o'rta osiyoning bronza va ilk temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati t

PPTX 26 sahifa 7,1 MB Bepul yuklash

26 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 7,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 26

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 26

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti tarix fakulteti arxeologiya yo`nalishi 104-guruh talabasi mavlonova gulmiraning jahon arxeologiyasi fanidan mustaqil ishi o'rta osiyoning bronza va ilk temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati reja : oʻrta osiyo bronza davri madaniyati oʻrganilishi janubiy turkmaniston bronza davri meʼmorchiligi iik temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati oʼrta osiyo bronza davri jamoalarining moddiy madaniyati oʼrganilishi tarixi mavjud. ilmiy adabiyotlarda bronza davri yodgorliklarining tadqiqoti 3 bosqichga boʼlinadi. bunda xix asrning oxiri - xx asrning 80- yillarini oʼz ichiga olgan tadqiqotlarning dastlabki yillarida davrga oid yodgorliklar topilgan va lokalizatsiya qilingan. r.pompelli, g.shmidt, b.a.kuftin, v.m.masson, i.n.xlopin, v.i.sarianidi,a.a.asqarovlarning tadqiqotlari bu davrda amalga oshirilgan. xx asrning 60- yillaridan e‘tiboran namozgoh, sopolli va dashli, tazobogʼyob, zamonbobo, chust, vaxsh bronza davri jamoalarining madaniyati tadqiq etilgan.bu tadqiqotlarda jamoalar moddiy madaniyati, me‘morchiligi,xoʼjaligi, hunarmandchilik asoslari, diniy e‘tiqodlari, qabrlari, antropologiyasi tahlil etilgan. ayniqsa, namozgoh, sopolli va dashli madaniyatlarining oʼrganilishi katta kashfiyotlarga olib kelgan. v.i.sarianidi 1976 yildan boshlab bu …

2 / 26

nkt-peterburg. ilmiy maslahatchi: boris piotrovskiy b.a. kuftinni xronologiyasiga muvofiq nomozgoh iv, v, vi bosqichlari janubiy turkmanistonda bronza asri hisoblanadi. namozgoh iv ilk bronza, namozgoh v- rivojlangan bronza, namozgoh vi – soʼnggi bronza bronza davri boʼlib, mil.avv.ii minginchi yillikning 2-yarmiga oiddir. janubiy turkmaniston bronza davri yodgorliklari gʼarbda qizil arvat, sharqda tajan daryosi va quyi murgʼob daryosi boʼylab tadqiq etilgan. bu yodgorliklar namozgoh, anovtepa, oltintepa, oqtepa, hapuztepa, tekkemtepa, gonurtepa, togʼoloqtepa, keleli kabilar hisoblanadi. namozgohtepa qishlogʼining maydoni 70 gektarlar atrofida boʼlib, kahka temir yoʼli stansiyasidan 7 kilometrlar chamasi gʼarbda joylashgan. uning balandligi 20 metrlar atrofida boʼlib, bu yodgorlikdagi koʼp xonali uylarning barchasi xom gʼishtlardan qurilgan. ularni yonlarida xoʼjalik xonalari ham mavjud boʼlgan. bu qurilish xonalarining hovlilari ham boʼlib, hovlilarga uy-joy xonalarining eshiklaridan kirilgan. manzilgoh maydonidan metallurgiya va kulolchiikka oid qoldiqlar topilgan. shuni aytish kerakki kulolchilikda ishlatiladigan tuproq jahonning hamma erida ham borligi deyarli barcha xalqlarda kulolchilikning keng tarqalishiga imkon bergan. kulolchilik buyumlari otintepa …

3 / 26

g qoldiqlari topilgan. arxeologlarimizning aniqlashlaricha bu ibodatxona qurilishi nomozgoh v davriga kelib qayta quriladi. uni balandligi 12 metrgacha uzaytirilgan. ostki qismi esa 55 metrgacha choʼziladi. bu hashamatli minora koʼrinishidagi ibodatxona fasadi ortida katta uzun yoʼlakli qurilish inshoati boʼlib, bunda bir birlaridan oʼtishga qulay boʼlgan qatorasiga solingan xonalar boʼlgan. ana shu xonalardan biri sigʼinish joyi boʼlib, unda muqaddas oʼchoq va diniy urfodatlar bilan bogʼliq boʼlgan idishlar topilgan. ana shu xonaning devori yonidan uncha katta boʼlmagan altar joylashgan. bu yerdan juda koʼplab bezaklar: kumushdan yasalgan qadama bezaklar, oltin marjonlar, shuningdek qimmatbaho toshlardan yasalgan turli bezaklar, oltindan yasalgan buqa va qoʼyni kallalari kabilar topilgan. sopollitepa yodgorligidan 150 dan ortiq 8 ta kvartallarga boʼlingan uy-joy qoldiqlari va 138 ta mozor komplekslari ochilgan. yodgorlikning qal‘a qismi kvadrat shaklida boʼlib, maydoni 82x82 m, atrofi uch qator mudofaa devorlari bilan oʼrab olingan. devorlarning qalinligi 2 metrdan ortiq. devorlar murakkab me‘moriy reja asosida qurilgan. qadimgi muhandislarning goʻyasiga koʼra, …

4 / 26

koʼchalar boʼylab kengayib borgan. qazishmalar jarayonida ma‘lum boʼldiki, mudofaa devorlari, dastlabki uy-joy komplekslari materik (ona yer) ustiga qurilgan, keyingi bosqichga tegishlilari esa, hech bir fundamentsiz, madaniy qatlam ustiga qurilgan. bu manzara qalinligi 2,5 metrgacha boʼlgan madaniy qatlamlar stratigrafiyasida yaxshi kuzatiladi. jarqoʼton yodgorligi yodgorlikning bizgacha yetib kelgan tarixiy topografiyasiga koʼra, u ikki qismdan iborat: mudofaa devorlari bilan oʼralgan koʼhandiz, unga tutashib ketgan ―shahriston. ularning janubida, qadimgi ariq izining orqa tomonida, bir necha tabiiy tepaliklarga joylashgan qadimgi nekropol (qabriston) joylashgan. shahriston maydonida bir necha katta va kichik hajmdagi tepaliklar kuzatiladi. uning 3 gektardan kam boʼlmagan koʼhandiz (arki a‘lo) maydonidan shahar sardorining (hokimi) monumental saroy qoldiqlari, metall eritish va metalldan mehnat va harbiy qurollar ishlab chiqarish ustaxonasi, uy-joy komplekslari ochib oʼrganilgan. uning qalin mudofaa devori, qal‘aga kirish darvozasi ochilgan. jarqoʼton yodgorligining shimoliy qismida umumiy maydoni 3 gektarni tashkil etgan arki a‘lo joylashgan. u somon qoʼshilgan xom gʼishtdan ishlangan qalin mudofaa devori bilan oʼrab …

5 / 26

obatli koʼrinishi bilan boshqalardan tubdan ajralib turadi. hukmdor qasri ichidagi xonalar juda oddiy, ular tashqi devor osti boʼylab joylashtirilgan. saroyning oʼrta qismida esa yaqin 20 kvadrat metr joyni egallagan supa borligi aniqlandi. tarix taqozasiga koʼra, monumental bino hovlisida supaning boʼlishi ushbu saroyni shahar hukmdorining qarorgohi ekanligidan dalolat edi. jarqoʼton shahristoni. jarqoʼtonning shahriston deb atalgan qismi arki a‘lodan janubga tomon choʼzilib ketgan 15 gektar yaqin tepaliklardan iborat. shulardan 6 tasida katta va kichik hajmdagi qazishmalar oʼtkazilgan. ayniqsa, №5 va №6 tepalar qazilmalarining natijalari sermahsul boʼlgan. tepa №5 tub ma‘nodagi turor-joy massivi boʼlib chiqdi. 50 gektar yaqin xonalar va ularning poli ostidan, xonalarga kirish eshiklari ostonasi ostidan, ayrim xonalarning devorlari ostidan qabrlar ochildi. ochilgan qabrlar sopolli madaniyatining jarqoʼton bosqichiga tegishli boʼlib, dastlab jarqoʼton shahrining shimoliy-gʼarbiy qismi oʼzlashtirilganligi aniqlandi. bu joyda ochilgan uylar 1,5 metr qalinlikdagi platforma ustiga qurilgan boʼlib, ular koʼp xonali hovlilardan iborat boʼlgan. har bir hovlida oʼchoqlarni joylashishiga qaraganda, kamida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 26 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'rta osiyoning bronza va ilk temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati t" haqida

sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti tarix fakulteti arxeologiya yo`nalishi 104-guruh talabasi mavlonova gulmiraning jahon arxeologiyasi fanidan mustaqil ishi o'rta osiyoning bronza va ilk temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati reja : oʻrta osiyo bronza davri madaniyati oʻrganilishi janubiy turkmaniston bronza davri meʼmorchiligi iik temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati oʼrta osiyo bronza davri jamoalarining moddiy madaniyati oʼrganilishi tarixi mavjud. ilmiy adabiyotlarda bronza davri yodgorliklarining tadqiqoti 3 bosqichga boʼlinadi. bunda xix asrning oxiri - xx asrning 80- yillarini oʼz ichiga olgan tadqiqotlarning dastlabki yillarida davrga oid yodgorliklar topilgan va lokalizatsiya qilingan. r.pompelli, g.shmidt, b.a.kuftin, v.m.masson...

Bu fayl PPTX formatida 26 sahifadan iborat (7,1 MB). "o'rta osiyoning bronza va ilk temir davri ko'chamnchi chorvador xalqlari madaniyati t"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'rta osiyoning bronza va ilk t… PPTX 26 sahifa Bepul yuklash Telegram