o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar

PPTX 15 pages 1.1 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

reja: 1.frazeologiya haqida umumiy ma’lumot. 2.frazeologik iboralarning struktura va ma’no xususiyatiga ko’ra turlari. o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar reja: 1. o'zbek tilida frazeologiya haqida umumiy ma’lumot. 2. o'zbek tili frazeologik iboralarning struktura va ma’no xususiyatiga ko’ra turlari. 3. o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar frazeologiya haqida umumiy ma’lumot tilning lug’at tarkibida xuddi so’z singari maqsadga muvofiq tanlab ishlatish mumkin bo’lgan, shu tilda so’zlashuvchi har bir kishining xotirasida bir butun holda saqlanadigan til biriktirmoq, dili siyoh bo’lmoq, obro’si ko’tarilmoq, nog’orasiga o’ynamoq, ko’ngli xira bo’ldi, ko’z qirini tashladi, tomdan tarasha tushganday, yostiqdan bosh ko’tarmoq kabi iboralar ham mavjud. bu tipdagi iboralar frazeologizmlar, deb ularni o’rganadigan soha frazeologiya deb ataladi. frazeologik iboralar (frazeologizmlar) birinchidan, tilda ko’p vaqt bir qolipda ishlatilaverib, bo’linmaydigan (bir butun) holga kelib qolgan bo’ladi. ikkinchidan, ibora tarkibida eng kamida ikkita so’z qatnashadi. uchinchidan, ibora yoki uning bir qismi ko’pincha ko’chma ma’noda bo’lgani uchun obrazlilikka boy bo’ladi. tilning lug’at sostavidagi so’zlar ham, …

2 / 15

yumguncha (hol) o’tib ketdi. gap qaytarishga (to’ldiruvchi) o’zingiz majbur qildingiz. nega nuri erkaklar ishiga burnini tiqadi (kesim). ibora so’z strukturasi va tarkibidagi so’zlarning joylashish o’rni (tartibi)ga barqaror bo’ladi. masalan, xamir uchidan patir, chuchvarani xom sanamoq. frazeologik qo’shimchalarning ma’nosi gap tashlamoq, gap otmoq gap tashlamoq, otmoq - ko’chma o’z ma’no ko’chma ma’no frazeologik qo’shimchalar frazeologik qo’shimchalarning ma’nosi uchun tarkibidagi so’zlarning o’z va qo’shimcha ma’nolaridan kelib chiqadi. masalan, chap tashlamoq, gap otmoq(gap - o’z ma’nosida, tashlamoq, otmoq – ko’chma ma’noda), mehri tushdi (mehr – o’z ma’nosida, tushdi – ko’chma ma’noda), oyog’i tortmadi (oyoq – o’z ma’nosida, tortmadi – ko’chma ma’noda). frazeologik qo’shilma tarkibidagi so’zlar grammatik birikish usuli jihatidan odatggi so’z birikmalaridan farq qilmaydi. shuning uchun ham kuli ko’kka sovurildi iborasi tarkibidagi gap bo’laklarini (ega – o’rin, hol - kesim) ajratish mumkindek ko’rinsa-da, amma ibora tarkibidagi so’zlar orasidagi sintaktik aloqa doimiy (o’zgarmas)dir, shu sababli u “butunlay yemirildi”, “yo’q qilindi” ma’nosini ifodalaydi. frazeologik qo’shimchalarda …

3 / 15

alarda so’zlar orasidagi garmmatik aloqa sezilib tursa-da, ular gap bo’laklariga ajralmaydi, balki butun holda bitta sintaktik vazifa bajaradi. masalan, yulduzni benarvon uradigan yigitlar – o’shalar gapidagi yulduzni benarvon uradigan iborasi to’ldiruvchi, hol va kesimga ajralmaydi, balki butun holda bitta birikmali aniqlovchi vazifasini bajaradi. frazeologik birlashmalar so’z kiritish tarkibidagi so’zlar o’rnini o’zgartirish so’zlardan birini boshqa ma’nodagi so’z bilan almashtirish frazeologizmlarning bu turida ham ibora butun holda ko’chma ma’noda qo’llaniladi, ammo uning ma’no tarkibidagi so’zlarning ma’nosi bilan o’zaro bog’lanmaydi. masalan, o’takasi yorildi iborasi butun holda ko’chma ma’noni – qattiq qo’rqdi ma’nosini ifodalaydi, ammo bu ma’no ibora tarkibidagi o’taka(si) yorildi so’zlarining na real, na ko’chma ma’nolari bilan bog’liq emas. xuddi shu singari yuzi shuvut bo’ldi iborasi butun holda “uyaldi” ma’nosini ifodalaydi, ammo bu ma’no har iboralar tarkibidagi yuzi shuvut so’zlarining ma’nolari bilan hech qanday umumiylikka ega emas. frazeologik chatishma tarkibidagi ba’zi so’zlarning ma’nosi eskirgan (yoki unutilgan) bo’lishi mumkin. masalan, gulnor doqiyunusdan qolgan kavushini …

4 / 15

o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar - Page 4

5 / 15

o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar"

reja: 1.frazeologiya haqida umumiy ma’lumot. 2.frazeologik iboralarning struktura va ma’no xususiyatiga ko’ra turlari. o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar reja: 1. o'zbek tilida frazeologiya haqida umumiy ma’lumot. 2. o'zbek tili frazeologik iboralarning struktura va ma’no xususiyatiga ko’ra turlari. 3. o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar frazeologiya haqida umumiy ma’lumot tilning lug’at tarkibida xuddi so’z singari maqsadga muvofiq tanlab ishlatish mumkin bo’lgan, shu tilda so’zlashuvchi har bir kishining xotirasida bir butun holda saqlanadigan til biriktirmoq, dili siyoh bo’lmoq, obro’si ko’tarilmoq, nog’orasiga o’ynamoq, ko’ngli xira bo’ldi, ko’z qirini tashladi, tomdan tarasha tushganday, yostiqdan bosh ko’tarmoq kabi iboralar ham mavjud. bu tipdagi iboralar frazeolo...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "o'zbek tili frazeologiyasi sohasidagi ishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek tili frazeologiyasi soha… PPTX 15 pages Free download Telegram