arxeologiya va yordamchi fanlar

PPT 26 pages 1.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

arxeologiya fani va uning vazifalari arxeologiya va yordamchi fanlar o’quv maqsadlari ta’limiy: talabalarga arxeologiya fanining maqsad va vazifalari haqidagi bilimlarni shakllantirish. tarbiyaviy: talabalarda qadimgi madaniyatga hurmat va ularni asrash munosabatlarini rivojlantirish. rivojlantiruvchi - talabalarda arxeologiya fani sohasida mustaqil va erkin fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish. tayanch tushunchalar arxeologiya, tarixiy antropologiya, antropogenez, numizmatika, epigrafika, sfragistika, arxeologik davrlashtirish, madaniy qatlam, tarixiy geografiya, radiokarbon analiz, dendroxronologiya, suv osti arxeologiyasi, kosmik arxeologiya. 1. arxeologiya fanining rivojlanish tarixi arxeologiya – tarix fanining mustaqil yo’nalishi bo’lib, o’zining tadqiqot obyekti, shuningdek, ularni ochib o’rganishda maxsus uslublardan foydalaniladi. ya’ni zamonaviy tushunchada arxeologiya ibtidoiy, antik, o’rta asrlarga oid yodgorliklarni o’rganish va qayta tiklash ishlarini olib boradi. arxeologiya – yosh ijtimoiy fanlardan biri bo’lsa-da, uning ildizlari uzoq tarixga borib taqaladi. yozma manbalardan ma’lumki, mil. avv. vi asrda bobil podshosi navonid (nabunaid, nabonagid, mil. avv. 555-538 yy.) saroy va ibodatxonalarning asos qismida qazuv ishlarini olib borgan. ayni paytda britaniya muzeyida nabonid tomonidan topilgan …

2 / 26

“qadimiyat” – a n t i q u i t a t e s - atamasini qo’llaganlar rim imperiyasida shuningdek “a n t i q u a r i e u s” – antikvariy, ya’ni qadimiyatga qiziquvchi atamasi ham qo’llanilgan. o’rta asrlarda antikvariylar jumlasiga turli qadimiy qo’lyozmalarni yig’uvchi kishilar kirgan bo’lsa, uyg’onish davriga kelib asosan klassik madaniyat namunalarini yig’uvchilarni, ya’ni antik davr madaniyatiga qiziquvchilarni shunday ataganlar 1767 yilda gettingen universiteti prof. xristian gottlib geyni “arxeologiya” atamasiga “yunon va rimliklarning qadimgi san’ati arxeologiyasi” kursi bo’yicha ma’ruza o’qib, uni qaytadan muomalaga kiritadi shu davrdan boshlab arxeologiyaning yordamchi tarmoqlari – numizmatika (tangashunoslik), epigrafika (toshlardagi bitiklarni o’rganish), sfragistika (muhrlarni o’rganuvchi fan) vujudga kela boshlaydi 1753-1756 yy. juda ko’plab arxeologik ashyolarni qo’lga kiritgan britaniya muzeyi ociladi 1718 yilda rossiyada pyotr i boshchiligida ilk marta antikvar materiallarni izlash, to’plash va o’rganish boshlanadi. barcha topilmalar kunstkameraga joylashtirilgan arxeologik topimalarni saqlash uchun turli ilmiy jamiyat va muzeylar tashkil …

3 / 26

xelogiya fani yer qa`rida tepaliklar shaklida bizni davrimizgacha saqlanib qolgan shahar va qishloqlarni, tog`lardagi g`or makonlarni arxeologik tadqiqotlar yordamida o`rganadi. arxeologiya fanining asosiy maqsadi - arxeologik yodgorliklarni o`rganish asosida insoniyat tomonidan yaratilgan moddiy madaniyat yutuqlarining uzviy taraqiyot jarayonini aniqlash va ilmiy xuloslar berish. arxeologiya fanining vazifalari: 1. insoniyat tomonidan yaratilgan moddiy-madaniyatning paydo bo`lishi va rivojlanish bosqichlarini o`rganadi. 2. moddiy madaniyat asosida jamiyat taraqqiyotini o`rganadi. 3. har bir tarixiy davrga xos bo`lgan tarixiy jarayonlarni moddiy madaniyatda aks ettiradi. 4. arxelogiya tarixiy fanlar, xususan antrapologiya, etnografiyalar bilan hamkorlikda odamning paydo bo`lishi, rivojlanishi va migratsiya jarayonlarini o`rganadi. maxsus ilmiy muzeylar barpo etildi arxeologik yodgarliklarni saqlash va ta’mirlash ishlari yo`lga qo`yildi tabiy fan yutuqlari asosida rivojlantirildi fundamеntal tadqiqotlar yaratildi xalqaro aloqlarga asos solindi o`zbekistonning qadimgi tarixi yaratilmoqda arxeologiya mustaqillik yillarida 1. arxeologik yodgorlikning umumiy ko`rinishi 2. arxeologik qazishma jarayoni 3. arxeologik tadqiqot natijasida olingan madaniy qatlam savollar 1. arxeologiya so`zi qanday lug`aviy ma’noni anglatadi? …

4 / 26

rlik turlari 1. shaharlar (afrasiyob, yerqo’rg’on...) 2. qishloqlar (oqqo’rg’on, dingilji…) 3. qal’alar (xotomtoy, tavka...) 4. karvonsaroylar (raboti malik…) 5. ibotadxonalar (fayoztepa…) 6. mozorlar (bo’ston, rabot…) kosmik arxeologiyasi kosmik ma’lumotlar asosida voha arxeologik yodgorliklari joylashuvi aniqlanadi. har bir yodgorlikning topografik tarxi olinadi. yodgorliklar taqqoslanadi. yangi yodgorliklar aniqlanadi. qadimgi yollar va suv inshootlari eski o’zanlari aniqlanadi. mavjud ma’lumotlar asosida migratsiya jarayonlari va yo’nalishlari aniqlanadi foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati. karimov i. yangisini qurmay turib, eskisini buzmang. t. o’zbekiston 1993 yil. r.a.ubaydullayeva, м.b.bekmurodov, о.b mirzaev va boshqa;sotsiologiya. т., “uajbnt” markazi, 2002. abu nasr farobiy. fozil odamlar shaxri т. , 1993, abu rayxon beruniy. tanlangan asarlar. i-тom . t. 1968.

5 / 26

arxeologiya va yordamchi fanlar - Page 5

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arxeologiya va yordamchi fanlar"

arxeologiya fani va uning vazifalari arxeologiya va yordamchi fanlar o’quv maqsadlari ta’limiy: talabalarga arxeologiya fanining maqsad va vazifalari haqidagi bilimlarni shakllantirish. tarbiyaviy: talabalarda qadimgi madaniyatga hurmat va ularni asrash munosabatlarini rivojlantirish. rivojlantiruvchi - talabalarda arxeologiya fani sohasida mustaqil va erkin fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish. tayanch tushunchalar arxeologiya, tarixiy antropologiya, antropogenez, numizmatika, epigrafika, sfragistika, arxeologik davrlashtirish, madaniy qatlam, tarixiy geografiya, radiokarbon analiz, dendroxronologiya, suv osti arxeologiyasi, kosmik arxeologiya. 1. arxeologiya fanining rivojlanish tarixi arxeologiya – tarix fanining mustaqil yo’nalishi bo’lib, o’zining tadqiqot obyekti, shuningdek, ular...

This file contains 26 pages in PPT format (1.3 MB). To download "arxeologiya va yordamchi fanlar", click the Telegram button on the left.

Tags: arxeologiya va yordamchi fanlar PPT 26 pages Free download Telegram