xix asrda aqshning ijtimoiy iqtisodiy hayoti

DOCX 32 pages 88.0 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 88.0 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

xix asrda aqshning ijtimoiy iqtisodiy hayoti mundarija: kirish……………………………………………………………………….3 i bob. xix asr boshlarida aqsh iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzilmasi………………………………………………………………….5 1.1. agrar jamiyatdan industrializatsiyaga o‘tish bosqichlari…………………5 1.2. aqshning mintaqaviy iqtisodiy farqlari: shimol, janub va g‘arb……….8 1.3. ichki bozor va transport tizimining shakllanishi……………………….....10 1.4. qishloq xo‘jaligida yerga egalik va ko‘chmanchilik harakatlari…………13 ii bob. sanoat inqilobi va uning iqtisodiy-ijtimoiy natijalari………………………………………………………………..17 2.1. sanoatning rivojlanishi: yengil sanoat va og‘ir sanoat tarmoqlari……….17 2.2. ishchi kuchi: bolalar, ayollar va muhojirlar mehnati……………………..19 2.3. kasaba uyushmalari va ishchilarning norozilik harakatlari………………22 iii bob. xix asr oxirida aqshda modernizatsiya va kapitalizmning rivojlanishi…………………………………….26 3.1. korporatsiyalar va monopollarning shakllanishi (“oltin asr”)………...…26 3.2. bank-moliya tizimi va milliy kapitalning markazlashuvi………………...28 xulosa…………………………………………………………….………..31 foydalanilgan adabiyotlar…………………………………….32 kirish mavzuning dolzarbligi. xix asr amerika qo‘shma shtatlari tarixida ijtimoiy-iqtisodiy tub o‘zgarishlar ro‘y bergan, milliy birlik shakllangan, sanoat inqilobi boshlangan, migratsion to‘lqinlar kuchaygan va qishloq xo‘jaligi bilan bir qatorda sanoat, savdo va transport sohalarining ham jadal rivojlangan davr sifatida ajralib turadi. ayniqsa, shimol …

2 / 32

miyati va uning iqtisodiy tizimi. kurs ishining predmeti. aqshda yuz bergan sanoatlashuv, urbanizatsiya, qishloq xo‘jaligi va transport taraqqiyoti, mehnat bozori o‘zgarishlari, migratsiya va qullik masalalari, shuningdek, fuqarolar urushining iqtisodiy oqibatlari. kurs ishining maqsadi. xix asrda aqshda sodir bo‘lgan ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlarni kompleks tarzda o‘rganish, asosiy omillarni aniqlash va ularning jamiyat taraqqiyotiga ta’sirini tahlil qilish. kurs ishining vazifalari: 1. xix asr boshidagi aqshning agrar jamiyatdan industrial jamiyatga o‘tish bosqichlarini yoritish; 2. mintaqaviy iqtisodiy tafovutlar (shimol-janub-g‘arb) va ularning ijtimoiy oqibatlarini tahlil qilish; 3. qullik institutining iqtisodiy bazasini va uni tugatish jarayonini ko‘rsatish; 4. fuqarolar urushining iqtisodiy sabab va natijalarini o‘rganish; 5. xix asr oxiridagi urbanizatsiya, sanoatlashuv va moliyaviy tizim rivojini o‘rganish. kurs ishining metodologiyasi. ushbu ishda tarixiy-tahliliy metod asosiy vosita sifatida qo‘llaniladi. qiyosiy tarixiy yondashuv orqali shimol va janub iqtisodiyoti farqlari ko‘rib chiqiladi. empirik ma’lumotlar asosida statistik tahlil uslubi ham tadqiqotga kiritiladi. shuningdek, strukturalizm va ijtimoiy tarix metodlari asosida jamiyat qatlamlari, mehnat bozoridagi …

3 / 32

hilar tomonidan yozilgan maqolalar esa mavzuning turli jihatlarini chuqur o‘rganishda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. i bob. xix asr boshlarida aqsh iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzilmasi 1.1. agrar jamiyatdan industrializatsiyaga o‘tish bosqichlari xix asr boshlarida amerika qo‘shma shtatlari hali-hanuz agrar jamiyat tamoyillari asosida shakllangan edi. mustaqillikdan so‘ng (1776), yangi tuzilgan davlatning iqtisodiy hayotida qishloq xo‘jaligi yetakchi o‘rinda bo‘lib, mamlakat aholisining aksariyati mustaqil fermerlar, plantatsiya egalari yoki qishloq dehqonlari sifatida faoliyat yuritgan. ayniqsa janubiy shtatlarda iqtisodiyotning negizi paxtachilikka asoslangan bo‘lib, bu yerda qullik institutining iqtisodiy bazasi ham mavjud edi. paxtaning xalqaro bozor talabiga mos ravishda yetishtirilishi janubda yirik plantatsiya xo‘jaliklarining shakllanishiga, bu esa o‘z navbatida, qullar mehnatiga tayanadigan iqtisodiy tizimning mustahkamlanishiga olib kelgan. boshqa tomondan, shimoliy shtatlarda esa mayda va o‘rta fermer xo‘jaliklari, hunarmandchilik va bosqichma-bosqich rivojlanayotgan sanoat tarmoqlari mavjud edi. industrializatsiyaga o‘tish jarayoni aqshda asta-sekin va mintaqaviy tafovutlar bilan kechdi. sanoat inqilobining birinchi belgilari xviii asr oxiri – xix asr boshlarida …

4 / 32

omidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, toshkent, 2019. — 115-117 b.] aqshda sanoatlashtirish jarayonini boshlagan muhim voqealardan biri – 1790-yilda samyuel slater tomonidan birinchi suvda harakatlanuvchi to‘qimachilik fabrikasining tashkil topishidir. slater buyuk britaniyadagi to‘qimachilik mashinalari dizaynini aqshga olib kelib, pawtucket (rod-aylend shtati) shahrida ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi. bu hodisa o‘z-o‘zidan shimoliy shtatlarda fabrika sanoatining ilk bosqichini boshlab berdi. ushbu sanoat markazlarining tashkil etilishi, ayniqsa massachusets, nyu-york, pensilvaniya va rod-aylendda to‘qimachilik, po‘latsozlik, kimyo, yog‘ochni qayta ishlash kabi sohalarda ishlab chiqarish kuchining vujudga kelishiga olib keldi. sanoatlashtirish jarayonida ichki infratuzilma, ayniqsa transport tarmoqlarining rivoji alohida o‘rin tutdi. xix asrning birinchi yarmida aqsh hukumati va xususiy sektor tomonidan ko‘plab kanal, yo‘l va keyinchalik temiryo‘l loyihalari amalga oshirildi. 1825-yilda ochilgan erie kanali nyu-york shtatini g‘arbiy ichki hududlar bilan bog‘lab, shimoliy iqtisodiyotning ichki bozor bilan integratsiyalashuvini tezlashtirdi. shuningdek, 1830-yillardan boshlab temiryo‘l tarmog‘ining kengayishi transport xarajatlarini keskin kamaytirib, xom ashyo va tayyor mahsulotlarni uzoq masofalarga tez yetkazib berish …

5 / 32

omillardan biri bo‘ldi. 1816-yilda ikkinchi milliy bankning tashkil topishi va moliyaviy institutlarning ko‘payishi sanoat ishlab chiqarishining moliyaviy poydevorini mustahkamladi. banklar tomonidan berilgan kreditlar, sarmoya fondlari va obligatsiyalar orqali yangi fabrikalar, temiryo‘llar va ishlab chiqarish inshootlari moliyalashtirildi. biroq bu jarayon silliq kechmadi. sanoatlashuv ijtimoiy tizimga ham o‘z ta’sirini o‘tkaza boshladi. ishchi kuchiga bo‘lgan talab ortib bordi. ishlab chiqarish markazlarida erkaklar bilan bir qatorda ayollar va bolalar ham ishga jalb qilindi. ish soatlari uzun, mehnat sharoitlari og‘ir, sanitariya talablariga javob bermaydigan darajada edi. bu holat mehnat harakatlari, ishchi kasaba uyushmalarining ilk shakllanishiga sabab bo‘ldi. xix asrning 30–40-yillarida mehnat qonunchiligini talab qiluvchi ilk norozilik namoyishlari sodir bo‘la boshladi. industrializatsiya nafaqat iqtisodiy hayotga, balki jamiyat sotsial tuzilmasiga ham kuchli ta’sir ko‘rsatdi. dehqonlar sinfining ta’siri pasaya boshladi, buning o‘rniga sanoatchilar, bankirlar, tijorat elitalari va ixtisoslashgan ishchilar qatlamlari shakllandi. bu jarayon demokratik institutlar faoliyatiga ham o‘z aksini topdi. ayniqsa, shimoliy shtatlarda iqtisodiy faollik siyosiy faollik bilan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xix asrda aqshning ijtimoiy iqtisodiy hayoti"

xix asrda aqshning ijtimoiy iqtisodiy hayoti mundarija: kirish……………………………………………………………………….3 i bob. xix asr boshlarida aqsh iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzilmasi………………………………………………………………….5 1.1. agrar jamiyatdan industrializatsiyaga o‘tish bosqichlari…………………5 1.2. aqshning mintaqaviy iqtisodiy farqlari: shimol, janub va g‘arb……….8 1.3. ichki bozor va transport tizimining shakllanishi……………………….....10 1.4. qishloq xo‘jaligida yerga egalik va ko‘chmanchilik harakatlari…………13 ii bob. sanoat inqilobi va uning iqtisodiy-ijtimoiy natijalari………………………………………………………………..17 2.1. sanoatning rivojlanishi: yengil sanoat va og‘ir sanoat tarmoqlari……….17 2.2. ishchi kuchi: bolalar, ayollar va muhojirlar mehnati……………………..19 2.3. kasaba uyushmalari va ishchilarning norozilik harakatlari………………22 iii bob. xix asr ox...

This file contains 32 pages in DOCX format (88.0 KB). To download "xix asrda aqshning ijtimoiy iqtisodiy hayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrda aqshning ijtimoiy iqt… DOCX 32 pages Free download Telegram