ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirish nazariyalari

DOC 98.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404118815_50622.doc ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirish nazariyalari reja: 1. ishlab chiqarish kuchlari haqida tushuncha 2. joylashtirish va uni amalga oshirish 3. hududiy tashkil qilishning mohiyati 4. hududiy tashkil qilish va boshqarish 5. ishlab chiqarishni joylashtirishda chet el olimlarining g’oyalari burjua iqtisodiyot fani joylashtirish muammolari bilan o’tgan asr boshlaridan buyon shug’ullanib kelmoqda. i.tyunen va keyinchalik a.veber ayrim korxonani eng qulay yerga joylashtirish (standart) ni aniqlash bilan bog’liq keng doiradagi masalalarni hal etishi lozim bo’lgan joylashtirish nazariyalari bilan chiqdilar. joylashtirish variantlari samaradorligini baholashda ayrim korxona nuqtai-nazaridan qarmoq nuqtai-nazariga (t.palander) va shundan keiyn xalq xo’jaligi nuqtai-nazariga (eglender, o.ritchil, a.lyosh) o’tish uchun standart nazariyasiga yuz yildan ko’proq vaqt kerak bo’ldi. biroq shu qadar qiyin ko’chgan bu o’tish ham nazariyasi sohasida ishlaganicha qolverdi. amaliy tavsiyalar esa joylashuv shaxsiy ish bilarmonlik nuqtai-nazariyadan baholanadigan ayrim korxonaga ta‘luqli bo’lganicha qolmoqda. iogann tyunyenning joylashtirish nazariyasi. joylashtirish nazariyasi bo’yicha dastlabki poydevorli asar i.tyunenning 1826 yilda bosilib chiqqan «ajratilgan davlat» asari bo’ldi. …

pasttekisliklarda aytib o’tilgan birdan-bir katta shahardan boshqa shaharlar yo’q, unga butun mamlakatni sanoat maxsulotlari bilan ta‘minlash majburiyati topshirilgan. u o’z navbatida oziq-ovqat mahsulotlarni o’zini o’rab turgan past tekislikdangina olinadi. o’zimizga shunday savol beramiz. agar xo’jalik batamom, oqilona olib borilsa xo’jalik belgilangan sharoitlarda qanday shakllar kasb etadi va unga shahardan uzoq yohud yaqin masofada bo’lish qanday ta‘sir etadi. tushunarliki, shahar yaqinida o’z tannarxiga nisbatan anchagina vaznga ega bo’lgan mahsulotlar ishlab chiqarilishi kerak. shaharlardan olislab borgan sari tashib keltirish uchun o’z tannarxiga nisbatan arzon bo’lgan mahsulot yetishtirish uchun yer tabora ko’proq ajratilaveradi. ana shu hisob-kitoblar asosida shahar atrofida u yoki bu masofalar ishlab chiqarishning asosiy predmetlari bo’ladigan keskin ajratilgan muayyan konsentrik doira yoki mintaqalar hosil qilinadi. bu balki ancha katta ko’chirmada tyunen usulining butun asosiy mohiyati bayon etilgan ekinlarni joylashtirishga, ularni ishlab chiqarish, joyidan sotiladigan bozorga tashib keltirish uchun qilinadigan harajatlar hal qiluvchi ta‘sir ko’rsatadi. a.vebercha sanoat shtandorti nazariyasi. a.veberning i.tyunen asari …

odiy omillardan kelib chiqish yo’li bilan allaqanday mavxum xo’jalik organizmining «sof» qonunlarin tayinlashga urinib ko’riladi. birinchidan, boshqa jabhalar bilan aloqadan tashqarida mavjud bo’lgan ajralgan aqlbovar qiladigan xo’jalik sohasi ko’rib chiqiladi. keyin sanoatning xom ashyo bazasini joylashtirish o’z holicha berilgan deb qabul qilinadi. sanoat mahsulotining joylashuviga nisbatan ham shunga o’xshash yo’l qo’yiladi. nihoyat ish xaqi vaqt ichida o’zgarmaydi, uzil-kesil qayd etiladi. a.veberga tegishli dastlabki sharoitlarni quyib, tadqiqot maqsadlari sifatida quyidagi 2 ta masalani qo’yadi: 1. sanoat mo’ljaliga bog’liq bo’lgan, ya‘ni joylashtirish omillarini aniqlash: 2. bu omillar harakati qonuniyatini aniqlash. barcha omillar o’z harakati harakteriga ko’ra mintaqaviy hamda aglomeratsion omillarga ajraladi. mintaqaviy omillarga 1) xom ashyo narxining nisbatan yuqori bo’lishi: 2) maoshlarning yuqori bo’lishi: 3) transport chiqimlari. aglomeratsion omillar deb shunday omillarga aytiladiki, ular mintaqaviy omillar tomonidan belgilab berilgan joylashtirish doirasida ishlab chiqarishni to’plash darajasini belgilangan holda, u ko’p yoki kam joylarda yig’ilishga sabab bo’ladi. a.veber asosiy shart asosida quyidagi fikrni olg’a …

ktsiya» ni ko’rishga mumkin. avgust lyoshning joylashtirish nazariyasi. a.lyoshning xo’jalikni jug’rofiya joylashtirish muammolarini bo’yicha eng asosiy asarlaridan biri hisoblanadi. joylashtirish muammosini hal qilishga kompleks yondashish a.lyoshning ajratib turadigan xususiyatidir. a.lyosh olim sifatida o’z nuqtai-nazaridan ta‘riflar ekan, asarining birinchi bobida shunday yozadi: «iqtisodchining xaqiqiy burchi bizning sho’rlik voqeyligimizni izohlab berishni emas, balki uni yaxshilashdir». ishlab chiqarishni oqilona joylashtirish muammosini hal qilish xaqiqatdagi joylashuvini shunchaki tasvirlashdan ancha oliyjanobliroqdir. a.lyosh o’z tadqiqotining dastlabki qadamlaridan boshlab o’z o’tmishdoshlarini korxona qurilish va joytanlashda eng kam chiqimlarini ko’zlaganliklari uchun tanqid qiladi. a.lyosh sof foydani joytanlashni asosiy va aslida birdan-bir omil deb ataydi. a.lyosh ishlab chiqarishdagi omillargina emas, balki sotish tomondagi omillarga katta e‘tibor berdi. biz yolg’iz chiqimlar bilangina emas balki sotish istiqbollari bilan shug’ullanadi. veberning asosiy xatosi shundan iboratki, korxona uchun eng kam chiqimlarni ta‘minlaydigan joyni izlagan. bu ham noto’g’ri. eng ko’p sotishni ta‘minlaydigan korxonani joylashtirish uchun eng qulay bo’lgan joyni qanday joy deb hisoblash kerak? …

hubxasiz xizmatidir. u korxonani ko’rish uchun nuqta tanlash masalasini tadqiq qilar ekan, bunday deb yozadi: «tanlab olingan joy sub‘ektivliga emas, balki ob‘ektiv nuqtai-nazaridan ham noqulay bo’lishi mumkin. kutilgan muvaffaqiyatni keltirmagan tanlash, ishbilarmoning sub‘ektiv muvaffaqiyatmizligidir. ishbilarmonning korxonani tashkil etish uchun joyni noto’g’ri tanlash bilan shartlangan sinishi butun xalq xo’jaligi nuqtai-nazaridan ham ob‘ektiv muvaffaqiyatsizlik bo’ladi. shunday shart-sharoitlarga asoslanib, ya‘ni iqtisodiyotni tartibga solishda «butun xo’jalik talabini hisobga olish» zarurligiga asoslangan holda, a.lyosh ishlab chiqarishni yalpi joylashtirishning muvozanatli tizimini yaratadi. bu tizim tenglamalarning beshta guruhi bilan tavsiflanadi, ulardan har biri u yoki bu shartlar bajarilishini ta‘minlaydi. ishlab chiqarishni joylashtirish tizimining muvozanati quyidagi 2 ta asosiy tendentsiyalar bilan belgilanadi: - bir firmaning manfaatlari-eng ko’p foyda - umuman iqtisodiyotning manfaatlari-mustaqil iqtisodiy ob‘ektlar sonining eng ko’p ortib borishi. ikki kuch o’rtasida to’xtovsiz kurash bormoqda: bittasi yutib chiqqan narsani boshqasi tortib olmoqda. bu kuchlar muvozanatiga erishilgan nuqta korxona o’rnashgan joyni belgilaydi. muvozanatning bu xolatini «joylashtirish umumiy tenglamalari»ning qo’yidagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirish nazariyalari"

1404118815_50622.doc ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirish nazariyalari reja: 1. ishlab chiqarish kuchlari haqida tushuncha 2. joylashtirish va uni amalga oshirish 3. hududiy tashkil qilishning mohiyati 4. hududiy tashkil qilish va boshqarish 5. ishlab chiqarishni joylashtirishda chet el olimlarining g’oyalari burjua iqtisodiyot fani joylashtirish muammolari bilan o’tgan asr boshlaridan buyon shug’ullanib kelmoqda. i.tyunen va keyinchalik a.veber ayrim korxonani eng qulay yerga joylashtirish (standart) ni aniqlash bilan bog’liq keng doiradagi masalalarni hal etishi lozim bo’lgan joylashtirish nazariyalari bilan chiqdilar. joylashtirish variantlari samaradorligini baholashda ayrim korxona nuqtai-nazaridan qarmoq nuqtai-nazariga (t.palander) va shundan keiyn xalq xo’jaligi nuqtai-nazari...

DOC format, 98.5 KB. To download "ishlab chiqaruvchi kuchlarni joylashtirish nazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqaruvchi kuchlarni jo… DOC Free download Telegram