neoliberalizm va ijtimoiy bozorxo'jaligi

PPTX 15 pages 5.3 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.3 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

simple red and beige vintage illustration history report presentation neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo'jaligi reja: 1. neoliberalizm konsepsiyasi 2. f.xayek va uning ijtimoiy-iqtisodiy g‘oyalari 3. v.oyken “iqtisodiy tizim” tiplari to‘g‘risida 4. ijtimoiy bozor xo‘jaligi konsepsiyasi ma’ruzachi: jumayeva zamira bustonovna xx asrning 30-yillarining o‘rtalariga kelib keynschilikning rivojlanishi bilan iqtisodiy nazariyada va amaliyotda liberal yo‘nalish inqirozi namoyon bo‘la boshladi. uning natijasida: bir guruh iqtisodchilar o‘zlarining qarashlaridan voz kechgan holda keynschilikka qo‘shilib ketdi va bu yangi ta’limotni ancha to‘g‘ri deb hisobladi; ikkinchi guruh iqtisodchilar bozor munosabatlarida davlatning xarakteri, o‘rni va roli to‘g‘risidagi o‘zlarining ko‘z qarashlarini himoya qildi va ularni qayta o‘zgartirgan holda neoliberalizm guruhini tashkil etdi neoliberalizm xx asrning 30-yillari keynschilikdan farqli ravishda iqtisodiyotni davlat tartiblashiga bo‘lgan muammolarga mustaqil qarash tizimi sifatida kelib chiqdi. neoliberalizm erkin raqobat, shaxsiy manfaatlardan kelib chiqqan yakka faoliyat ustunligi g‘oyasiga asoslangan nazariya. yakka iqtisodiy faoliyatga bo‘lgan davlat aralashuvi cheklangan bo‘lishi kerak. agar keynschilik davlatning iqtisodiyotga faol aralashuv chora-tadbirlarini …

2 / 15

atlarni tartibga solib turuvchi kuch sifatida amal qilgan (a.smit bo‘yicha “tungi qorovul”). neoliberalizm – bu erkin raqobat mexanizmi bilan davlatning iqtisodiyotni tartiblab turishini birga qo‘shib olib borish zarurligini asoslab berishga qaratilgan iqtisodiy nazariya va xo‘jalik amaliyotidagi zamonaviy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. neoliberalizm: xususiyati va asosiy belgilari neoliberalizm, bozor munosabatlari tizimi xo‘jalik yuritishning ancha samarali shakli ekanligi, u iqtisodiy rivojlanish va o‘sish uchun eng qulay shart-sharoitlarni yaratib berishi to‘g‘risidagi qoidaga asoslanadi. neoliberallar iqtisodiyotni erkinlashtirish, bahoning erkin shakllanish tamoyillaridan, iqtisodiyotda xususiy mulkning va nodavlat xo‘jalik tuzilmalarining yetakchilik rolidan foydalanish tarafdori hisoblanadi bunda ular davlatning iqtisodiyotni tartiblashdagi rolini futbolni boshqarib boradigan, lekin o‘yinda ishtirok etishga haqqi bo‘lmagan hakamga o‘xshatadi neoliberalizmning asosiy belgilari: bozor mexanizmi va erkin raqobat ustunligini e’tirof etgach, neoliberallar raqobat muhitini shakllantirish va unga amal qilishni nazorat qilish bo‘yicha davlatning iqtisodiyotga aralashuvini mumkin deb hisoblaydi; zamonaviy iqtisodiyotning samaradorligini ta’minlashda iqtisodiy faoliyat ishtirokchilarining erkin amal qilishini qo‘llab-quvvatlaydi; monopoliyani milliy xo‘jalikning har tomonlama rivojlanish …

3 / 15

va barqaror amal qilishga ko‘maklashish zarurligini isbotlab berdi. xx asrning 30-yillaridayoq erkin raqobat tizimini cheklovchi iqtisodiyotni davlat tartiblashining keynschilik g‘oyalariga qarshi, davlatning iqtisodiyotga aralashuvining muqobil neoliberal chora-tadbirlari turli mamlakatlarda ishlab chiqarila boshladi. hozirgi zamon sharoitida “neoliberallar” nomi bilan ataluvchi bir qancha maktablar amal qiladi. unga maktablarini kiritish mumkin. chikago m.fridman london f.xayek frayburg v.oyken, l.erxard “ordoliberalizm” nima? ikkinchi jahon urushidan keyin neoliberalizm g‘oyalari, eng avvalo g‘arbiy germaniya amaliyotida muvaffaqiyatli qo‘llanila boshladi. bu yerda 1948 yildan neoliberalizm bonning rasmiy doktrinasiga aylandi. o‘sha yili v.oykenning muharrirligi ostida xo‘jalik va ijtimoiy tuzum to‘g‘risidagi neoliberallarning yillik jurnalining birinchi soni “ordo” nomi bilan chop etildi. v.oyken ishlatgan “ordo” so‘zi “tabiiy tuzum ... erkin bozor xo‘jaligi” tushunchasini bildiradi. germaniyada neoliberalizm doktrinasi “oyken maktabi” ta’sirida hatto “ordoliberalizm” deb atala boshladi. fridrix fon xayek (1899–1992 y.) neoliberalizmning otasi hisoblanadi. u juda ko‘p iqtisodiy va ijtimoiy-falsafiy mazmundagi asarlarning muallifi, ularning ichida asosiylari: “baholar va ishlab chiqarish” (1929), “pul nazariyasi …

4 / 15

zm”dan boshqa hech narsa emas; davlatni pul emissiyasini amalga oshirishdagi monopol huquqidan ham mahrum etish kerak; davlatga ishonib topshirish mumkin bo‘lgan maksimum narsa – bu qarilik pensiyalarini, ishsizlik bo‘yicha nafaqalarni to‘lash. v.oyken “iqtisodiy tizim” tiplari to‘g‘risida valter oyken (1891–1950) o‘zining “milliy iqtisodiyot asoslari” (1947) kitobida xo‘jalikni tashkil etish shakllarining asosiy tiplarini (turlarini) ko‘rsatib beradi. mazkur kitobning “iqtisodiy tizimlar” bobida “xo‘jalikning ideal tiplari” to‘g‘risidagi g‘oya ilgari suriladi. uning mohiyati v.oykenning quyidagi mulohazalarida ochib beriladi: har qanday mamlakatning iqtisodiyoti juda ko‘p bir xil elementlardan tashkil topgan, ya’ni pul, baho, foyda, kapital, foiz, mehnat, ish haqi va shu kabilar. nega bo‘lmasa turli mamlakatlarning iqtisodiyoti turlicha? v.oyken bo‘yicha, buning sababi bosh elementlarda yashiringan. bunday elementlar, bir tomondan – bu erkin bozor xo‘jaligi, ikkinchi tomondan - markaziy boshqaruv xo‘jaligi hisoblanadi. bu bosh elementlar ideal yoki sof xo‘jalik tiplari hisoblanadi va boshqaruv uslublari bo‘yicha bir-biridan farq qiladi. birinchi xo‘jalik tipida buyruq berishga, o‘z hukmini o‘tkazishga hech …

5 / 15

avol tug‘iladi? buning sababi, v.oykenning fikricha, mamlakatning milliy-mintaqaviy xususiyatlariga, ya’ni an’ana, urf-odat, axloq, din, madaniyat darajasi, odamlar ongining shakllanishi va shu kabilardan kelib chiqadi. bunday vaziyatda davlat o‘zini qanday tutishi kerak? neoklassiklar nuqtai nazariga ko‘ra, bozorni tanlash – tabiiy jarayon, chunki ular iqtisodiyotning faqat bir tipini - erkin bozor xo‘jaligini tan oladi. v.oyken bo‘yicha esa, insoniyat uchun iqtisodiyotning ikki tipi tabiiy; markaziy-boshqaruv xo‘jaligi o‘zining amal qilishida hatto ancha uzoq tarixiga ega. ijtimoiy bozor xo‘jaligi konsepsiyasi “ijtimoiy bozor xo‘jaligi” atamasini birinchi bor kyoln universiteti qoshidagi iqtisodiy siyosat instituti direktori alfred myuller-armak o‘zining “iqtisodiyotni tartiblash va bozor xo‘jaligi” (1947 y.) asarida ishlatgan. myuller-armak “ijtimoiy tenglik” prinsipi bo‘yicha “bozor erkinligi” prinsipini va adolatli taqsimlashni birga qo‘shib olib borish konsepsiyasini ishlab chiqdi. unda raqobat kurashi natijasida qo‘lga kiritilishi mumkin bo‘lgan yuqori unumdorlik natijalari, ijtimoiy-siyosiy tadbirlar yordamida ham qo‘lga kiritilishi mumkinligi to‘g‘risidagi g‘oya ilgari suriladi. ijtimoiy bozor xo‘jaligi bo‘yicha tadqiqotlar v.repke, l.erxard, v.oyken va boshqalar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neoliberalizm va ijtimoiy bozorxo'jaligi"

simple red and beige vintage illustration history report presentation neoliberalizm va ijtimoiy bozor xo'jaligi reja: 1. neoliberalizm konsepsiyasi 2. f.xayek va uning ijtimoiy-iqtisodiy g‘oyalari 3. v.oyken “iqtisodiy tizim” tiplari to‘g‘risida 4. ijtimoiy bozor xo‘jaligi konsepsiyasi ma’ruzachi: jumayeva zamira bustonovna xx asrning 30-yillarining o‘rtalariga kelib keynschilikning rivojlanishi bilan iqtisodiy nazariyada va amaliyotda liberal yo‘nalish inqirozi namoyon bo‘la boshladi. uning natijasida: bir guruh iqtisodchilar o‘zlarining qarashlaridan voz kechgan holda keynschilikka qo‘shilib ketdi va bu yangi ta’limotni ancha to‘g‘ri deb hisobladi; ikkinchi guruh iqtisodchilar bozor munosabatlarida davlatning xarakteri, o‘rni va roli to‘g‘risidagi o‘zlarining ko‘z qarashlarini himoya qil...

This file contains 15 pages in PPTX format (5.3 MB). To download "neoliberalizm va ijtimoiy bozorxo'jaligi", click the Telegram button on the left.

Tags: neoliberalizm va ijtimoiy bozor… PPTX 15 pages Free download Telegram