elektron spektroskopiya

PPTX 21 pages 4.6 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.6 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

kurs ishi taqdimot elektron spektroskopiya mundarija 3-bob kirish 1.2 spektroskopiya usullari tahlili va tavsifi 2-bob tajriba qism 2.1 elektron spektroskopiya usuli tahlil olib borish tartibi 2.2 elektron spektroskopiya tahlilini olib borish qurilmalari 3.1 olingan natijalar va ularning tahlili 1.1 optik analiz usullari 1-bob asosiy qism elektron spektroskopiya usulining qo’llanilish sohalari va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ma'lum bo‘lishicha, istalgan kimyoviy elementning yorug‘lanuvchi bug‘lari faqat unga xos bo‘lgan spektr - monoxromatik nurlanishlar to‘plamini taratadi. spektrda ularning har biriga faqat o‘zigagina xos bo‘lgan chiziq taaluqli bo‘lar ekan. barcha elementlarning spektrlari maxsus jadvallarda aks etgan. ularda spektral chiziqlarning to‘lqin uzunligi, ketma-ketligi va intensivligi ko‘rsatiladi. shunday tarzda spektrlar bo‘yicha olimlar nurlanuvchi moddalar tarkibini aniqlash usuliga ega bo‘ldilar. natijada fizikaning elektromagnit nurlanishlar spektrlarini tadqiq qiluvchi yangi bo‘limi - spektroskopiya vijudga keldi. bu kirxgof va bunzen kimyoviy elementlarning eng dastlabki spektral tahlillarini amalga oshirgan 1859-yilda yuz berdi. kurs ishining dolzarbligi spektroskopiya (spektr va ... skopiya) — fizikaning …

2 / 21

rasidagi bogʻliqlikni oʻrganuvchi ilmiy sohadir. tarixan, spektroskopiya oq yorugʻlikning shaffof jismlardan oʻtayotib, toʻlqin uzunliklari turli boʻlgan ranglarga ajralishini kuzatishdan boshlangan. keyinchalik ushbu konsept nafaqat koʻrinuvchi yorugʻlik, balki har qanday elektromagnit nurlanishning modda bilan oʻzaro taʼsirlanishini oʻz ichiga qamrab oldi. spektroskopik maʼlumot odatda spektr yordamida beriladi. kirish spektroskopiyaning paydo boʻlishi (i. nyuton birinchi bor quyosh nurlarini spektrga ajratgan vaqti) 1666 yillarga toʻgʻri keladi. asosan, 19-asrning boshidan spektral sistematik ravishda oʻrganilgan. spektroskopiya maʼlum belgilarga koʻra, mas, elektromagnit toʻlqinlarning toʻlqin uzunligiga koʻra radiospektroskopiya (radiotoʻlqin sohasi), optik spektroskopiya, rentgen spektroskopiyasi va h.k., tekshirilayotgan tizimlarning xiliga qarab atom spektroskopiyasi, molekulyar spektroskopiya va boshqa boʻlimlarga boʻlib qaraladi optik analiz usullatri atom spektroskopiyasi spektrlarni tahlil qilish yoʻli bilan atom elektronlari qobiqlarining tuzilishini aniqlash; spektral chiziqlarning oʻta nozik strukturasini oʻrganish orqali atom yadrolarining momentlari haqida maʼlumotga ega boʻlish; spektral chiziqlarning ravshanligi, yutilishi, kengayishi va surilishi orqali atomlar hosil qilgan muhitning xossalarini oʻrganish bilan shugʻullanadi. kristallar spektroskopiyasi da kristallardagi …

3 / 21

blanadi. u atom yadrosining tuzilishi, yadro kuchlari va yadroning turli xossalarini oʻrganadi. yadro spektroskopiyasini alfa, beta va gamma spektroskopiyasi deyish ham mumkin. yadro spektroskopiyasi tо‘lqin uzunligi spektroskopiyada asosan energiya birligi sifatida elektronvolt ishlatiladi. 1 ev=1,6∙10-19 joul chastota chastota 1 sekunddagi tebranishlar soni tо‘lqin soni deb 1 sm da joylashgan tо‘lqin uzunliklari soniga aytiladi. spektroskopiyada tо‘lqin sonini chastota deb aytiladi. tо‘lqin soni birligi [sm-1] h- plank doimiysi 6,63×10-34j× s teng foton energiyasi ; 1 j=107 erg spektroskopiyaning asosiy birliklari spektroskopiya har bir spektral chiziq (yutilish, chiqarish va sochilish) о‘zining chastotasi bilan, integral va spektral intensivligi bilan dipolyarizasiya koeffisiyenti bilan yarim kengligi bilan va boshqa kattaliklari bilan xarakterlanadi elektron spektroskopiya hozirgi zamon tasavvurlariga ko‘ra yorug‘lik ham zarracha, ham to‘lqin xususiyatiga ega, ya’ni har qanday nur suv yuzasidagi to‘lqinlar kabi tarqaladi. to‘lqinlar - to‘lqin uzunligi (lambda), to‘lqin balandligi - amplitudasi a va shu to‘lqinning tarqalish tezligi s kabi kattaliklarga ega. ariq suvidagi to‘lqinlar …

4 / 21

omoforlar deb aytiladi. agar molekulada xromoforlar ko‘p miqdordagi boshqa xromoforlar bilan bog‘langan bo‘lsa yutilish maksimumining qiymati katta to‘lqin uzunlikdagi sohaga siljiydi, shuning uchun ham bunday tuzilishdagi birikmalar ko‘p hollarda rangli bo‘lib, yutilish maksimumini ko‘zga ko‘rinadigan sohada (l=450-850 nm) namoyon qiladi. moddalarning nurni yutish hodisasini o‘lchashda spektrometrlardan foydalaniladi. ularning turlari va tuzilishi har xil bo‘lishidan qat’iy nazar spektrometrlar yorug‘lik manbai, yorug‘lik detektori va detektordan chiqqan signallarni yozadigan asbobdan tashkil topgan bo‘ladi spektrometr spektrofotometrning tuzilishi. o‘lchash ishlarini quyidagicha olib borish mumkin: bitta to‘lqin uzunlikda erituvchidan utayotgan nurning intensivligi o‘lchanadi, keyin esa xuddi shu erituvchida erigan moddaning yutilishi o‘lchanadi. amaliyotda asbobni shunday tayyorlash kerakki, erituvchining yutilishini nol deb hisoblab, shunga asosan namunaning yutilish parametrlarini aniqlash mumkin. spektrni olish uchun bu ishlarni boshqa to‘lqin uzunlikdagi qiymatlarda ham bajariladi. bunday hajmdagi ishlarni tezkorlik bilan bajarish maqsadida hozirgi vaqtda ikki nur yo‘nalishli, spektrlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri yozadigan zamonaviy asboblardan foydalaniladi. spektrni olish uchun idishchalarni monoxromator va detektor o‘rtasida …

5 / 21

gʻliqlikni oʻrganuvchi ilmiy sohadir. har bir spektral chiziq (yutilish, chiqarish va sochilish) о‘zining chastotasi bilan, integral va spektral intensivligi bilan dipolyarizasiya koeffisiyenti bilan yarim kengligi bilan va boshqa kattaliklari bilan xarakterlanadi xulosa umuman aytganda bu birinchi davrda spektroskopiya faqat tajribaviy fan sifatida rivojlandi. bu davrda moddalar chiqargan spektrlari shu moddaning tashkil etgan atom va molekulalar orasidagi bog‘lanishning mohiyati ochib berilmagan. har bir spektral chiziq (yutilish, chiqarish va sochilish) о‘zining chastotasi bilan, integral va spektral intensivligi bilan dipolyarizasiya koeffisiyenti bilan yarim kengligi bilan va boshqa kattaliklari bilan xarakterlanadi. spektral chiziqlarning intensivliklari о‘tish ehtimoliyatiga bog‘liq. faraz qilamizki e1 va e2 energiyalar bilan xarakterlanadigan stasionar holatlar berilgan bо‘lsin. bu holatdagi sermolekulalikni yoki molekulalarning zichligini n1 va n2 bilan belgilaymiz. biron dt vaqt ichida birinchi holatdan ikkinchi holatga energiyani yutish bilan о‘tgan molekulalarning soni quyidagiga teng bо‘ladi. foydalanilgan adabiyotlar 1.mirziyoev sh.m. “erkinva farovon demokratik” o’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. toshkent,―o’zbekiston‖ nmiu, 2017. – 29 …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron spektroskopiya"

kurs ishi taqdimot elektron spektroskopiya mundarija 3-bob kirish 1.2 spektroskopiya usullari tahlili va tavsifi 2-bob tajriba qism 2.1 elektron spektroskopiya usuli tahlil olib borish tartibi 2.2 elektron spektroskopiya tahlilini olib borish qurilmalari 3.1 olingan natijalar va ularning tahlili 1.1 optik analiz usullari 1-bob asosiy qism elektron spektroskopiya usulining qo’llanilish sohalari va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ma'lum bo‘lishicha, istalgan kimyoviy elementning yorug‘lanuvchi bug‘lari faqat unga xos bo‘lgan spektr - monoxromatik nurlanishlar to‘plamini taratadi. spektrda ularning har biriga faqat o‘zigagina xos bo‘lgan chiziq taaluqli bo‘lar ekan. barcha elementlarning spektrlari maxsus jadvallarda aks etgan. ularda spektral chiziqlarning to‘lqin uzunligi, ketma-...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.6 MB). To download "elektron spektroskopiya", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron spektroskopiya PPTX 21 pages Free download Telegram