chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi

DOCX 8 pages 140.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 140.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi reja: 1. chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. 2. ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi. 3. chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi ishlash usullari. chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. ta noma’lum ta tenglamadan iborat chiziqli tenglamalar sistemasi deb kuyidagi sistemaga aytiladi. (1) bu erda - berilgan sonlar bo’lib, noma’lumlar oldidagi koeffitsentlar, ozod xadlar deyiladi. 1-ta’rif. (1) tenglamalar sistemasidagi noma’lum larning o’rniga mos ravishda sonlarni qo’yish natijasida ushbu ayniyatlar sistemasi hosil bulsa,noma’lumlarning bunday qiymatlari (1) tenglamalar sistemasining echimi deyiladi. 2-ta’rif. agarda (1) tenglamalar sistemasi echimga ega bulsa, u birgalikda deyiladi, aks xolda birgalikda emas deyiladi. 3-ta’rif. birgalikda bulgan tenglamalar sistemasi yagona (cheksiz ko’p) echimga ega bulsa, u aniq (noaniq) deyiladi. bizga (1) tenglamalar sistemasidan tashqari, quyidagi (2) tenglamalar sistemasi ham berilgan bulsin. 4-ta’rif. (1) va (2) tenglamalar sistemasi teng kuchli (ekvivalent) deyiladi, agarda ularning echimlar tuplami ustma-ust tushsa. endi (1) chiziqli tenglamalar …

2 / 8

i hosil qilamiz. (3) bu erdan, matritsalarning ko’paytirish qoidasi va ii-bobdagi (6)-tenglikdan quyidagilar kelib chiqadi: oxirgi tenglikdan ekanligi kelib chiqadi. demak quyidagi teorema o’rinli ekan. teorema (kramer). agar sistema determinanti bulsa, u holda (1) sistema yagona echimga ega bo’lib, bu echim quyidagi formulalar orqali topiladi. (4) teoremadagi (4)- formula kramer formulalari deb nomlanadi. (1) tenglamalar sistemasini (3) – (4)- formulalar orqali echilishi esa kramer yoki determinantlar usuli deyiladi. shuni ta’kidlash kerakki, bu usullarni tenglamalar soni noma’lumlar soniga teng bulgan xoldagina qo’llash mumkin. endi umumiy holda qo’llaniladigan usul gauss usulini bayon kilamiz. gauss usuli noma’lumlarni ketma-ket yuqotish usuli ham deb nomlanadi. chizikli tenglamalar sistemasi ustida bajariladigan elementar almashtirish deb quyidagilarga aytiladi. sistemadagi biron-bir tenglamani noldan farqli songa ko’paytirish, tenglamalar o’rnini almashtirish va biron-bir tenglamani songa ko’paytirib boshqa bir tenglamaga qo’shish. mana shu almashtirishlar natijasida hosil bo’lgan yangi tenglamalar sistemasi avvalgisiga ekvivalent, ya’ni echimlar to’plami ikkala sistema uchun bir xil bo’ladi. (1) …

3 / 8

likda bo’ladi. 2. agar bo’lsa, sistema birgalikda bo’lmaydi. 3. agar bo’lsa, sistema yagona echimga ega bo’ladi. 4. agar bo’lsa, sistema cheksiz ko’p echimga ega bo'ladi. ikkita x1 va x2 noma`lumli chiziqli tenglamadan iborat ushbu (1) sistema ikki noma`lumli chiziqli tenglamalar sistemasi deyiladi, bunda a11, a12, a21, a22 - (1) sistemaning koeffisientlari, b1, b2 - ozod hadlardir. asosiy determinant, yordamchi determinantlar deb nomlanadi. (1) tenglamalar sistemasining yechimi quyidagicha topiladi: () (2) xuddi shuningdek, uchta x1, x2, va x3 noma`lumli chiziqli tenglamalardan iborat (3) sistema uch noma`lumli chiziqli tenglamalar sistemasi deyiladi. asosiy determinant, , , yordamchi determinatlar deb nomlanadi (3) tenglamalar sistemasining yechimi quyidagicha topiladi: x1= x1/ , x2= x2/ , x3=x3/ () (4) (2) va (4) formulalar (1) va (3) tenglamalar sistemasini yechishning kramer formulasi deyiladi. 0 bo`lsa (1) sistema yagona yechimga ega bo`ladi. =0 hamda x1, x2, x3 lardan hech bo`lmaganda bittasi noldan farqli bo`lsa (1) sistema yechimi mavjud emas. …

4 / 8

iborat bo’ladi. (6) yuqorida keltirilgan 1-4 xulosalarga ko’ra, agar bo’lsa (5)- sistema yagona, nol echimga ega bo’ladi, agarda bo’lsa (5)-sistema cheksiz ko’p echimga ega bo’ladi. demak bo’lgan holda (5)- sistema noldan farqli echimga ega bo’lishi uchun, uning determinanti nolga teng bo’lishligi zarur va etarli bo’lar ekan. agar (5)- sistemada bo'lsa, ya’ni tenglamalar soni noma’lumlar sonidan kichik bo'lsa, (5)-sistema albatta noldan farqli echimlarga ega bo'ladi, chunki bu holda va demak bo'ladi. shuni ta’kidlash kerakki, agar va vektorlar (6)- sistema echimi bo'lsa, u holda istalgan va sonlari uchun, -vektor ham (6)-sistema echimi bo'ladi, xaqiqatdan ham, (7) bu tengliklar, matritsalarni qo'shish, songa ko'paytirish va ko'paytirish amallar ta’rifdan kelib chiqadi. (7)- tenglikdan shuni xulosa qilish mumkinki, (6)- sistema echimlarining chiziqli kombinatsiyasi ham (6)-sistemaning echimi bo'lar ekan. ta’rif. (6)-sistemaning - chiziqli erkli echimlar sistemasi fundamental echimlar sistemasi deyiladi, agarda (6)-sistemaning istalgan echimi ularning chiziqli kombinatsiyasidan iborat bo'lsa, ya’ni shunday sonlari mavjud bo'lsaki, ta’rifda ko'rinishda bo'lgani …

5 / 8

li bo'lmagan noma’lumli ta chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy echimi unga mos keluvchi bir jinsli tenglamalar sistemasining umumiy echimi va tenglamaning biron-bir xususiy echimi yig'indisiga teng bo'ladi. foydalaniladigan adabiyotlar 1. jumayev m.e, tadjiyeva z.g'. boshlangi’ch sinflarda matematika o‘qitish metodikasi. (o 0‘y uchun darslik.) toshkent. “fan va texnologiya” 2005 yil. 2. jumayev m.e, boshlangi’ch sinflarda matematika o‘qitish metodikasidan praktikum. (o 0‘y uchun o‘quv qo‘llanma) toshkent. “0‘qituvchi” 2004 yil. 3. jumayev m.e, boshlangi’ch sinflarda matematika o'qitish metodikasidan laboratoriya mashg'ulotlari. (o 0‘y uchun o‘quv qo‘llanma) toshkent. “yangi asr avlodi” 2006 yil. 4. tadjieva z.g., abdullaeva b.c., jumaev m.e., sidelnikova r.i., sadikova a.v. metodika prepodavaniya matematiki. - t.: turon-ikbol, 2011. 336s. oleobject3.bin image44.wmf oleobject53.bin image45.wmf oleobject54.bin image46.wmf image47.wmf image48.wmf image49.wmf image50.wmf image51.wmf image4.wmf image52.wmf image53.wmf image54.wmf image55.wmf image56.wmf image57.wmf image58.wmf image59.wmf image60.wmf image61.wmf oleobject4.bin image62.wmf image63.wmf image64.wmf image65.wmf image66.wmf image67.wmf oleobject55.bin image68.wmf oleobject56.bin oleobject57.bin image5.wmf image69.wmf oleobject58.bin image70.wmf oleobject59.bin image71.wmf oleobject60.bin image72.wmf oleobject61.bin image73.wmf oleobject62.bin …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi"

chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi reja: 1. chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. 2. ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi. 3. chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi ishlash usullari. chiziqli tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi. ta noma’lum ta tenglamadan iborat chiziqli tenglamalar sistemasi deb kuyidagi sistemaga aytiladi. (1) bu erda - berilgan sonlar bo’lib, noma’lumlar oldidagi koeffitsentlar, ozod xadlar deyiladi. 1-ta’rif. (1) tenglamalar sistemasidagi noma’lum larning o’rniga mos ravishda sonlarni qo’yish natijasida ushbu ayniyatlar sistemasi hosil bulsa,noma’lumlarning bunday qiymatlari (1) tenglamalar sistemasining echimi deyiladi. 2-ta’rif. agarda (1) tenglamalar sistemasi echimga ega bulsa, u...

This file contains 8 pages in DOCX format (140.0 KB). To download "chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasining umumiy kurinishi va uning echimi", click the Telegram button on the left.

Tags: chiziqli va ikkinchi darajali t… DOCX 8 pages Free download Telegram