kvant kimyosining asosiy tushunchalari

ZIP 12 стр. 124,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 124,0 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

1424534251_60156.doc a a a b a b a b z ýëåìåíò 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ti v cr mn fe co ni cu zn 0,1íì 0,2íì 0,3íì a b 0,5 0 10 20 30 40 50 60 àòîì íîìåðè 10 15 l c y = l r mv r е 2 2 2 = n nh 1 2 e e - n ÷ ø ö ç è æ - · 2 2 3 4 2 1 2 1 2 n h me p 2 2 8 h m p ¥ 2 1 2 1 p 2 h 5 , 1 2 3 2 1 2 1 2 1 = = + + 2 1 2 1 2 1 2 1 = + - kvant kimyosining asosiy kvant kimyosining asosiy tushunchalari reja 1. atom yadrosining zaryadi. 2. nurlanishning kvant nazariyasi. 3. bor nazariyasi. elektronlarning kvant sonlari. …

2 / 12

chalik mozli va chedvik yadroning zaryadi va, demak, elektronlarning soni ham elementning tartib raqamiga tengligini elementlarning rentgen spektrlarini taqqoslash yo’li bilan tajribada tasdiqladilar. bu xol elementning davriy jadvaldagi tartib nomeri elementning jadvalda joylashish tartibinigina bildirib qolmasdan, balki uning ichki tuzilishini ham aks ettirishini ko’rsatadi. elementning tuzilishini o’rganishda uning tartib raqamini aniq bilish alohida ahamiyatga ega. 1913 yilda ingliz olimi g. mozli 38 ta elementning rentgen spektrini tekshirdi, jumladan, kaltsiydan (z = 20) ruxgacha (z = 30) bo’lgan 11ta elementning rentgen spektrlarini sistemali ravishda tekshirib, bu elementlardan har birining rentgen spektridagi k – seriyasi bir – biriga yaqin joylashgan ikkita chiziq к va к dan iborat ekanligini kuzatdi. hosil qilingan rentgen spekrlarining rasmlarini esa elementlarning tartib raqamlari usish tartibida yuqoridan pastga qaratib joylashtirdi. vi.1– rasmda ti dan zn gacha bo’lgan elementlar uchun k– seriyadagi к va к chiziqlarning joylanishi ko’rsatilgan. rasmdan ko’rinadiki, bir elementdan ikkinchi elnmentga o’tganda elementlarning tartib raqamlari ortib …

3 / 12

il seriya chiziqlar uchun har xil bo’lgan o’zgarmas sonlar. abstsissalar o’qiga elementlarning tartib raqami va ordinatalar o’qiga ɣ qiymatlari quyilsa, to’g’ri chiziq hosil bo’ladi ( iv. 2- rasm). mozlining bu qonuni, bir tomondan, elementning tartib raqamini aniq topishga imkon bersa, ikkinchi tomondan, yadro zaryadi elementning tartib raqamiga tengligini ko’rsatadi. d.i.mendeleevning davriy jadvalida elementlar atom yadrolari zaryadlarining ortib borishi tirtibida joylashtirilgan. bu jadvalga qarab, iv. 2– rasm. mozli qonunining grafik ifodasi. элементлар атом ядроларининг заряди šийматини, заряди šийматига šараб esa eletronlar sonini bilish mumkin. masalan, kislorodning jadvaldagi tartib raqami 8ga teng, demak, uning yadrosida 8ta musbat zaryad bor. yadro atrofida esa 8ta elektron aylanadi. element atomi yadrosining musbat zaryadlari soni ham elektronlar soni ham bir elementdan navbatdagi elementga o’tishda bir birlik ortadi. demak, bu yerda miqdor o’zgarishlari sifat o’zgarishlarga olib boradi. d.i.mendeleevning elementlar davriy qonuni hozirgi vaqtda quyidagicha ta‘riflanadi: elementlarning xossalari ular atom yadrosi zaryadlarining kattaligiga davriy ravishda bog’liqdir. 2. nurlanishning …

4 / 12

q keldi. yorug’lik kvantlarining haqiqiy mavjudligini boshqa xil tajribalar ham isbotladi. endilikda plank tenglamasi tabiat haqidagi asosiy qonunlardan biri deb topildi. 3. bor nazariyasi. nels bor 1913 yilda vodorod atomining tuzilish nazariyasini taklif qildi. n.bor o’zining nazariyasini yaratishda e.rezerford modeliga va plankning kvantlar nazariyasiga asoslandi. u rezerford nazariyasiga energiyaning ayrim kvantlaridan iborat ekanligi haqidagi plank g’oyasini kiritib, o’zining muhim postulatlarini ta‘rifladi. n.borning 1 postulatiga muvofiq, elektron atomda faqat kvant nazariyasi ruxsat etadigan orbitalar bo’ylab harakat qiladi. elektron kvantlangan turg’un orbitalar bo’ylab harakat qilganida o’z energiyasini o’zgartirmaydi, atrofga energiya sochmaydi va tashqi muhitdan energiya yutmaydi. ii postulatga ko’ra, elektron yadrodan uzoq orbitadan yadroga yaqin orbitalarning biriga o’tganida o’zidan energiya chiqaradi. aksincha yo’nalishda harakat qilinganida esa, atom energiya yutadi. n.bor bu ikki postulat asosida vodorod atomning tuzilishini tushuntirdi, u spektroskopik tekshirishlar asosida olingan xulosalardan va e.rezerford formulasi dan foydalanib, vodorod atomining radiusini, elektronning turli orbitalardagi energiya qiymatlarini hisoblay oldi. n.bor hisoblar natijasida …

5 / 12

chiqadi. lekin n.bor nazariyasi spektr chiziqlarining magnit va elektr maydonida tarkibiy qismlarga parchalanish hodisasini va ko’p elektronli zarrachalarning tuzilishini tushuntira olmadi. n.bor nazariyasiga ko’ra atomda elektron harakat qiladigan har qaysi orbita radiusi o’zgarmas qiymatga ega bo’lishi, elektron ayni orbitada aniq tezlik bilan harakat qilishi, elektronning o’zi aniq o’lchamli zarracha bo’lishi kerak edi. lekin haqiqatda shunday emas. zommerfeld va boshqa olimlar n. bor nazariyasini rivojlantirib, vodorod atomining magnit va elektr maydonidagi harakatini tushuntira oladigan, boshqa elementlar atomlarining tuzilishini bayon etadigan nazariya yaratdilar. bu nazariyaga ko’ra, atomda elektron orbitallar faqat doira shaklidagina emas, balki ellips shaklida ham bo’lishi mumkin. lekin bor-zommerfeld nazariyasi ham ko’p elektronli atomlarning spektrlarini izoh qila olmadi. bu nazariyada aniqlangan kamchilliklarning asosiy sababi «mikroolam» ob‘ektlariga «makroolam» fizikasini qo’llanilishi bo’ldi. bu ishda izchillik yo’q edi. tez orada ma‘lum bo’ldiki, elektron aniq o’lchamli, aniq tezlik bilan harakat qiluvchi, fazoda aniq o’rinni egallovchi zarracha emas, u ham zarracha, ham to’lqin xossalarini namoyon …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kvant kimyosining asosiy tushunchalari"

1424534251_60156.doc a a a b a b a b z ýëåìåíò 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ti v cr mn fe co ni cu zn 0,1íì 0,2íì 0,3íì a b 0,5 0 10 20 30 40 50 60 àòîì íîìåðè 10 15 l c y = l r mv r е 2 2 2 = n nh 1 2 e e - n ÷ ø ö ç è æ - · 2 2 3 4 2 1 2 1 2 n h me p 2 2 8 h m p ¥ 2 1 2 1 p 2 h 5 , 1 2 3 2 1 2 1 2 1 = = + + 2 1 2 …

Этот файл содержит 12 стр. в формате ZIP (124,0 КБ). Чтобы скачать "kvant kimyosining asosiy tushunchalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kvant kimyosining asosiy tushun… ZIP 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram