ахборотларга нисбатан мавжуд хавфсизликларнинг асосий тушунчалари ва унинг таснифи

DOC 92,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1352573160_35847.doc ахборотларга нисбатан мавжуд хавфсизликларнинг асосий тушунчалари ва унинг таснифи www.arxiv.uz режа: 1. ахборот хавфсизлигига кири 2. предметнинг асосий тушунчалари ва мақсади 3. ахборотларга нисбатан хавф-хатарлар таснифи 4. тармок хавфсизлигини назорат килиш воситалари ахборот хавфсизлигига кириш мамлакатимиз миллий иқтисодининг ҳеч бир тармоғи самарали ва мўътадил ташкил қилинган ахборот инфратузилмасисиз фаолият кўрсатиши мумкин эмас. ҳозирги кунда миллий ахборот ресурслари хар бир давлатнинг иқтисодий ва харбий салоҳиятини ташкил қилувчи омилларидан бири бўлиб хизмат килмокда. ушбу ресурсдан самарали фойдаланиш мамлакат хавфсизлигини ва демократик ахборотлашган жамиятни муваффақиятли шакллантиришни таъминлайди. бундай жамиятда ахборот алмашуви тезлиги юксалади, ахборотларни йиғиш, сақлаш, қайта ишлаш ва улардан фойдаланиш бўйича илғор ахборот – коммуникациялар технологияларини қўллаш кенгаяди. турли хилдаги ахборотлар худудий жойлашишидан қатъий назар бизнинг кундалик ҳаётимизга internet ҳалқаро компьютер тармоғи орқали кириб келди. ахборотлашган жамият шу компьютер тармоғи орқали тезлик билан шаклланиб бормокда. ахборотлар дунёсига саёҳат қилишда давлат чегаралари деган тушунча йўқолиб бормокда. жаҳон компьютер тармоғи давлат бошқарувини тубдан …
2
оялаш учун турли хил усуллар қўлланилган. улардан бири – сирли ёзувдир. ундаги хабарни хабар юборилган манзил эгасидан бошқа шахс ўқий олмаган. асрлар давомида бу санъат – сирли ёзув жамиятнинг юқори табақалари, давлатнинг элчихона резиденциялари ва разведка миссияларидан ташқарига чиқмаган. фақат бир неча ўн йил олдин ҳамма нарса тубдан ўзгарди, яъни ахборот ўз қийматига эга бўлди ва кенг тарқаладиган маҳсулотга айланди. уни эндиликда ишлаб чиқарадилар, сақлайдилар, узатишади, сотадилар ва сотиб оладилар. булардан ташқари уни ўғирлайдилар, бузиб талқин этадилар ва сохталаштирадилар. шундай қилиб, ахборотни ҳимоялаш зарурияти туғилади. ахборотни қайта ишлаш саноатининг пайдо бўлиши ахборотни ҳимоялаш саноатининг пайдо бўлишига олиб келади. 1-расм. автоматлаштирилтан ахборот тизимларида ахборотлар ўзининг ҳаётий даврига эга бўлади. бу давр уни яратиш, ундан фойдаланиш ва керак бўлмаганда йўқотишдан иборатдир (2-расм ). ахборотлар хаётий даврининг хар бир босқичида уларнинг ҳимояланганлик даражаси турлича баҳоланади. махфий ва қимматбаҳо ахборотларга рухсатсиз киришдан ҳимоялаш энг мухим вазифалардан бири саналади. компьютер эгалари ва фойдаланувчиларнинг мулки ҳуқуқларини …
3
аъминловчи ва ташкилот ахборот захираларининг яхлитлилиги, ишончлилиги, фойдаланиш осонлиги ва махфийлигини таъминловчи қатьий регламентланган динамик технологик жараёнга айтилади. ахборотнинг эгасига, фойдаланувчисига ва бошка шахсга зарар етказмокчи бўлган ноҳуқуқий муомаладан хар қандай хужжатлаштирилган, яъни иденти​фикация қилиш имконини берувчи реквизитлари қўйилган холда моддий жисмда қайд этилган ахборот химояланиши керак. ахборот хавфсизлиги нуктаи назаридан ахборотни қуйидагича туркумлаш мумкин: • махфийлик — аниқ бир ахборотга факат тегишли шахслар доирасигина кириши мумкинлиги, яъни фойдаланилиши қонуний хужжатларга мувофик чеклаб қўйилиб, хужжатлаштирилганлиги кафолати. бу банднинг бузилиши ўғирлик ёки ахборотни ошкор қилиш, дейилади; • конфиденциаллик — иншончлилиги, тарқатилиши мумкин эмаслиги, махфийлиги кафолати; • яхлитлик — ахборот бошланғич кўринишда эканлиги, яъни уни сақлаш ва узатишда рухсат этилмаган ўзгаришлар қилинмаганлиги кафолати; бу банднинг бузилиши ахборотни сохталаштириш дейилади; • аутентификация — ахборот захираси эгаси деб эълон қилинган шахс хақиқатан хам ахборотнинг эга​си эканлигига бериладиган кафолат; бу банднинг бузилиши хабар муаллифини сохталаштириш дейилади; • апелляция килишлик — етарлича мураккаб ка​тегория, лекин электрон …
4
ўша эканлигининг кафолати; • қасддан бузилишларга тўсқинлик — олдиндан келишилган меъёрлар чегарасида қасддан хато киритилган маълумотларга нисбатан тизимнинг олдиндан келишилган холда ўзини тутиши. ахборотни химоялашнинг мақсадлари куйидагилардан иборат: - ахборотнинг келишувсиз чикиб кетиши, угирланиши, йукотилиши, узгартирилиши, сохталаштирилишларнинг олдини олиш; - шахс, жамият, давлат хавфсизлилигига булган хавф – хатарнинг олдини олиш; - ахборотни йук килиш, узгартириш, сохталаштириш, нусха кучириш, тусиклаш буйича рухсат этилмаган харакатларнинг олдини олиш; - хужжатлаштирилган ахборотнинг микдори сифатида хукукий тартибини таъминловчи, ахборот захираси ва ахборот тизимига хар кандай ноконуний аралашувларнинг куринишларининг олдини олиш; - ахборот тизимида мавжуд булган шахсий маълумотларнинг шахсий махфийлигини ва конфиденциаллигини сакловчи фукароларнинг конституцион хукукларини химоялаш; - давлат сирини, конунчиликка мос хужжатлаштирилган ахборотнинг конфиденциаллигини саклаш; - ахборот тизимлари, технологиялари ва уларни таъминловчи воситаларни яратиш, ишлаб чикиш ва куллашда субъектларнинг хукукларини таъминлаш. ахборотларга нисбатан хавф-хатарлар таснифи илмий ва амалий текширишлар натижаларини умумлаштириш натижасида ахборотларга нисбатан хавф хатарларни куйидагича таснифлаш мумкин. хавфсизлик сиёсатининг энг асосий вазифаларидан бири …
5
аппаратли ва аппаратли воситалар тушунилади. уларнинг функционал тулдирилиши хавфсизлик хизматлари олдига куйилган ахборотларни химоялаш масалаларини ечишда самаралидир. хозирги кунда тармок хавфсизлигини назорат килиш техник воситаларининг жуда кенг спектри иш​лаб чикарилган. адабиётлар: 1. р.х. алимов, б.ю. ходиев, к.а. алимов, с.у. усмонов, б.а. бегалов, н.р. зайналов, а.а. мусалиев, ф. файзиева, «миллий иктисодда ахборот тизимлари ва технологиялари», укув кулланма, т. шарк, 2004 йил. 2. м.т. гафурова, д.ч. дурсунов, в.и. рапопорт, б.ю. ходиев. проектирование современнух информационнух технологий. учебное пособие.-тошкент, тдиу, 1994.-96 с. 3. информационнуе систему в экономике: учебник/под ред. проф. в.в. дика.-м.:финансу и статистика,1996.-272 с. 4. информатика: учебник/под ред. н.в. макаровой. -м.: финансу и статистика, 1997.-768с. 5. /уломов с.с. ва бошк. иктисодий информатика: олий укув юртларининг иктисодий мутахассисликлари учун дарслик. 6. /уломов с.с., шермущаммедов а.т., бегалов б.а.; с.с. /уломовнинг умумий тащрири остида. —т.: «узбекистон», 1999. —528 б. 7. козурев а.а. информационнуе технологии в экономике и управлении: учебник, 2-е изд. .—спб.: изд-во михайлова в.а., 2001. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ахборотларга нисбатан мавжуд хавфсизликларнинг асосий тушунчалари ва унинг таснифи"

1352573160_35847.doc ахборотларга нисбатан мавжуд хавфсизликларнинг асосий тушунчалари ва унинг таснифи www.arxiv.uz режа: 1. ахборот хавфсизлигига кири 2. предметнинг асосий тушунчалари ва мақсади 3. ахборотларга нисбатан хавф-хатарлар таснифи 4. тармок хавфсизлигини назорат килиш воситалари ахборот хавфсизлигига кириш мамлакатимиз миллий иқтисодининг ҳеч бир тармоғи самарали ва мўътадил ташкил қилинган ахборот инфратузилмасисиз фаолият кўрсатиши мумкин эмас. ҳозирги кунда миллий ахборот ресурслари хар бир давлатнинг иқтисодий ва харбий салоҳиятини ташкил қилувчи омилларидан бири бўлиб хизмат килмокда. ушбу ресурсдан самарали фойдаланиш мамлакат хавфсизлигини ва демократик ахборотлашган жамиятни муваффақиятли шакллантиришни таъминлайди. бундай жамиятда ахборот алмашуви тезлиги юксалади, а...

Формат DOC, 92,0 КБ. Чтобы скачать "ахборотларга нисбатан мавжуд хавфсизликларнинг асосий тушунчалари ва унинг таснифи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ахборотларга нисбатан мавжуд ха… DOC Бесплатная загрузка Telegram