muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi

PPTX 14 sahifa 4,2 MB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

bajardi: bekinova yu 17 – 13 guruh tekshirdi: ________ tayyorladi: ro’zimov yusufboy muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilish muhammad ibn muso al-xorazmiy haqida muhammad ibn muso al-xorazmiyning i;lm-fan rivojiga qo’shgan hissalari allomaning e’tirof etilishi haqida reja: muhammad ibn muso al-xorazmiy muhammad ibn muso al-xorazmiy jahon madaniyati taraqqiyotiga g’oyat katta hissa qo’shgan, fanning bir necha tarmoqlariga asos solgan buyuk qomusiy olimdir. al-xorazmiy algebra fanining asoschisi. uning “al-kitob al muxtasar fi hisob al-jabr va al muqobala” asaridagi “al-jabr” so’zi lotincha transkripsiyada “algebra” ni anglatib, al-xorazmiy asos solgan yangi fanning nomidir. muhammad ibn muso al-xorazmiy (taxminan 783- 850-yillar) asli xiva shahridan bo'iib, matematika. astronomiya, geografiya va boshqa fanlar sohasida barakali ijod qildi hamda "aljabr" (algebra) fani va "algoritm" tushunchasiga asos soldi. "algebra* so'zining o'zi esa uning "kitab al-jabr val-muqobala" (tiklash va qiyoslash kitobi) degan risolasi nomidan olingan. uning arifmetikaga oid risolasi hind raqamlariga asoslangan bo'iib, hozirgi kunda biz …

2 / 14

loyatidagi qadimgi qubo (hozirgi quva) shahrida tavallud topgan ahrnad al-farg'oniyning (798-865-yillar) ijodiy faoliyati bag'doddagi ilmiy markaz (akademiya) bilan bog'liq bo'iib, hozirgi kunda uning 8 asari bizga ma'lum fanga abadiy kirdi. buyuk faylasuf, qomusiy olim abu nasr ai-farobiy (873-950-yillar) sirdaryoqirg'og'idagi farob degan joyda tug'ilib, farob, toshkent, buxoro va samar-qandda o'qidi. keyinroq bag'dod va damashqda yashab o'z ma'lumotini oshirib, umrim ilmga baxshida etdi. u fanning barcha sohalarini qamragan 160 dan ortiq asarlar yozgan va ayrim ma'lumotlarga ko'ra 70 dan ortiq tilni bilgan. u yoshligidan bilim olishga qiziqqan. riyozot va tabiyot ilimlarining asoslarini chuqur egallagan. qunt bilan arab, fors, hind va yunon tillarini o'rgangan al-farobiy barcha ilmlar rivojiga katta hissa qo'sh-ganligi, xususan, yunon falsafasini sharhlab, dunyoga tanishtirganligi iichun sharq mamlakatlarida "ikkinchi aristotei" deb ulug'langan. o'rta asrning buyuk qomusiy olimi abu rayhon beruniy (973-1048-yillar) xorazmning qadimgi poytaxti kot shahrida tug'ildi. uning ilmiy merosi turli fan sohalariga doir 150 dan ortiq asardan iborat bo'hb, ulardan …

3 / 14

sirlarini o'rgandi u farg'onalik do'sti ai-farg'oniy bilan bog'dodda rasadhona qurishga boshchilik qildi. rasadhonadagi asboblar yordamida koinot sirlarini va yer kurrasini o'rgandi. al-xorazmiy va al-farg'oniy boshchiligidagi olimlar 1000 dan ortiq yulduzlarni tekshirdilar hamda ularning joylanish haritasini tuzdilar. yer kurrasining aylana uzunligini aniqladilar . xorazmiy "surat al-arz" ("yer suvrati") nomli kitobida afrika, osiyo va yevropa qit'alarini aniq tavsiflagan. koinot sirlarini o'rganishga oid ijodlari uning "ziji" ("astranomiya") kitobida bayin etilgan. muhammad al-xorazmiy bog'dodda vafot etdi. algebra fanining otasi sifatida shuhrat qozongan vatandoshimiz muhammad ibn muso al-xorazmiy tarix sohasida sharqda ilk asarlardan birini yaratgan. uning "kitob at-tarix" asari bizgacha turli mualliflarning asarlari tarkibida etib kelgan. buyuk ajdodi ilmiy merosini mukammal o`rgangan beruniy ham bu sohada "xorazmning mashhur kishilari" yoki "xorazm tarixi" asarini yaratib qoldirgan. bu kitob ham to`liq holda saqlanmagan. al-xorazmiy algebra fanining asoschisi. uning “al-kitob al muxtasar fi hisob al-jabr va al muqobala” asaridagi “al-jabr” so’zi lotincha transkripsiyada “algebra” ni anglatib, al-xorazmiy asos …

4 / 14

g’risidagi qisqacha kitob» asari, astronomik jadvallar hamda geografik asar qolgan edi. ikkala matematik asari o’rta asrlarda yevropada lotin tiliga tarjima qilingan bo’lib, ko’p vaqt davomida matematika bo’yicha asosiy darsliklar bo’lib xizmat qilgan. al–xorazmiyning taxallusi sal shakli o’zgargan holida «algoritm» so’ziga aylanib, avvaliga o’n xonali o’rinlar belgilangan arifmetikaning butun tizimini anglatgan. keyinchalik bu atama matematikada ma’lum amallarni muayyan tartibda bajarish ketma-ketligi ning qoidasi kabi kengroq ma’noga ega bo’ldi. shunday qilib, «al-jabr» va «al-muqobala» amallari hozirda qo’llanadigan tenglama hadlarining tenglamaning bir qismidan boshqasiga ko’chirilishi va o’xshash hadlarning keltirilishi amallarining o’rnida qo’llangan. ushbu ikkita amal al–xorazmiyga birinchi va ikkinchi darajali har qanday algebraik tenglamani namunaviy shakllardan biriga keltirishga imkon berdi, bunday shakllar al–xorazmiyning ta’limotida oltita. kvadrat tenglamalarni yechishning faqat geometrik usullaridan foydalangan yunonlardan farqli ravishda, al–xorazmiy faqat o’zining og’zaki ritorik yechimining to’g’riligini isbotlash uchungina chizmalardan foydalanadi. bu tangalar al-xorazmiyning tug’ilgan kunini nishonlashganda al-xorazmiyning rasmi tushirilgan tangalar ishlab chiqarildi e’tiboringiz uchun raxmat image12.jpeg image13.jpeg …

5 / 14

muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi" haqida

bajardi: bekinova yu 17 – 13 guruh tekshirdi: ________ tayyorladi: ro’zimov yusufboy muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilish muhammad ibn muso al-xorazmiy haqida muhammad ibn muso al-xorazmiyning i;lm-fan rivojiga qo’shgan hissalari allomaning e’tirof etilishi haqida reja: muhammad ibn muso al-xorazmiy muhammad ibn muso al-xorazmiy jahon madaniyati taraqqiyotiga g’oyat katta hissa qo’shgan, fanning bir necha tarmoqlariga asos solgan buyuk qomusiy olimdir. al-xorazmiy algebra fanining asoschisi. uning “al-kitob al muxtasar fi hisob al-jabr va al muqobala” asaridagi “al-jabr” so’zi lotincha transkripsiyada “algebra” ni anglatib, al-xorazmiy asos solgan yangi fanning nomidir. muhammad ibn muso al-xorazmiy (taxminan 783- 850-yillar) asli xiva s...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (4,2 MB). "muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: muhammad ibn muso al-xorazmiyni… PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram

muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"muhammad ibn muso al-xorazmiyning dunyo faniga hissa qo‘shishi va uning xizmatlarining e’tirof etilishi" haqida

O'xshash fayllar