spektroskopiya

PPTX 21 sahifa 4,3 MB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,3 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

слайд 1 1-mavzu: spektroskopiya fani va uning moddaning fizik xususiyatlarini tahlil qilishdagi o’rni. reja: 1.1. spektroskopiyaning asosiy qonunlari va bo‘limlari. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar 1.2. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar 1.3. yutilish, chiqarish va sochilish spektrlari 1.4. spektroskopiyani nurlanishning va atomlar sistemasining xossalariga qarab bo‘linishi e’tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png image3.png image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.emf image17.emf image18.emf image19.emf spektroskopiyaning asosiy qonunlari va bo‘limlari. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar elektromagnit nurlanishning spektri haqidagi ta’limot to‘lig‘icha kvant nazariyasiga asoslangan. shuning uchun atom va molekulyar spektroskopiyani o‘rganish asosiy kvant qonunlaridan boshlanadi. kvant tushunchasi spektroskopiyaga 1-bo‘lib n. bor tomonidan 1913-yilda vodorod atomining spektrini tushuntirish bilan kiritildi. n.bor tomonidan aytilgan postulat statsionar holatlarning mavjudligi va kvant nurlanishli o‘tishlar atom fizikasidagi tajribalarda tasdiqlandi hamda kvant mexanikasi hamda kvant elektrodenamikasida nazariy tushuntirildi. bu postulatlar nafaqat oddiy balki murakkab atomlar, molekulalar, kristallar uchun bir tomondan …

2 / 21

onar holatidan boshka bir holatga o‘tishiga olib keladi. kvant nazariyasining klassik nazariyadan xarakterli farqi statsionar holatlar energiyalarining diskret ketma-ketligidadir. aniq sistema uchun energiya ketma-ketligi to‘lig‘icha diskret (uzlukli) bo‘lishi mumkin, yoki to‘lig‘icha uzluksiz bo‘lishi mumkin yoki qisman diskret qisman uzluksiz bo‘lishi mumkin. masalan garmonik ossillyator uchun diskret ketma-ketligi, erkin zarrachaning harakati uchun uzluksiz ketma-ketligi, aytaylik vodorod atomi uchun ionlashish energiyasidan kichik bo‘lganda diskret energiya ketma-ketligi, ionlashish energiyasidan katta bo‘lganda uzluksiz energiya ketma- ketligi kuzatiladi. odatda “spektr” termini elektromagnit nurlanishining chiqarish, yutilish va sochilish spektrlari uchun ishlatiladi. energiyaning saqlanish qonuniga ko‘ra atom sistemasining bir energetik holatdan boshqa energetik holatga o‘tishi sistemaga energiya berilishi yoki olinishi bilan bog‘liq. bunday o‘tishlar nurlanishli (optik o‘tishlar) ya’ni atom sistemasi elektromagnit nurlanishni yutadi yoki nurlantiradi va nurlanishsiz (optik bo‘lmagan) bo‘lishi mumkin. bunda qaralayotgan atom sistemasida yoki atrof bilan energiya almashinuvi bo‘ladi. masalan zarrachalar o‘zaro ta’siri tufayli energiya almashinuvi. optik o‘tishlarida atom sistemasi biror e i statsionar holatidan …

3 / 21

asi <10 mkm rentgen trubkalari defraksion panjaralar, kristallar fotoplastinka, fotoeliment, ionizatsion kamera. 10 5 kondensirlangan muhitlar spektroskopiyasi kristallar, amorf jismlar va syuqliklarning energetik satihlari va ular orasidagi o‘tishlar haqida ma’lumot beradi va bu erda ham amaliy ham nazariy echilmagan muammolar ko‘p. albatta kondensirlangan muhidlar spektroskopiyasi atom va molekulyar spektroskopiya bilan bog‘liq va shu bo‘limlarning natijalariga tayanadi. spektroskopiyada energetik sathlar energiyalari farqi dan bo‘lgan oraliqni egallaydi. chastota yoki to‘lqin uzunliklari shkalasida bu - gs dan - gs gacha yoki sm dan sm gacha bo‘lgan oraliqda yotadi. yadroning energetik sathlari nuklonlarning harakati bilan bog‘liq bo‘lib energiyasi yuz mingdan million ev gacha bo‘lishi mumkin, va yadro spektroskopiyasida o‘rganiladi. kondensirlangan muhitlar spektrlari murakkab bo‘lishiga qaramasdan atom va molekulalardagi harakatlar bilan bog‘liq. shuning uchun atom va molekulalarning energetik sathlarini batafsilroq qaraymiz. 1. atomdagi elektronlarning yadroga nisbatan harakati bilan bog‘liq elektron sathlar energiyasi. bu erda ichki elektron qobiqdagi va tashqi elektron qobiqdagi elektron sathlarini farqlash lozim. …

4 / 21

ekulalarning to‘lig‘icha ma’lum o‘qlar atrofidagi aylanma harakati bilan bog‘liq. sathlar energiyalarning farqi ancha kichik bo‘lib to‘lqin sonida oraliqda bo‘ladi va uzoq infraqizil va mikrotulkin sohada yotadi va (iq) infraqizil spektroskopiyasi hamda yoruglikning kc usuli bilan o‘rganiladi. 1. elektronning xususiy momenti (speni) bilan bog‘liq bir-biriga juda yaqin joylashgan- sathlarning nozik strukturasi. bu sathlar energiyalarining farqi juda kichik bo‘lib ( ) elektromagnit to‘lqinlar shkalasining mikroto‘lqin sohasida bo‘ladi va radio spektroskopik usul bilan o‘rganiladi. ko‘rish va ub sohada spektrning multiplet strukturasi, engil atomlar uchun bir biriga juda yaqin chiziqlar to‘plami kuzatiladi, shuning uchun nozik struktura deyiladi. 2. atom yadrosining spini bilan bog‘liq bo‘lgan o‘ta nozik struktura. bu sathlar energiyasining farqi juda kichik bo‘lib 10 -7 -10 -5 ev atrofida bo‘ladi va ular yadroning magnit va elektr momentlarini atom va molekula elektronlari bilan o‘zaro ta’siri tufayli vujudga keladi. ushbu o‘tishlar yadro magnit radioskopiya usul bilan o‘rganiladi. ko‘rish va ub sohada juda yaqin chiziqlar kam …

5 / 21

ishi ham deyiladi. 1. atom va molekulalar energitik sathlarining tashqi elektr maydonida ajralishi kuchli elektr maydonida elektron va aylanma sathlarning ajralishi evning mingdan o‘nminglab ulishicha, ya’ni 10 sm -1 gacha bo‘lishi mumkin. ko‘rish va ub sohada atomlarning energetik sathlarining elektr maydonida ajralishi shtark effekti kuzatiladi va shtark ajralishi ham deyiladi. bu elektrek rezonansning radiospktroskopik usuli bilan kuzatiladi. umuman turli tipdagi harakatlarning o‘zaro ta’siri tufayli sathlarning ajralishi kuzatilishi mumkin. sathlar ajralishi ular o‘rtasida utishlar bo‘lishiga olib keladi, bu esa bir biriga yaqin spektral chiziqlar paydo bo‘lishiga olib keladi va ularning xosil bo‘lish mexanizmini aniqlashning hamisha ham imkoni bo‘lavermaydi. /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"spektroskopiya" haqida

слайд 1 1-mavzu: spektroskopiya fani va uning moddaning fizik xususiyatlarini tahlil qilishdagi o’rni. reja: 1.1. spektroskopiyaning asosiy qonunlari va bo‘limlari. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar 1.2. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar 1.3. yutilish, chiqarish va sochilish spektrlari 1.4. spektroskopiyani nurlanishning va atomlar sistemasining xossalariga qarab bo‘linishi e’tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png image3.png image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.emf image16.emf image17.emf image18.emf image19.emf spektroskopiyaning asosiy qonunlari va bo‘limlari. energetik sathlar va ular orasidagi o‘tishlar elektromagnit nurlanishning spektri haqidagi ta’limot to‘...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (4,3 MB). "spektroskopiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: spektroskopiya PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram