ekonometrik modellebarivi aboriginal adam

DOCX 19 pages 204.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 204.5 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: ekonometrik modellarning axborot taminoti reja: 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli 2. umumiy talabni prognozlash. 3. iste’mol talabini pronozlash. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. 5. inflyatsiya jarayonining sur’atini prognozlash. 6. imitatsion model tushunchasi va mohiyati. 7. kompleks usulli modellari. 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli iqtisodiy o‘sishni prognozlash (iup) turmush darajasi, ekonometrik (normativlar, cheklanishlar), tashqi iqtisodiy va harbiy strategik prognoz talablarini hisobga oladi. u yoki bu darajadagi barqaror iqtisodiy tizimga ega ko‘pchilik davlatlarda iqtisodiy o‘sishni prognozlashda qo‘yidagi turdagi ko‘p omilli ekonometrik modellar keng tarqalgan: y q f(x1,x2,…,xn) bir omilli modellar ham keng qo‘llaniladi. masalan, iqtisodiy o‘sishning vaqtga bogliqligini ifodalovchi modellar yoki o‘tgan davrga nisbatan ishlab chiqarish fondlari yoki kapital (k) o‘zgarishi kam bo‘lgan qisqa muddatli davrda tahlil va prognozlashtirishda iqtisodiy o‘sish va mehnat resurslari (l) orasidagi bog‗liqliq modeli. ishlab chiqarish funksiyasi shaklidagi model eng keng tarqalgan: y a0k l ` va ni miqdoriga qarab iqtisodiy o‘sishning 3 turi mavjud: agar ( ) …

2 / 19

pish kerak. agar ftt notekis bo‘lsa, ichf quyidagi ko‘rinishda bo‘ladi: k y ak l e t . umumiy samaradorlik o‘zgarishida ishlab chiqarish fondlari va jonli mehnatning samaradorlik o‘zgarishini alohida ko‘rib chiqish mumkin: . l k ichfning yuqorida ko‘rilgan turidan tashqari ishlab chiqarish natijasi (y) bevosita ishlab chiqarish omillari miqdori orqali emas, balki omillar miqdoriga hamda samaradorlikka ta‘sir etuvchi omillar orqali bilvosita bogliqlikni ko‘rib chiqish mumkin. ishlab chiqarish omillari (kapital, mehnat, ftt) birlamchi omillar sifatida, ularga ta‘sir etuvchi omillar esa ikkilamchi omillar sifatida namoyon bo‘ladi. ikkilamchi omillarni 2 tomonlama qarab chiqish mumkin. bir tomondan ular global omillarning miqdoriga, ikkinchi tomondan ularning samaradorligiga ta‘sir etishadi. omillarni tasniflashda quyidagi misolni keltiramiz: ishlab chiqarish sohasida jonli mehnat: 1.l miqdorga ta’sir etuvchi omillar: a) ish kuni, haftasi, yilining davomi; b) ishchi kuchining yosh tarkibi; v) ishchi kuchining jins bo‘yicha tarkibi. 2.muga ta’sir etuvchi omillar: a) umumiy ta‘lim darajasi; b) kasbiy ta‘lim darajasi v) ko‘nikma darajasi …

3 / 19

ashyo, yoqilgi, elektrenegiya, yarimfabrikatlar) muhim ahamiyat kasb etadi. ikkinchidan jonli mehnat va ishlab chiqarish fondlarini differensiyalash imkoni paydo bo‘ladi (masalan, ish kuchini kasblar va malaka darajasiga qarab guruhlash). uchinchidan bir tarmoq o‘sishi boshqa tarmoq o‘sishiga asos bo‘lgani uchun, omil tahlil tarkibiy tahlil bilan birikib ketadi. 2. umumiy talabni prognozlash. yalpi talab – bu, barcha xo‘jalik sub‘ektlari (hukumat, uy xo‘jaliklari, firmalar), tovar va xizmatlar iste‘molchilari sifatida turli narx darajalarida bu sub‘ektlar qancha tovar va xizmatlar sotib olishlarini ko‘rsatuvchi modeldir. «makroiktisodiyot» kursida yalpi talabning narx va narxdan boshqa omillari mavjudligi ma‘lum. yammni xarajat bo‘yicha aniqlovchi va yalpi talab- ad ni hisobga oluvchi bahodan tashqari omillar ko‘rsatkichlari o‘xshashligiga e‘tiborni tortadi: yaimqs+jg+g+xn, bu yerda: s-shaxsiy iste‘mol harajatlari; jg-yalpi ichki xususiy investitsiyalar; g- hukumatni tovar va xizmatlar xaridi; xn-sof eksport. yalpi talab iste‘mol, investitsion, davlat harajatlari va sof eksport yig‗indisidan iborat. agar bu narxsiz omillarni qo‘shsa, narxlardagi (o‘rtacha tortilgan narx) tovar va xizmatlarga yatni topamiz. …

4 / 19

rish lozim. bundan tashqari uzoq muddat foydalaniladigan tovarlar harajatlariga faqat ularning amortizatsiyasi kiritiladi. bu ham shu yilda, ham o‘tgan davrlarda sotib olingan tovarlarga tegishli. uzoq muddat foydalaniladigan tovarlarning sotilmagan qismi zaxiralarga investitsiya sifatida kiritiladi. 3. iste’mol talabini pronozlash. makrodarajada qisqa va o‘rta muddatli prognozlashda iste‘mol talabi (it)ni modellashtirish ustivor o‘rin egallaydi. chunki, it yaimning katta qismini belgilaydi, ishlab chiqarish strukturasiga, narxlarning umumiy darajasi (inflyatsiya)ga, iqtisodiyotning turli sektorlaridagi narxlarning dinamikasiga ta‘sir ko‘rsatadi. itning makroiqtisodiy funksiyasi aholi talab qiluvchi tovar va xizmatlar hajmining talabini belgilovchi asosiy omillarga (aholining sofixtiyoridagi daromadi, narxlar darajasi, jismoniy shaxslarga soliqning darajsi, kredit stavkalarining o‘zgarishi) bogliqligini ko‘rsatadi. itning funksiyasi umumiy holda quyidagicha bo‘ladi: cnk ( ts, d0, d 1, d 1,kr,i, pr), bu yerda: s- boyliq (yoki real kassa qoldiqlari), import haridi, % stavkasi samarasi orqali talabga ta‘sir etuvchi narxlar darajasining o‘zgarishi; d0-joriy shaxsiy ixtiyoridagi daromad (ish haqi, renta, % dividend, transport to‘lovlari va boshqalar),%; d-1-o‘tgan yilgi daromad …

5 / 19

nazariy tamoyillarga qarab bir-biridan omillarning to‘plami bilan farqlanuvchi shaxsiy iste‘mol xarajatlari (shaxsiy iste‘mol) modeli yoki it modeli ishlab chiqiladi. misol sifatida aqshda ishlab chiqilgan makroiktisodiy chiziqli modelni qo‘rish mumkin: sq0,47+0,999s-1+0,17u-1-7,134rs, bu yerda: s-shaxsiy iste‘mol, mlrd. dollar (o‘zgarmas narxlarda); s-1-o‘tgan (bazis) yildagi shaxsiy iste‘mol; u-1-bazis yildagi md; rs-shaxsiy iste‘mol tovarlarining narxlar indeksi. aqshning deyarli barqaror yuqori rivojlangan tizimida mdning o‘sishi oddiy ekstrapolyatsiya usuli orqali md trendidan foydalanishi bilan aniqlanadi va u yetarlicha mavjud omil bo‘lib chiqadi. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. resurslarni taqsimlashning strukturaviy xususiyatlari ehtiyojlarning tuzilmaviy xususiyatlari kabi ko‘p tarmoqli tuzilmalar orqali makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘zgarishida ifodalanadi. shunday qilib, milliy iqtisodiyot tuzilmasi pronozining roli aloxida natijalarni olish kabi umumiqtisodiy va tarmoq prognozlari orasidagi, shuningdek, resurslar va extiyojlar prognozining tarmoqdagi bo‘lagi bilan milliy iqtisodiyot rivojlanishi umumiy prognozi o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni ochib berishidan iborat. tuzilmaviy prognozlashda turli usullaridan foydalaniladi: kombinatsiyalashgan prognozlash, ekspert baxolash, ekonometrik modellar, ssenariy usuli, imm, shu jumladan, tabni ishlab …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellebarivi aboriginal adam"

mavzu: ekonometrik modellarning axborot taminoti reja: 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli 2. umumiy talabni prognozlash. 3. iste’mol talabini pronozlash. 4. milliy iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini prognozlash. 5. inflyatsiya jarayonining sur’atini prognozlash. 6. imitatsion model tushunchasi va mohiyati. 7. kompleks usulli modellari. 1.iqtisodiy o’sishning ekonometrik modeli iqtisodiy o‘sishni prognozlash (iup) turmush darajasi, ekonometrik (normativlar, cheklanishlar), tashqi iqtisodiy va harbiy strategik prognoz talablarini hisobga oladi. u yoki bu darajadagi barqaror iqtisodiy tizimga ega ko‘pchilik davlatlarda iqtisodiy o‘sishni prognozlashda qo‘yidagi turdagi ko‘p omilli ekonometrik modellar keng tarqalgan: y q f(x1,x2,…,xn) bir omilli modellar ham keng qo‘llaniladi. masalan,...

This file contains 19 pages in DOCX format (204.5 KB). To download "ekonometrik modellebarivi aboriginal adam", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellebarivi abori… DOCX 19 pages Free download Telegram