alohida yuridik hujjatlarning texnikasi mavzusi bo'yicha

DOC 19 pages 88.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 88.0 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

alohida yuridik hujjatlarning texnikasi mavzusi bo'yicha ma'ruza matni alohida yuridik hujjatlar ba'zi manbalarda “huquqni amalga oshirish hujjatlari” sifatida talqin etilgan. “huquqni amalga oshirish”- bu huquq sub'ektlari faoliyatida o'rnatilgan huquq normalarini qo'llash. huquq normalari turlicha ifodalanadi. masalan, ruxsat beruvchi, majburiyat yuklovchi, ta'qiqlovchi. shunga muvofiq, huquq normalaridan foydalaniladi, bajariladi va rioya qilinadi. masalan, so'z erkinligi huquqidan foydalanish, ta'lim olish huquqidan foydalanish, universitetda o'qish jarayonida darslarga kelish, seminar mashg'ulotlariga tayyorlanib kelish, soliqlarni to'lash majburiyati, fuqarolarning daxlsizlik huquqini buzmaslik, universitetning ichki tartib-qoidalariga rioya qilish va boshqalar. huquq printsiplari va normalari faqat hayotga tatbiq etilgan, maxsus muomala sub'ektlari harakatlarida amalga oshgan taqdirdagina huquq oliy ijtimoiy qadriyat sifatida namoyon bo'ladi, shundagina u mazmun kasb etadi, jamiyat uchun ahamiyatga ega bo'ladi. agar huquq amalga oshirilmas ekan, oxir-oqibatda u o'zining mohiyatini yo'qotadi. zero, huquqiy jamiyatda xalq ham, davlat ham huquqqa rioya etish majburiyatini o'z zimmasiga oladi. shu bois huquqni amalga oshirish muammosi ikki xil yo'nalish bo'yicha ko'rib chiqilishi …

2 / 19

h bu faoliyatning ko'pqirraliligini hisobga olgan holda tushunilishi lozimligini anglatadi. huquqni tatbiq etish zamon bilan hamnafas kechadigan murakkab jarayondir. unda nafaqat sub'ektiv huquq va majburiyat egalari, balki xilma-xil organlar – huquq ijodkorligi, huquq ijrochiligi, huquqni qo'llash organlari timsolida davlat ham ishtirok etadi. shundan kelib chiqqan holda huquqni hayotga joriy qilish jarayoni sifatida tushuniladigan huquqni tatbiq etish, birinchidan, huquqni amalga oshirishning yuridik mexanizmlaridan hamda, ikkinchidan, amaldagi hayotiy munosabatlar yuridik shaklga kirgan bevosita huquqni amalga oshirish shakllaridan tashkil topadi. huquqni amalga oshirish mexanizmlari xilma-xil bo'lib, ular mazmun-mohiyati u yoki bu mamlakat huquqiy tizimining o'ziga xos xususiyatlari bilan belgilanadi. chunonchi, roman-german huquqiy tizimida bu jarayon quyidagi uch yo'nalishni o'z ichiga oladi: 1. tabiiy huquqni qonun darajasiga ko'tarish (ijobiy huquq), unga normativ shakl berish. inson va jamiyat tabiatidan kelib chiquvchi inson huquqlari, uning ijtimoiy-huquqiy da'volari tabiiy huquq asosini tashkil etadi. mazkur da'volarni amalga oshirish uchun ular davlat tomonidan qonuniy, normativ e'tirof etilishi darkor. inson …

3 / 19

larini qo'llashning xilma-xil hujjatlaridan iborat bo'ladi. davlat organlarining huquqiy hujjatlarni tayyorlash va qabul qilish bo'yicha faoliyatlari ham shunga kiradi. 3. huquqni targ'ib etish, ro'yobga chiqarish jarayoni. aynan shu jarayonda huquq imkoniyatdan haqiqatga aylanadi va bu hol huquq sohibining irodasi asosida ro'y beradi, ya'ni huquqning amalga oshirilishi, shuningdek, qachon va qanday chegaralarda ro'yobga chiqarilishi aynan shu huquq sub'ektiga bog'liq bo'ladi. ingliz-sakson huquqiy tizimida huquqni amalga oshirish jarayoni boshqacha kechadi. aytaylik, mazkur huquqiy tizimda huquqiy da'volar, ya'ni tabiiy huquqlarni majburiy norma maqomiga ko'tarish sud tomonidan amalga oshiriladi. sud aniq bir ishni ko'rib chiqar ekan, sud yuzaga kelgan mojaroning faktik holatlarini, tomonlar da'volarini sinchiklab tahlil etadi hamda ularning o'zaro huquq va majburiyatlarini aniqlash asnosida ixtilofni hal qiladi. ishni hal etishda pretsedent – shunga o'xshash ish yuzasidan ilgari chiqarilgan sud qarori normativ asos sifatida namoyon bo'ladi. huquqiy da'voni amalga oshirish mexanizmi roman-german huquqiy tizimiga nisbatan soddaroqdir. chunki bu tizim dastlabki qonun bilan mustahkamlashni talab …

4 / 19

i, hokimiyat sohiblari va xalq o'rtasida erishilgan kelishuvga bog'liq bo'ladi . shuni alohida ta'kidlash lozimki, huquqni amalga oshirishdan, umuman, sub'ektiv huquq egalarigina, ya'ni huquq sub'ektigina manfaatdor. boshqa hamma shaxslar – majbur tomon, huquqni qo'llovchi, qonun chiqaruvchilar – oqibat natijada qonuniy huquqqa ega bo'lgan shaxs manfaatiga xizmat qiladi. shunday qilib, huquqning amalga oshirilishi yoki tatbiq etilmasligi masalasini hal etish shu huquq egasiga bog'liq bo'ladi. bunda sub'ektiv huquqni himoya qilish mexanizmlari, ya'ni yuridik javobgarlik mexanizmlari huquqni tatbiq etish mexanizmining bir qismi sifatida namoyon bo'ladi. himoya jarayonida huquq tiklanadi va yana uni tatbiq etish imkoniyati paydo bo'ladi. qonunshunoslik yoxud qonun ijodkorligi davlat tomonidan huquq amalga oshirilishining ilk – boshlang'ich shaklidir. huquqiy qonunlarni qabul qilish, qonunlarda huquqiy ko'rsatmalarni ta'riflab berish – qonun chiqaruvchilarning murakkab, ammo sharafli vazifasidir. shunday qilib, ular ijtimoiy munosabatlarda aks etuvchi hodisalarning o'z tabiatidan kelib chiqadigan holatlariga ko'ra ob'ektiv hamda o'rni va vaqtiga ko'ra tabiiy talablarni tatbiq etadi. shunga ko'ra aytish …

5 / 19

anishi lozim, albatta. zero, eng matlub tarzda tashkil etilgan qonun chiqaruvchilik jarayoni doirasidagi parlament faoliyati davomidagina huquqni topish va uni tegishli suratda ta'riflab berish zarur bo'ladi. biroq qonunlarda kamchiliklarning mavjudligi va qonunosti hujjatlarida normalarning bo'lmasligi tufayli huquqni aniqlashtirish bilan, shuningdek, oliy sud instantsiyalari, ingliz-sakson huquqi mamlakatlarida esa, avval ta'kidlab o'tganimizdek, umuman, sudlar ham shug'ullanadi. albatta, sudlar tomonidan huquqni tatbiq etishning bunday shakliga turlicha munosabatda bo'lish mumkin. lekin dalillar muayyan vaziyatlarda sudyalar huquqni bevosita hayotning o'zidan olishlarini va bu jihatdan hatto qonun chiqaruvchilar bilan raqobatlashishlarini ko'rsatib turibdi. shunga qaramay, sudyalar va davlatning boshqa mansabdor shaxslari tomonidan huquqni tatbiq etishning asosiy shakli qonunlar va qonunosti normativ hujjatlarida ifodalangan huquqiy normalarni qo'llashdan iborat, deb hisoblash umume'tirof etilgan qoidadir. shuni ham qayd etish kerakki, agar huquqni amalga oshirishga fuqarolar nuqtai nazaridan qaraydigan bo'lsak, barcha qayd etilgan shakllarda – huquqni qonun hujjatlari ko'rinishida amalga oshirishda, uni aniqlashtirish va qo'llashdan tortib to aytib o'tilgan barcha shakllarda …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alohida yuridik hujjatlarning texnikasi mavzusi bo'yicha"

alohida yuridik hujjatlarning texnikasi mavzusi bo'yicha ma'ruza matni alohida yuridik hujjatlar ba'zi manbalarda “huquqni amalga oshirish hujjatlari” sifatida talqin etilgan. “huquqni amalga oshirish”- bu huquq sub'ektlari faoliyatida o'rnatilgan huquq normalarini qo'llash. huquq normalari turlicha ifodalanadi. masalan, ruxsat beruvchi, majburiyat yuklovchi, ta'qiqlovchi. shunga muvofiq, huquq normalaridan foydalaniladi, bajariladi va rioya qilinadi. masalan, so'z erkinligi huquqidan foydalanish, ta'lim olish huquqidan foydalanish, universitetda o'qish jarayonida darslarga kelish, seminar mashg'ulotlariga tayyorlanib kelish, soliqlarni to'lash majburiyati, fuqarolarning daxlsizlik huquqini buzmaslik, universitetning ichki tartib-qoidalariga rioya qilish va boshqalar. huquq printsiplari va...

This file contains 19 pages in DOC format (88.0 KB). To download "alohida yuridik hujjatlarning texnikasi mavzusi bo'yicha", click the Telegram button on the left.

Tags: alohida yuridik hujjatlarning t… DOC 19 pages Free download Telegram