kvant sonlari haqida tushuncha

DOC 51.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424534293_60157.doc kvant sonlari haqida tushuncha atomdagi elektron holatlarning tavsiflovchi kvant sonlar s p d f elektronlar. energetik holat, elektron qobiqcha, atom orbital (ao). atom tuzilish nazariyasiga ko’ra elektron zarracha va to’lqin tabiatga ega buni 1927 yili geyzenburg mikrozarrachalarning ikki xil tabiatli ekanligini o’zining noaniqlik printsipi asosida tushuntirdi. bu printsipga muvaffaq bir vaqtning o’zida mikrozarrachaning tezligi va o’rni (koordinatlarni) aniqlash mumkin emas. matematik jihatdan noaniklik quyidagicha ifodalanadi. dg xdv · h/4p dv – noaniqlik mikrozarrachaning topishdagi xato, dg – noaniqlik xatosi, dg 0 noaniqlik xarakatining mikrozarrachaning tezlikka (df) ko’paytmasi hech qachon h/4p dan kichik bo’la olmaydi. bu tenglikdan zarrachaning koordinatlari qanchalik aniqlik bilan o’lchansa uning tezlikni o’lchashdagi xatosi shuncha katta bo’lib chiqadi. masalan: e=v 2000 km/sek. 10-10 sm. shu zarrachaning tezligining topishdagi xato 58000 km/sek.ni tashkil qiladi elektronlarning ikki xil tabiatli ekanligi uning xossalaridan namoyon bo’ladi. 1. elektron ma‘lum kattalikdagi tinch massaga ega, elektronning massasi protonning massasidan 1/1840 marta kichik. 2. …

bosh kvant sonlari bir-biriga teng bo’lgan bir necha elektron atomda elektron qavatni yoki elektron pagonani hosil qiladi. atom energetik pagonalarini k, l, m, n, o, p, q harflari bilan ham belgilanadi. yadroga eng yaqin joylashgan qavat – k qavat bo’lib uning uchun n=1, l qavat uchun n=2, m qavat uchun n=3, n qavat uchun esa n=4 uzoqlikda turadi va x.k. ayni qavat elektronlari bir-biridan o’zlarining energiyalari bilan farq qiladi va har bir qavat bir yoki bir nechta orbitallarni yoki pagonachalarni hosil qiladi. bu orbitallar o’z shakllari bilan bir-biridan farq qiladi. kvant mexanikasida qavat nomeri n – kattalashgan sayin o’sha qavat orbitallarining xilma-xilligi ortadi va eps= n2 formula bilan ifodalanadi. bu yerda eps – ayni energetik qavatdagi pogochalar soni. n – bosh kvant son. birinchi qavat 1 ta orbitalga (pogonacha) ikkinchi qavat 4 ta orbitalga (pogonacha) uchinchi qavat 9 ta orbitalga (pogonacha) n qavat n2 ta orbitalga tengdir (pogonacha). buni sxematik …

azodagi vaziyatini xarakterlash uchun uchinchi kvant son m1-magnit kvant soni kiritildi. magnit kvant sonining qiymatlari: - 1, 0, + 1 gacha ya‘ni: m1 = 0, +1, +2, +3 . . . . . . +l bo’lishi mumkin. me- ayni energetik pagonachada necha xil orbital bor ekanligini va me ularning shaklini ko’rsatadi. pagonachalardagi orbitallar soni 2l + 1 ga teng bo’ladi. masalan: po. c. = 2l +1 orbital kvant soni 1 magnit kvant son me orbitallar soni 0 0 1 1 -1, 0, +1 3 2 -2, -1, 0, +1, +2 5 3 -3, -2, 1-, 0, +1, +2, +3 7 demak, s – holatda 1 ta orbital, p – holatda 3 ta orbital, d – holatda 5 ta orbital, f – holatda 7 ta orbital, g – holatda 9 ta orbital, h – holatda 11 ta orbital bo’ladi va x.k. zo. (ma‘lum energetik qavatdagi orbitallar soni n ga teng bo’ladi). …

aqtda atom kvant energiya yutadi yoki chiqaradi. pauli printsipi: 1925 yilda pauli tomonidan quyidagi printsip yaratildi. bir atomda turtala kvant sonlari bir-biriga teng bo’lgan ikkita elektron bo’la olmaydi. boshqa so’z bilan aytganda n, l, ml, ms kvant sonlari bilan faqat bitta elektron xarakterlanadi. atomdagi boshqa har qanday elektron uchun hech bo’lmaganda kvant sonlarining bittasi boshqa qiymatga ega bo’lishi kerak. pauli printsipidan, bitta orbitalda spin kvant ms-=+1/2 va ms=-1/2 qiymatga ega bo’lgan fakuat 2 ta elektron bo’lishi mumkin degan xulosa kelib chiqadi. demak, s - ta orbital bo’lib, unda faqat 2 ta elektron bo’ladi, p – holatda 3 ta orbital bo’lib, unda 6 ta elektron, d – holatda 5 ta orbital bo’lib, 10 ta elektron, f – holatda 7 ta orbital bo’lib, 14 ta elektron bo’ladi. energetik qavatdagi orbitallar soni n ga teng bo’lganligi uchun, energetik qavatdgi (elektron qavatdagi) elektronlar soni n = 2n2 ga teng bo’ladi. bunga ayni energetik qavatdagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kvant sonlari haqida tushuncha"

1424534293_60157.doc kvant sonlari haqida tushuncha atomdagi elektron holatlarning tavsiflovchi kvant sonlar s p d f elektronlar. energetik holat, elektron qobiqcha, atom orbital (ao). atom tuzilish nazariyasiga ko’ra elektron zarracha va to’lqin tabiatga ega buni 1927 yili geyzenburg mikrozarrachalarning ikki xil tabiatli ekanligini o’zining noaniqlik printsipi asosida tushuntirdi. bu printsipga muvaffaq bir vaqtning o’zida mikrozarrachaning tezligi va o’rni (koordinatlarni) aniqlash mumkin emas. matematik jihatdan noaniklik quyidagicha ifodalanadi. dg xdv · h/4p dv – noaniqlik mikrozarrachaning topishdagi xato, dg – noaniqlik xatosi, dg 0 noaniqlik xarakatining mikrozarrachaning tezlikka (df) ko’paytmasi hech qachon h/4p dan kichik bo’la olmaydi. bu tenglikdan zarrachaning koordinatlari ...

DOC format, 51.5 KB. To download "kvant sonlari haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: kvant sonlari haqida tushuncha DOC Free download Telegram