta suyakning tuzilishi va zichligi, kaltsiy almashinuvi va d vitamini darajasi kabi omillar jismoniy chidamlilik va suyak zichligi bilan bevosita bog'liq. jismoniy fazilatlarning fiziologik tavsifi endokrin tizimning ta'siri endokrin tizim, 20 dan ortiq gormonlarni ishlab chiqarib, buyrak usti bezlari kabi organlar orqali metabolizmni, 70% dan ortiq tana funksiyalarini, shu jumladan o'sish va rivojlanishni tartibga soladi. gipofiz bezi, bosh miyaning asosida joylashgan bo'lib, somatotropin gormonini ajratib, suyaklarning o'sishini 10-20% ga tezlashtiradi, shu bilan …

2 / 17

an keyin, energiya ta'minoti yog' kislotalari hisobiga amalga oshiriladi. yog' to'qimalarida saqlanuvchi yog'larning oksidlanishi natijasida ancha ko'p energiya – 9 kkal/gramm ajralib chiqadi, bu esa chidamlilikni oshiradi. jismoniy mashqlarning ta'siri o'rtacha intensivlikdagi jismoniy mashqlar, masalan, tez yurish, 20% ga yaqin miqdorda suyak zichligini oshirib, suyaklarning mustahkamligini va osteoporoz xavfini kamaytiradi. muntazam jismoniy mashqlar, masalan, haftada 3 marta 30 daqiqalik yugurish, toshkent kabi shaharlarda yashovchi odamlarda qon bosimini pasaytirib, qon tomir kasalliklari xavfini kamaytiradi. jismoniy mashqlar yurak urish tezligini daqiqada 60-100 urishdan 150-180 urishgacha oshiradi, bu esa yurak mushaklarining kuchini va samaradorligini oshiradi, natijada kardiorespirator tizimning umumiy sog'lomligini yaxshilaydi. yoshga bog'liq o'zgarishlar yoshga bog'liq ravishda, 60 yoshdan keyin suyak zichligi 30% ga kamayishi mumkin, bu esa osteoporoz xavfini oshiradi va 70 yoshdan keyin aqshda tushish va sinish holatlarining ko'payishiga olib keladi. yoshga qarab, mushak massasi pasayadi, 30 yoshdan keyin har 10 yilda taxminan 3-5% ga kamayadi. bu esa tokio kabi yirik …

3 / 17

olib kelishi mumkin. -10°c dan past haroratlarda, masalan, sibirning shimoliy hududlarida, sovuqqa ta'sir qilish terining qon aylanishining pasayishiga va natijada to'qimalarning oziqlanishining yomonlashuviga olib keladi, bu esa atrofiya jarayonini tezlashtirishi mumkin, bu jarayon 3-4 hafta davom etishi mumkin. yurak-qon tomir tizimining ishtiroki qon bosimi, yurak urish tezligi va qon oqimi kabi parametrlar yurak-qon tomir tizimining samaradorligini aks ettirib, masalan, toshkentdagi sog'lom yigitlarda o'rtacha 120/80 mm hg bo'ladi. yurak mushagining kuchli qisqarishi natijasida qon aorta orqali tana bo'ylab 1,5 metr/soniya tezlikda harakatlanadi, bu esa qonning butun tanaga 20-30 sekund ichida yetishini ta'minlaydi. yurak qon tomir tizimi tana bo'ylab 5-6 litr qonni daqiqada 70 martadan ortiq tezlikda aylantirib, to'qimalarga kislorod va ozuqa moddalarini yetkazib beradi, hujayralardagi metabolik jarayonlarni ta'minlaydi. suv-elektrolit muvozanati elektrolitlarning, xususan, kaliyning (k+) qondagi konsentrasiyasi 3,5-5,0 mmol/l oraligʻida saqlanishi muhim, chunki uning keskin oʻzgarishi yurak ritmining buzilishiga olib kelishi mumkin, bu esa toshkentda tez tibbiy yordam chaqiruvlarining koʻpayishiga sabab boʻladi. …

4 / 17

ng qisqarish mexanizmini ta'minlaydi, ya'ni, uzunligi o'zgaradi. mushak tolalarining 3 ta asosiy turi mavjud: i tip (sekin qisqaruvchi), iia tip (tez qisqaruvchi) va iib tip (tez qisqaruvchi), ularning har biri turli xil metabolik xususiyatlarga va kuchga ega bo'lib, masalan, sprinterlarda iib tolalar ko'p, esa masofaviy yuguruvchilarda i tip tolalar ko'p bo'ladi inson tanasida 600 dan ortiq mushak mavjud bo'lib, ularning har biri ma'lum bir funksiyani bajarishi bilan birga, boshqa mushaklar bilan birgalikda harakatlanishni ta'minlaydi. masalan, qo'lning egilishi va to'g'rilanishida 20 ga yaqin mushak ishtirok etadi. nerv tizimining roli markaziy nerv sistemasining 12 juft kranial nervlari, miyadan chiqib, bosh va bo'yinning 31 juft spinal nervlari esa orqa miyadagi segmentlardan chiqib, butun tananing sezuvchanligi va harakatlarini boshqaradi. avtonom nerv sistemasining simpatik va parasimpatik bo'limlari yurak urishi tezligini, qon bosimini, nafas olish tezligini va hazm qilish jarayonlarini, taxminan 70 trillion hujayraning faoliyatini tartibga soladi. periferik nerv sistemasining sensorli neyronlari 50 dan ortiq turdagi …

5 / 17

fas olish tizimi inson tanasiga kuniga taxminan 12-15 ming litr havo yetkazib beradi, bu esa hujayralarning 20% dan ortiq kislorod bilan ta'minlanishini ta'minlaydi, ayniqsa, tog'li hududlarda yashovchilar uchun bu raqamlar yuqoriroq bo'ladi. nafas olish tizimining to'g'ri ishlashi organizmning kislota-ishqor muvozanatini saqlashda, qonning ph darajasini 7,35-7,45 oralig'ida ushlab turishda muhim rol o'ynaydi, bu esa organizmining umumiy fiziologik jarayonlarida muhim ahamiyat kasb etadi. o'pka alveolalarining umumiy yuzasi taxminan 70-100 kvadrat metrni tashkil etadi, bu esa gaz almashinuvi samaradorligini oshiradi va butun dunyo bo'ylab o'pka kasalliklari bilan kasallanganlarning soni yiliga millionlab o'lchanadi. immunitet tizimi immunitet tizimining asosiy hujayralari, masalan, limfotsitlar (t va b hujayralari) suyak ko'migida hosil bo'ladi va ularning 1 kub millimetr qonda taxminan 7000 ga yaqini mavjud bo'lib, butun organizm bo'ylab tarqalib, infektsiyadan himoya qiladi. immunoglobulinlar (antitelalar) deb ataluvchi oqsillar organizmga kirgan antijenlarni tanib, ularni zararsizlantirishda ishtirok etadi. taxminan 5 ta asosiy immunoglobulin klassi mavjud bo'lib, ularning har biri turli xil …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jismoniy sifatlarga fiziologik tavsir"

powerpoint presentation jismoniy sifatlarga fiziologik tavsiv saydullayev nurbek 1. nerv tizimi va jismoniy faoliyat 2. mushak-skelet tizimi va harakat 3. jismoniy fazilatlarning fiziologik tavsifi reja: yurak urish tezligi va qon bosimi kabi ko'rsatkichlar jismoniy mashqlarga javob sifatida o'zgaradi; masalan, 150 marta urish tezligi yuqori jismoniy faollikni ko'rsatishi mumkin. mushaklarning kuchini aniqlash uchun 50 dan ortiq turli xil testlar mavjud bo'lib, ularning natijalari yosh, jinsi va geografik joylashuviga (masalan, tog'li hududlar aholisi) qarab farq qilishi mumkin. inson tanasidagi 206 ta suyakning tuzilishi va zichligi, kaltsiy almashinuvi va d vitamini darajasi kabi omillar jismoniy chidamlilik va suyak zichligi bilan bevosita bog'liq. jismoniy fazilatlarning fiziologik tav...

This file contains 17 pages in PPTX format (74.1 KB). To download "jismoniy sifatlarga fiziologik tavsir", click the Telegram button on the left.

Tags: jismoniy sifatlarga fiziologik … PPTX 17 pages Free download Telegram