xix asrda fan texnika rivoji

PPTX 20 pages 400.3 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 400.3 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation xix asrda fan texnika rivoji tarmashov fayzullo 01 xix asrning muhim ilmiy kashfiyotlari 02 xix asrda fan va texnologiyaning taraqqiyoti 03 xix asr texnologiyalarining inqilobi reja: astronomiya va kosmosni o'rganish 19-asrda, yerning quyosh atrofida aylanish tezligini aniqroq hisoblash imkonini beruvchi yangi astronomik usullar va qurilmalar, masalan, 1838-yilda frensis bessell tomonidan 61 cygni yulduzining paralaksini o'lchash orqali, kosmosni o'rganishda katta yutuq bo'ldi. urbiy spektroskopiya kashfiyoti 1859-yilda gustav kirchhoff va robert bunsen tomonidan amalga oshirildi va yulduzlarning kimyoviy tarkibini aniqlash imkonini berdi, bu esa astronomik kuzatishlarni tubdan o'zgartirdi. 19-asrning ikkinchi yarmida, fotosurat texnologiyalari rivojlanishi tufayli, osmon jismlarining tasvirlarini olish va ularni batafsil o'rganish imkoniyati paydo bo'ldi, bu esa nebula va galaktikalar haqidagi bilimlarni kengaytirdi. qurol-yarog' texnologiyalarining taraqqiyoti o'sha davrda, 1860-yillarda, metallurgiyaning rivojlanishi tufayli qurol-yarog' ishlab chiqarishda po'lat keng qo'llanila boshlandi, bu esa qurollarning mustahkamligi va aniqligini sezilarli darajada oshirdi. 19-asrning ikkinchi yarmida, avtomat va pulemyotlarning birinchi prototiplari ixtiro qilindi, bu …

2 / 20

u hosildorlikni 20-30% ga oshirish imkonini berdi, ammo ayni paytda atrof muhitga salbiy ta'sir ko'rsatdi. 19-asrda sug'orish tizimlarini takomillashtirish natijasida, ayniqsa, misr va hindiston kabi mamlakatlarda, 500 000 gektardan ortiq yer maydoni sug'oriladigan bo'lib, bu qishloq xo'jaligining rivojlanishiga turtki bo'ldi. shaharsozlik va arxitekturadagi o'zgarishlar gotika uslubi bilan bir qatorda, 19-asrda yangi me'moriy uslublar, masalan, neoklassikizm va eklektizm keng tarqalib, binolar balandligi o'rtacha 15-20 metrgacha yetdi. temir konstruktsiyalar va po'latdan foydalanish hisobiga, 19-asrda ko'prik qurilishi va katta hajmdagi sanoat binolari qurilishi 30% ga tezlashdi, bu esa yangi shahar hududlarini rivojlanishiga turtki bo'ldi. 19-asrda temir yo'l qurilishining kengayishi shaharsozlikka sezilarli ta'sir ko'rsatib, radiall va grid rejalar kabi yangi shahar planlashtirish tizimlarini ommalashtirdi, bu esa 200% ga yaqin transport samaradorligini oshirdi. sanoat inqilobi va uning ta'siri sanoat inqilobi davrida angliyada 1760-1840 yillar oralig'ida paxta to'qish zavodlarining soni 500 dan 2000 ga yetdi, bu esa ishsizlik darajasini pasaytirdi. temir yo'llar tarmog'ining rivojlanishi, 19-asrning ikkinchi …

3 / 20

likdagi zarrachalar sonini o'z ichiga olgan statistik mexanikani rivojlantirishga olib keldi. biologiya va evolyutsion nazariyalar darvinning "turlarning kelib chiqishi" (1859) asari tabiiy tanlanish orqali evolyutsiyani tushuntirdi, bu esa 20-asr biologiya faniga katta ta'sir ko'rsatdi. gregor mendelning 1860-yillardagi genetika bo'yicha tadqiqotlari irsiyatning asosiy qonunlarini aniqladi, ammo bu kashfiyotlar uzoq vaqt e'tiborsiz qoldirildi. 19-asrda hujayra nazariyasi rivojlanib, 1838-yilda shleiden va shvann tomonidan barcha tirik mavjudotlar hujayralardan tashkil topganligi haqidagi asosiy printsiplar bayon qilindi. xix asrda fan va texnikaning rivojlanishiga kirish 19-asrda bug‘ va elektr energiyasining kashfiyoti sanoat inqilobining 2-bosqichiga turtki bo‘lib, texnologiyalarni 10-15 baravar tezlashtirdi va ommaviy ishlab chiqarishni rivojlantirdi. xix asrda kimyo sanoatining rivojlanishiga d.i. mendeleyevning davriy sistemasining kashfiyoti katta ta’sir ko‘rsatib, yangi materiallar va texnologiyalarning yaratilishini tezlashtirdi. 19-asr oxirida aloqa texnologiyalarining rivojlanishi, xususan, telefon va radio kashfiyoti global miqyosda axborot almashinuvini sezilarli darajada tezlashtirdi va yangi davrni boshlab berdi. elektr energiyasi va uning qo'llanilishi 1830-yillarda maykl faradeyning elektromagnit induksiyasi bo'yicha …

4 / 20

usuli yordamida metallarni ajratib olish bo'yicha tadqiqotlari, alyuminiy kabi metallarning sanoat miqyosida ishlab chiqarilishini osonlashtirdi. 1800-yillarning oxiriga kelib, sintetik bo'yoqlar ishlab chiqarish texnologiyasining rivojlanishi, tabiiy bo'yoqlarga nisbatan ancha arzon va xilma-xil bo'lgan mahsulotlarni yaratishga olib keldi. 19-asrda, kimyo sanoati, ayniqsa, organik kimyoning rivojlanishi bilan, 100 dan ortiq yangi organik birikmalar sintez qilindi va bu sanoatning turli sohalariga ta'sir ko'rsatdi. geologiya va yer haqidagi bilimlarning kengayishi add text add text add text add text add text add text yer qatlamlarining stratigrafiyasi va paleontologiyasi o'rganilishi natijasida qazilma qoldiqlarning xronologiyasi aniqlandi va yer tarixining davrlari aniqroq tasvirlandi. 19-asr geologiyasida yerning yoshi haqidagi taxminlar 4000 yildan ancha ortib, million yillarga yetdi, bu esa radiometrik usullarni rivojlanishi bilan bog'liq edi. alfred vegenerning kontinental siljish nazariyasi, garchi dastlab rad etilgan bo'lsa-da, yer qit'alarining harakatini tushuntirishda muhim bir qadam bo'ldi va keyinchalik plitalar tektonikasi nazariyasining asosini tashkil etdi. temir yo'llar va transportning rivojlanishi 01 02 03 bug‘ …

5 / 20

g'li paroxodlarning tezligi 15-20 tugundan oshdi, bu esa transatlantik sayohatlar vaqtini sezilarli darajada qisqartirdi va jahon savdosini rivojlantirishga turtki bo'ldi. bug'li paroxodlarning ixtirosi va keng qo'llanilishi natijasida 19-asrda suv transporti hajmi taxminan 10 barobar oshdi, bu esa global iqtisodiyotga kuchli ta'sir ko'rsatdi. robert fultonning "clermont" paroxodi (1807) bug'li paroxodsozlik tarixida muhim ahamiyatga ega bo'lib, u bug' dvigatelining samaradorligini oshirish va kemaning gidrodinamikasini yaxshilash orqali yangi standartlar o'rnatdi. xix asr fan va texnika taraqqiyotining jahon sivilizatsiyasiga ta'siri xix asrdagi sanoat inqilobi natijasida jahon aholisi 1800 yildagi 1 milliarddan 1900 yilda 1,6 milliardga ko'paydi, bu texnologik taraqqiyotning demografik o'sishga ta'sirini ko'rsatadi. elektr energiyasining kashfiyoti va keng qo'llanilishi sanoatdagi yangi texnologiyalarning rivojlanishiga, shaharlashtirishga va hayot sifatining yaxshilanishiga olib keldi, bu esa jahon sivilizatsiyasining rivojiga kuchli ta'sir ko'rsatdi. elektr energiyasining kashfiyoti va keng qo'llanilishi sanoatdagi yangi texnologiyalarning rivojlanishiga, shaharlashtirishga va hayot sifatining yaxshilanishiga olib keldi, bu esa jahon sivilizatsiyasining rivojiga kuchli ta'sir ko'rsatdi. aloqa …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xix asrda fan texnika rivoji"

powerpoint presentation xix asrda fan texnika rivoji tarmashov fayzullo 01 xix asrning muhim ilmiy kashfiyotlari 02 xix asrda fan va texnologiyaning taraqqiyoti 03 xix asr texnologiyalarining inqilobi reja: astronomiya va kosmosni o'rganish 19-asrda, yerning quyosh atrofida aylanish tezligini aniqroq hisoblash imkonini beruvchi yangi astronomik usullar va qurilmalar, masalan, 1838-yilda frensis bessell tomonidan 61 cygni yulduzining paralaksini o'lchash orqali, kosmosni o'rganishda katta yutuq bo'ldi. urbiy spektroskopiya kashfiyoti 1859-yilda gustav kirchhoff va robert bunsen tomonidan amalga oshirildi va yulduzlarning kimyoviy tarkibini aniqlash imkonini berdi, bu esa astronomik kuzatishlarni tubdan o'zgartirdi. 19-asrning ikkinchi yarmida, fotosurat texnologiyalari rivojlanishi tufayli,...

This file contains 20 pages in PPTX format (400.3 KB). To download "xix asrda fan texnika rivoji", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrda fan texnika rivoji PPTX 20 pages Free download Telegram