aqshning xix asrda iqtisodiy taraqqiyoti

PDF 8 sahifa 397,8 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 397,8 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

xix asrda amerika qo’shma shtatlari. mavzu rejasi: 1.aqshning ichki siyosati. 2.aqshning tashqi siyosati. 3.aqsh xo’jaligi va madaniyati. aqshning xix asr birinchi yarmidagi taraqqiyoti. amerika xalqi 1775-1783 yillardagi inqilobiy urush natijasida o’zining milliy mustaqilligini qo’lga kiritdi. keyingi o’n yilliklarda yosh respublika o’sib, mustahkamlanib bordi. mamlakatning shimoli-sharqiy qismida sanoat inqilobi boshlanib, proletariat va burjuaziya shakllandi. shimoli-g’arbdagi kengliklarda minglab mayda fermer xo’jaliklari tashkil topdi. janubda va janubi-g’arbda qulchilikga asoslangan plantatsiya xo’jaliklari yangi hududlarga yoyildi. xix asr o’rtalariga kelib yangi davlatning chegaralari belgilandi. amerika qo’shma shtatlari tashkil topgan davridanoq bir qancha qulay omillar uning iqtisodiy jihatdan tez rivojlanishiga yordam berdi. aqsh juda keng va hosildor hududlarga, katta miqdordagi ko’mir, temir, mis, qo’rg’oshin va boshqa er osti boyliklariga ega edi. mamlakatning janubiy hududlarida yevropada talab katta bo’lgan paxta, tamaki va boshqa ekinlarni yetishtirish mumkin edi. mamlakatda iqtisodiy taraqqiyotga to’sqinlik qilishi mumkin bo’lgan feodalizmning barcha qoldiqlari tugatilgan edi. yevropa davlatlari xviii asr oxirida uzoq cho’zilgan urushlar …

2 / 8

at qarzlarini to’lash boshlandi. aqsh burjuaziyasi xviii asrning 9o-yillaridan boshlab yevropadagi bir-biriga dushman bo’lgan koalitsiyalar bilan juda manfaatli savdoni yo’lga qo’ydi. bu savdo aqsh flotini tez o’sishiga olib keldi. aqsh flotining tonnaji 1792 yildan 18o7 yilgacha 2 martadan ko’proqqa – 564 ming tonnadan 1268 ming tonnagacha o’sdi. aqsh qulay vaziyatdan foydalanib, sotib olishlar va bosqinchilik yo’llari bilan o’z hududini kengaytirib bordi. 18o3 yilda aqsh 15 million dollarga fransiyadan missisipi daryosidan g’arbda joylashgan luizianani sotib oldi, natijada aqshning hududi deyarli 2 marta kengaydi. (napoleon bonapart luizianani 18oo yilda ispaniyadan tortib olgan edi. napoleon amerikadagi mustamlakalarini himoya qilish imkoniyatiga ega emas edi va pulga muhtoj bo’lgan edi). aqsh florida yarim orolini egallagan kuchsiz ispaniya bilan hisoblashib o’tirmadi va 181o-1818 yillar davomida floridani bosqichma-bosqich bosib oldi. natijada 1819 yilda ispaniya floridani aqshga berishga majbur bo’ldi. bundan tashqari qit’aning 42-paralleldan yuqorida joylashgan barcha g’arbiy qismi aqshga o’tdi. bu bilan amerikaliklarning tinch okeani sohillariga ekspansiyasi …

3 / 8

y etakchilik qilish maqsadini amalga oshirishni ko’zlagan edi. aqsh umuman lotin amerikasidagi mustaqillik uchun olib borilayotgan kurashni yoqlagani holda, oradan 2o yilcha o’tib o’zining eng yaqin qo’shnisi meksikaga qarshi urush boshladi. aqshning janubiy shtatlaridan chiqqan quldorlar meksika hukumatidan texas prpovintsiyasida xo’jalik yuritish uchun juda arzon baholarda er sotib oldilar va amalda uni bosib oldilar. amerikalik quldorlar 1836 yilda texas provintsiyasini “mustaqil” respublika deb e’lon qildilar. bu esa aqsh bilan meksika o’rtasida urush chiqishiga olib keldi (1836-1848). urush aqshning to’la g’alabasi bilan yakunlandi. meksika texasdan tashqari kaliforniya, arizona va yangi meksikadan, ya’ni o’z hududining yarmidan ajraldi va tovon sifatida 15 million dollar oldi. yevropa davlatlari, eng avvalo angliya aqshning bu hatti-harakatlaridan qattiq norozilik bildirdilar, lekin sharqdagi mustamlaka masalalari bilan band bo’lgan bu davlatlar amerikadagi voqealarga katta e’tibor bermasdilar. aqshning eng so’nggi qo’lga kiritgan eng yirik hududi 1867 yilda rossiyadan 7,2 mln. dollar evaziga sotib olgan rus amerikasi (aleut orollari va alyaska) …

4 / 8

umumiy saylov huquqi joriy qilindi. ko’p sonli yangi saylovchilar paydo bo’ldi. fermyerlar, hunarmandlar va ishchilarning ko’pchiligi chet el tovarlariga bojxona tariflarining oshishidan, 1816 yilda filadelfiyada tashkil qilingan aqsh bankidan yirik er chayqovchilari va sanoatchilarning kreditlar olishidan norozi edilar. bu bank davlat pul fondini o’zida saqlar va banknotalar chiqarardi. ko’pchilik fermyerlar bu bankdan qarzdor bo’lib qolgan edilar. plantatsiya egalari va fermyerlar yevropadan keladigan sanoat tovarlariga solinadigan bojlarning pasaytirilishi, hindularni g’arbga quvib borib, yangi yerlarni bosib olinishi tarafdorlari edilar. plantatsiya egalari, fermerlar, hunarmandlar va hatto ishchilar 1828 yildagi prezident saylovlarida o’zining hindularga qarshi urushlarda ishtiroki bilan tanilgan general endryu jeksonni saylash uchun birlashdilar. dastlab kambag’al bo’lgan jekson boyib ketdi va plantatsiya egasiga aylandi. u fermyerlar va plantatsiya egalari o’rtasida ustalik bilan ish yuritib, ularni o’zi tomoniga og’dira oldi. jekson yirik kapitalistlarni rag’batlantirilishiga qarshi chiqib, o’zini xalq manfaatlarining himoyachisi sifatida ko’rsatdi. plantatsiya egalari jeksonni janubdagi qulchilik bilan shimoldagi yollanma mehnat va fermerchilikni murosaga …

5 / 8

ma-qarshi turgan respublikachilar partiyasi yangi siyosiy kuch bo’lib maydonga chiqdi. bu partiya 1854 yilda chikagoda tashkil topdi. uning etakchisi avraam linkoln qul negrlarni ozod qilish va tub agrar islohot o’tkazish orqali amerikacha demokratiya asoslarini sezilarli darajada kengaytirdi. prezidentlikga nomzodlarni ko’rsatuvchi asosiy partiyalardan tashqari mamlakatda mayda, uncha muntazam bo’lmagan siyosiy birlashmalar ham bor edi. tarkibida ko’pgina muhojirlar bo’lgan amerika “ishchilar partiyalari” asosan dastlab 1o soatlik, keyinchalik 8 soatlik ish kuni, ish haqini oshirish, “mehnat odamlariga” er berilishini ta’minlash kabi an’anaviy talablar bilan chiqardilar. ular xalq maorifiga katta e’tibor berib, bepul umumiy o’rta maktablarni keng yoyilishini talab qilib chiqardilar. aqshda shaxsiy erkinlik, mulk va oila farovonligi eng oliy qadriyatlar hisoblanganligi uchun jamiyatda utopik sotsializm va marksizm g’oyalari deyarli yoyilmadi. aqsh yagona davlat bo’lgani bilan unda ikki xil tuzum – qulchilik va erkin kapitalizm yonma-yon yashardi, shimoliy shtatlarning konstitutsiyasi qulchilikni taqiqlab qo’ygan edi. shimoliy va janubiy shtatlarning manfaatlari kongressda ham o’zaro ajralib turardi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"aqshning xix asrda iqtisodiy taraqqiyoti" haqida

xix asrda amerika qo’shma shtatlari. mavzu rejasi: 1.aqshning ichki siyosati. 2.aqshning tashqi siyosati. 3.aqsh xo’jaligi va madaniyati. aqshning xix asr birinchi yarmidagi taraqqiyoti. amerika xalqi 1775-1783 yillardagi inqilobiy urush natijasida o’zining milliy mustaqilligini qo’lga kiritdi. keyingi o’n yilliklarda yosh respublika o’sib, mustahkamlanib bordi. mamlakatning shimoli-sharqiy qismida sanoat inqilobi boshlanib, proletariat va burjuaziya shakllandi. shimoli-g’arbdagi kengliklarda minglab mayda fermer xo’jaliklari tashkil topdi. janubda va janubi-g’arbda qulchilikga asoslangan plantatsiya xo’jaliklari yangi hududlarga yoyildi. xix asr o’rtalariga kelib yangi davlatning chegaralari belgilandi. amerika qo’shma shtatlari tashkil topgan davridanoq bir qancha qulay omillar uning iqt...

Bu fayl PDF formatida 8 sahifadan iborat (397,8 KB). "aqshning xix asrda iqtisodiy taraqqiyoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: aqshning xix asrda iqtisodiy ta… PDF 8 sahifa Bepul yuklash Telegram